میدیا و روومالا دروست!

میدیا و روومالا دروست!

74

میدیا ب ره‌نگه‌كێ گشتى هات و میدیا بینراو (كه‌نالێن ئه‌سمانى) ژى ب ره‌نگه‌كێ تایبه‌ت هاتن و ته‌ڤلى قووناغه‌كا دى بوو ب پێشڤه‌چوون، پشتى شه‌رێ كه‌نداڤى یێ ئێكىچ ل سالا 1991 پشتى كه‌نالێ (CNN) یێ ئه‌مریكى رابووى ب روومالكرنا شه‌رى ب هه‌مى تێر و ته‌سل ڤه‌، ئێدى بوو ژێده‌رێ ڤه‌گوهاستنا نووترین نووچه‌یان و ژ هه‌میان دژوارتر بۆ پتریا كه‌نالێن جیهانى سیسته‌مێن پتریا وه‌لاتێن جیهانێ!. پشتى هینگى سیسته‌مێن پتریا وه‌لاتان و ب تایبه‌ت یێن رۆژهه‌لاتا ناڤین هزر د پراستنا خوه‌ دا كرن ب رێیا دامه‌زراندنا تۆره‌كا كه‌نالان كو هنده‌ به‌رنامه‌ و نووچه‌یان بوه‌شینیت كو ئه‌وان  و به‌رژه‌وه‌ندیێن وان بپارێزیت، پشتى كو كه‌نالێن دیتر هه‌تكا وان برى!!. پشتى هینگى پرانیا وه‌لاتێن جیهانێ به‌رێ خوه‌ دا پشخستنا میدیایێ كو ل گه‌ل پێشهاتێن بۆیه‌ران بگونجیت و كه‌نالێن خوه‌ پۆلینكرن، به‌لێ ئه‌و نه‌شیان كونترۆلێ ل سه‌ر بكه‌ن و ل به‌رامبه‌ر ڤێ شۆره‌شا میدیای براوه‌ستێن یا كو ب سه‌ر جیهانێ دا هاتى ئێدى هه‌ر حزبه‌ك و ئوپوزسیۆنه‌ك و تائیفه‌یه‌ك و هه‌ر بیروباوه‌رك و هه‌ر ئاینه‌ك و نه‌ته‌وه‌ك، به‌لكو جاران كه‌سان و كۆمپانیان ژى هه‌ر ئێك و كه‌نالێ خوه‌ هه‌یه‌، به‌رنامێن خوه‌ تێدا وه‌شینن ب گۆر گونجاندنا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ و ل ڤێره‌ ده‌زگه‌هێن موخابه‌راتێ و مالیه‌تێن وه‌به‌رهه‌ێنانێ ده‌ست ب رێچوونا خوه‌ كر به‌ر ب ده‌سهه‌لاتا چارێ و كه‌س ژى دیمه‌نێ ته‌مام یێ ژیوارى نا ڤه‌گوهێزیت!!، نه‌خێر به‌لكو بوویه‌ ژێده‌رێ گه‌فلێكرن و ئاریشێن هنده‌ك وه‌لاتانه‌! به‌لكو ئێدى كه‌یسا خوه‌ لێ دگرن ژ پێخه‌مه‌ت گه‌هاندنا ده‌نگێن مه‌زلۆمكرى بۆ جڤاكێ ده‌ولى و هه‌تكبرنا رژێمێن سه‌ركوتیێ دكه‌ن!! ره‌نگه‌ قووناغا گرنگترین و پێنگاڤا هه‌رى مه‌زن د میدیا بینراو دا پشتى هاتنا ئه‌نترنێتى بیت بۆ ناڤ جیهانا میدیایێ و ب تایبه‌تى پشتى شه‌رێ سالا 2003 و رۆخیانا رژێما به‌عس ل عیراقێ!! وى ده‌مى هه‌ڤركیا میدیاى دناڤبه‌را تۆرێن تلفزیۆنان دا گه‌هشته‌ لۆتكه‌یا خوه‌ و هه‌ر تۆره‌ك روودانان روومال دكه‌ت و ڤه‌دگوهێزیت ل گۆر گونجاندنا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ نه‌ك ژیوارێ راست، گوپیتكا ڤێ هه‌ڤركیێ ل رۆژهه‌لاتا ناڤین بوو ب تایبه‌ت ل وه‌لاتێن عه‌ره‌بى هه‌تا ره‌وش گه‌هاندیه‌ هلكرنا شۆره‌شێن مللى بوونه‌ ئه‌گه‌رێ رۆخیانا گه‌له‌ك رژێمێن وه‌لاتێن عه‌ربه‌ى ل سالا 2001!!. كوردستانا عیراقێ ژى یا دوور نه‌بوو ژ ڤێ هه‌ڤركیا مییدیاى و ده‌زگه‌هێن میدیایێ به‌لاڤه‌بوون ب ره‌نگه‌كێ بێوینه‌ و لابه‌لا ئه‌ڤ هه‌مى سازیێن میدیایى كارى دكه‌ن د ناڤ دۆرپێچێن حزبى دا و كارێ خوه‌ ل گۆر راسپارده‌یێن وان دا دكه‌ن، كارێ خوه‌ كرینه‌ ب رێیا میدیا دژاتیكرنا حزبێن دیتر و كار نه‌كریه‌ ژ بۆ هوشیارى و پێشخستنا جڤاكى و كارنه‌كریه‌ ژ بۆ دۆزا وێ به‌لێ كه‌یسا خوه‌ ل مله‌تى گرتینه‌ ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن به‌رته‌نگ!!.  ل سالا 2009 میدیا ل هه‌رێمێ ته‌ڤلى قووناغه‌كا نوو بوو پشتى ده‌ركه‌فتنا كه‌نالێن ئوپزسیۆنێ و نه‌ راوه‌ستیان ل راده‌یێ حوكمه‌تێ، به‌لكو دیرۆكا گه‌له‌كى شێلى كر و كارێ خوه‌ ب گۆر ئه‌جینده‌یێن ده‌ره‌كى كرن، به‌رسڤدان ژى ب رێیا كه‌نالێن حزبی بوو نه‌ك حوكمه‌تێ و ل ڤێره‌ گه‌لى ده‌ستپێكر و باوه‌رى ب هه‌مى لایه‌نان ژده‌ست دان، ئێدى دیمه‌ن شێلى و شاش بوو ل به‌رچاڤێن وى و نه‌شیا راستیێ ژ دره‌وێ جودا بكه‌ت، هێشتا ژى ئه‌ڤ هه‌ڤركیه‌ یا به‌رده‌وامه‌ ل هه‌رێمێ و كارى ب گۆر به‌رژه‌وه‌ندی و راسپارده‌یێن حزبى و جاران ژى ئه‌جینده‌یێن ده‌ركى كرن. كاروبار كه‌فتنه‌ ل ده‌رڤه‌ى كونترۆلكرنێ و گه‌هشته‌ قووناغه‌كا گه‌له‌ك مه‌ترسیدار كو گه‌ف ل به‌رقه‌رارى و هه‌ڤگرتنا جڤاكێ كوردى كرن، گه‌ف ب به‌رزه‌بوونا ده‌لیڤا داهاتى كرن به‌ر ب ئارمانجا خوه‌ كو ئه‌و ژى سه‌ربه‌خوبوونه‌!! ل ڤێره‌ فه‌ره‌ براوه‌ستێین و ب لێڤا شیرى ل به‌رامبه‌ر ڤێ میدیایا گه‌فان ل چاره‌نڤیسێ ملله‌تى دكه‌ت و راده‌كى بۆ بۆ هه‌ر سازیه‌كا میدیایى بدانی تكو ژچارچووڤێ ئارمانجا نه‌ته‌وى ده‌ربكه‌ڤیت، هه‌كه‌ نه‌ هه‌ر تشته‌ك دێ چڕكه‌كێ دا ب ئاڤێ دا چیت!!. و: ئه‌ڤرۆ

کۆمێنتا تە