NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

36

ستێرا رۆمانی و یاریزانا نێڤدەولەتی یا یارییا تێنسا ئەردی سیمۆنا هالیپ داخواز ژ پارێزەرێ‌ خوە كرییە ب دۆڤچوونا بادەكا وێ‌ یا سزایێن دادگەها نێڤدەولەتی یا وەرزشی CAS ژبۆ كێمكرنا ئەوان چار سالێن سزایێ‌ ل سەر راوەستاندنا وێ‌ هاتیە كرن ژبەر ب كارئینانا خوارنێن قەدەغەكری.
ئەڤ داخوازییە هات پشتی دادگەها تێهەلچوونێ‌ بڕیارا دۆبارە ڤەكرنا بادەكا سزایێن ل سەر سیمۆنا هالپ كو ئەڤ چەندە بوو ئەگەر هیڤیێن وێ‌ بۆ رزگاركرنا كاروانێ‌ خوە یێ‌ وەرزشی ڤەكەتە ڤە، بڕیارە دەستەكا پارێزەرێن ستێرا رۆمانی دێ‌ هەمی بەلگەیان كۆم كەن و پێرابوونا بەرانبەر سڤككرنا سزایێن ل سەر هالپێ‌ ئەوا ل 2022ێ‌ ژبەر خوارنا مادەیێن قەدەغەكری ژ جۆرێ‌ EPO یێن تایبەت بۆ نەساخان دهێنە ب كارئینان و بۆ وەرزشڤانان قەدەغەیە، ب بڕیارا دادگەها نێڤدەولەتی بۆ چار سالان سیمۆنا هاتییە سزادان و هەمی ناسناڤ و ئەنجامێن وێ‌ هاتینە راوەستاندن.

42

بڕیارە ئەڤرۆ هەردو تیمێن باسكێت بۆلا یانەیا زاخۆ ل سەر ئاستێ‌ پێشكەفتیان و تازەپێگەهشتییان یاریێن خوە یێن گەڕا چارێ‌ ژ هەڤڕكیێن خولا پلا نایابا ئیراقێ‌ د ناڤ ئەرد و جەماوەرێ‌ خوە دا ب رژدییا سەركەفتنێ‌ و قەرەبوویا خوسارەتییا یارییا بۆری و ئاشتكرنا جەماوەرێ‌ خوە.
ل دەمژمێر پێنجێ‌ ئێڤاری كوڕێن خابووری یێن ئاستێ‌ پێشكەفتییان دێ‌ ل هۆلا گرتییا بنگەهێ‌ وەرزشی ل باژێرێ‌ زاخۆ مێڤاندارییا یانەیا حللە د یارییەكا ب هێز و هەڤڕكی دا كەت، زاخۆ د یارییا بۆری دا بەرانبەر شورتە ب71-59 خالان تووشی خوسارەتیێ‌ بوو، ژلایێ‌ خوەڤە حللە سەركەفتن ل سەر حەشد ئەلشەعبی ئینابوو ب100-91 خالان.
جوتیار عەلی هاریكارێ‌ راهێنەرێ‌ زاخۆ بۆ رۆژنامەیا ئەڤر گۆت: بۆ ڤێ‌ یاریێ‌ بەرهەڤیێن باش هاتینە كرن و هەمی یاریزان بەرهەڤن، پشت گەرمیێ‌ ب ستێرێن خوە یێن پیشەكار و كوڕێن باژێرێ‌ زاخۆ دكەین، مە جەماوەرەكێ‌ دلسۆز و ب ڤیانا یانەیا زاخۆ ڤە هەیە دێ‌ بەرهەڤبن و وەكو هەر جار پشتەڤانێن مە بن، ب هیڤی نە ئەڤرۆ سەركەفتنێ‌ بینن و بەردەوامیێ‌ بدەینە ئەنجامێن باش.
ژلایەكێ‌ دووڤە ل دەمژمێر دو یێ‌ پشتی نیڤرۆ تیما تازەپێگەهشتییان دێ‌ یارییا خوە بەرانبەر تازەپێگەهشتیێن حللە ل هەمان هۆل ئەنجامدەت.
بۆ زانین تیما زاخۆ ل سەر ئاستێ‌ پێشكەفتییان دو سەركەفتنا ل دووڤ ئێك د خولێ‌ دا بینت ل سەر هەر ئێك ژ حەشد ئەلشەعبی 74- 69 خالان و یارییا دویێ‌ دگەل نەفت ئەلشیمال ب 112-65 خالان سەركەفتن ئینا و یارییا سێیێ‌ دگەل شورتە تووشی خوسارەتیێ‌ بوو.

116

ستێرێ‌ بەرازیلی و یاریزانێ‌ یانەیا ریال مەدرید یا ئسپانی ڤینیسیۆس جۆنیرۆ پەسنا هەڤالێ‌ خوە د تیمێ‌ دا یێ‌ ئنگلتەرایی گۆد بیلینگهامی كر پشتی شیایی گۆلا دویێ‌ و سەركەفتنێ‌ ل سەر یانەیا بەرشەلۆنا ژ چارچووڤێ‌ گەرا 11یا خولا ئسپانیا دا بینت.
د داخویانیەكا رۆژنامەڤانی دا ڤێنێسیۆسی گۆت: بیلینگهام جوداهیێ‌ د تۆماركرنا گۆلان دا پەیدا دكەت، جەماوەرێ‌ ریالێ‌ هەردو فێری كرێستیانۆ رۆنالدۆیی بوویە كو ئەو گۆلێن ئێكلاكەر بكەت د نوكە دا مە بیلینگهام یێ‌ هەیی، مە تیمەكا گەنج و ئێگكرتی یا هەیی، بۆ هەر یاریەكێ‌ زەحمەتەكا مەزن دبەین و ب مۆرالەكا بلند شەڕی بۆ سەركەفتنێ‌ دكەین، لەوما گیانێ‌ ب كۆم و ئێگكرتی ب كار دئینین.
هەروەسان گۆت: یارییا بەرشەلۆنا كلاسیكۆیەكا بهێز بوو، د نیڤا ئێكێ‌ دا ئەم باش نەبوون، لێ‌ نیڤا دویێ‌ مە ئەو گیانێ‌ ب كۆم و ئێگكرتی ب كار ئینا و نە راوەستیایین هەتا سەركەفتنێ‌.

58

ئانالیزەكا سیاسی

هەپەگێ د 19 جۆتمەهێ دا ژ نشكانڤە داخۆیانیەك دا و راگەهاند كو ئەو هێزێن خوە ژ مەخموورێ ڤەدكێشن. ئەڤ داخۆیانی وەكە بۆیەرەكا گرنگ كو هەم د وارێ لەشكری و هەم ژی د وارێ سیاسی دا دێ ئەنجامێن خوە هەبن. ژ بەر كو چاڤێ هەموو دنیایێ ل سەر شەڕێ ئیسرائیل و حەماسێ بوو، چ كەسێ ئەنجامێن رادەستكرنا ڤان چەپەرێن پەكەكێ یێن ل مەخموورێ ژ ئالیێن لەشكری و سیاسی ڤە نەنرخاندن.
لێ د راستیێ دا بۆیەرا رادەستكرنا چەپەرێن هەپەگێ یێن ل مەخموورێ وەكە بەردەوامییا 16 جۆتمەها 2017 ژ ئالیێ هەڤپەیمانیا یەنەكێ-پەكەكێ ڤەیە و رادەستكرنا كەركووكێ بۆ حەشدا شەعبی، وەكە بەردەوامییا 18 ئادارا 2018 و رادەستكرنا عەفرینێ یە بۆ دەولەتا ترك. ئەنجامێن وێ یێن لەشكری و سیاسی یێن مەزن دێ هەبن. د ڤی دەمی دا كو رۆژهلاتا ناڤین بەر ب شەڕێ جیهانیێ سێیەمین ڤە دچیت، رادەستكرنا قەرەچۆخ د پاراستنا كوردستانێ دا شكەستنەكا مەزنە. كا ئەم هندەك ووردەكاریێن ڤێ بۆیەرێ هەلكۆلین.
یا كو هاتیە رادەستكرن نە وارگەها مەخموورێ یە، چیایێ قەرەچۆخە
د داخۆیانیا هەپەگێ دا هات گۆتن «ئەم هێزێن خوە ژ كامپا مەخموورێ ڤەدكێشین» ئەڤ پێناسە ب زانەبوون هاتییە هلبژارتن. د ئەساسێ خوە دا یا كو ل پەی خوە هشتیە نەكامپا مەخموورێ یە، چیایێ قەرەچۆخێ یە. پەكەكە ب هەموو كادرۆیێن خوە ڤە ل كامپا مەخموورێ مایە. لێ چەپەرێن چیایێ قەرەچۆخ رادەستی حەشدا شەعبی هاتن كرن.
چیایێ قەرەچۆخێ ب دیرۆك و جهێ خوە ڤە د ئەردنیگاریا كوردستانێ دا خوەدی گرنگیەك تایبەتە. ل هەموو ئیراقێ ژ ئالیێ بلنداهیێ ڤە چ دەڤەرەكا عەرەبان ژ جهێن كوردان بلندتر نینە. ژ بەر ڤێ سەدەمێ چیایێ حەمرین و چیایێ قەرەچۆخێ د دیرۆكێ دا رێگری ل داگیركەرییا عەرەبان كرییە. لەوما ژی قەرەچۆخ وەك مەرتالەكی پاراستنا دەشتا هەولێرێ و ئەردنیگارییا كوردستانێ دكەت.
یێن كو دخواستن ل مووسل – هەولێر – كەركووكێ سەردەست ببن، بەرێ خوە ددەن چیایێ قەرەچۆخێ. ل سەردەما بەرێ ژی ئینگیلیزان هەول ددا كو ل ڤێرێ بنگەهێن خوە بدەنە ئیراقێ.
چیایێ قەرەچۆخ لنگەكێ پرۆژەیا هیلالا شیعی یا ئیرانێ یە
چیایێ قەرەچۆخێ ئیرۆ گرنگیا خوە یا ستراتیژی دپارێزیت. ژ بەر كو شەرتێ بنگەهین یێ سەروەرییا خەتا ژ كەركووكێ هەتا مووسلێ هەتا بۆ شەنگالێ جهبوونا قەرەچۆخێ یە. د دەما سەددام دا وی دخواست ب بجهكرنا عەرەبان ل وێرێ دەمۆگرافییا هەرێمێ بگوهۆریت. ئیرۆ ئەڤ دەڤەرە د چارچۆڤەیا پرۆژەیا هیلالا شیعی یا ئیرانێ دا دهێتە بكارئینان. ئیرانێ ژ سالا 2012ێ پلانەك ژ بۆ دەڤەرێ هەیە كو پشتگریێ بدەتە بێئیستقراریێ ل هەرێمێ و نەهێلیت هێزێن پێشمەرگەی ل وێ دەڤەرێ سەروەر ببن. هنارتنا گەریلایێن پەكەكێ بۆ چیایێ قەرەچۆخێ ژی ژ ئەنجاما ڤێ پرۆژەیا ئیرانێ بوو.
چیایێ قەرەچۆخ چەپەرێ پێشیێ یێ پاراستنا هەولێرێ یە
چیایێ قەرەچۆخێ تەنێ 45 كم دووری هەولێرا پایتەختە. گوند و ناڤچەیێن كوردان یێن ل دەڤەرێ وەك مەخموور، پردێ، دوبز و گوڤەر د بن سەروەرییا ڤی چیایی دا نە. واتە چیایێ قەرەچۆخ نە تەنێ ژ بۆ سەروەرییا رێكا كەركووك – مووسلێ یە، ژ بۆ پاراستنا هەولێرێ ژی پر ستراتیژی یە.
هات زانین كو د سالێن 2020-2021ێ دا گەلەك مووشەكێن كو دهاتنە هاڤێتن بۆ هەولێرێ ژ قونتارا قەرەچۆخێ دهاتنە هاڤێتن. نها دەولەتا ئیراقێ ب بەهانەیا رەوشا ئابۆری یا خەلكێ، هەول ددەت ژ بۆ حەشدا شەعبی جەحشان كۆم بكەت.
وەك هوون ژی دبینن چیایێ قەرەچۆخ نە تەنێ بۆ پاراستنا هەولێرێ گرنگە د هەمان دەمی دا چەپەرەكێ ستراتیژی یێ پاراستنا باشوورێ كوردستانێ یە ژی. ئەڤ دەڤەرە نە جهەكی ئاسایی یە وەكە كو قەرایلان دبێژیت: «ئەم پاراستنا دەڤەرێ ژ جوانان را دهێلن». پەكەكە ب زانەبوون ل سەر مالپەرێن خوە دبێژیت، «دەولەتا ترك ئێریشی وارگەها مەخموورێ دكر، پەكەكێ گاڤەكا تەكتیكی هاڤێت، ئارتێشا ئیراقێ هات و دێ گەلێ مەخموورێ رحەت بیت».
لێ راستی وەهایە: پەكەكێ چەندین لووتكەیێن گرنگ و خەتێن رێیێن ستراتیژی یێن قەرەچۆخێ، كو سینۆرێ دیرۆكی و خەتا بەرگرییا ستراتیژی یا كوردستانێ یە، رادەستی حەشدا شەعبی كرن.
كێ ئەڤ پێنگاڤ ژ پەكەكێ خواست؟
دەولەتا ئیراقێ ژ هەر دەمەكی زێدەتر د دیرۆكا خوە دا ل دژی كوردان ب رێخستنكری تەڤدگەریت. ئەڤە راستیەكا پر دژوارە دۆرپێچا ئابۆری، ئاڤاكرنا سیستەما جەحشاتیێ، دیپلۆماسییا ژ ناڤ برنا هەرێما كوردستانێ ب سەركێشییا دەولەتا ئیرانێ دهێتە كرن.
ئەم شۆپا ڤێ پرۆژەیا تەهرانێ د هەموو هەولدانێن پەكەكێ یێن ژ سالا 2012ێ و هەتا نها ڤە دبینین. د مژارا رادەستكرنا وارگەها مەخموورێ دا قارایلان دوبارە دگۆت «كەسی ژ مە نەخواست كو ئەم دەركەڤین، ئەم ب خوە دەركەتین» قارایلان ب ڤی عەقلێ خوە یێ ئاپۆلەتیك دخوازیت جەحشاتییا كو ئەو بۆ ئیراقێ و ئیرانێ دكەن، ڤەشێریت.
پشتی ئێریشێن چەتەیێن داعشێ یێن سالا 2014ێ، قاسم سولەیمانی ب خوە د خواست پەكەكە جارەكا دی ل كامپا مەخموورێ ب جهـ ببیت. واتە د چارچۆڤەیا پرۆژەیا قاسم سولەیمانی دا هێزێن لەشكری یێن پەكەكێ ل وێرێ هاتن ئەركدار كرن. دەركەتنا پەكەكێ ئیرۆ ژی ب بریارا ئیرانێ پێكهات.
ئەڤ رادەستكرنا ژ نشكانڤە یا چیایێ قەرەچۆخێ ب شەرێ هەرێمی یێ ل دۆرا شەرێ ئیسرائیل-حەماسێ ڤە گرێدایی یە. دهێتە واتەیا هەلوەستا ئیرانێ یا ل هەمبەری ئەمەریكا. د هەمان دەم دا دهێتە واتەیا كو ئیران خوە ل هەمبەر هەولێرێ ب جهـ دكەت.
رادەستكرنا چەپەران بۆ حەشدا شەعبی خیانەتەكا نەتەوی یە
دەما مرۆڤ ڤان هەموو كریاران بگهینیتە هەڤ، ئەنجام ئەڤە: هەپەگێ، یانی پەكەكێ د 19ێ جۆتمەهێ دا چەپەرێن پاراستنا كوردستانێ یێن ل چیایێ قەرەچۆخێ رادەستی چەكدارێن حەشدا شەعبی كرن. ئەڤە دهێتە وێ واتەیێ كو هەولێر و كەركووك، ناڤەندا باژار، ناڤچە، بیرێن پەترۆلێ و زەڤییێن غازا كۆر مۆر رادەستی حەشدا شەعبی كرن.
حەشدا شەعبی جورەكێ شیعەیانە و وەك عەرەبێن سوننی و لەشكرین ترك یێن كو عەفرین و سەرێكانیێ داگیر كرین. چاوا كو یێن كو عەفرینێ داگیر كرین، زیهنیەتا قڕكرنێ ل سەر كوردان دمەشینن، ملیسێن حەشدا شەعبی ژی هەمان تشتی دكەن. ژ بەر ڤێ یەكێ رادەستكرنا چەپەرێن قەرەچۆخ ژ بۆ دژمنی دهێتە واتەیا خیانەتا نەتەوی.
پرۆژەیا دۆرپێچكرنا كوردستانێ: گرێ جاسووسان، قەندیل، شەنگال و نها ژی قەرەچۆخ
مژارەكا گرنگ هەیە كو دڤێت رەوشەنبیر و دیرۆكناسێن كورد لێكۆلینان ل سەر بكەن. هەر جهێ كو پەكەكێ 40 سالن گۆتیە «ئەڤ دەر یا منە، كەس نكارە بكەڤە» پاشێ بوویە كەلەها كۆلۆنیالیست و داگیركەران. ئەو مژارەكە كو لێكۆلینەكا درێژ بۆ هەوجە دكەت. ئەم تەنێ دكارین جهێن كو پەكەكێ د ڤان 10 سالێن داویێ دا رادەستی ئیرانێ كرین، ب كورتی بنڤیسین.
پەكەكێ د 5ێ جۆتمەها 2011ێ دا خەتا سینۆری یا د ناڤبەرا ئیراق و ئیرانێ دا رادەستێ ئیرانێ كربوو. د رابردوویا دیرۆكێ دا چ دەولەت ل سەر لووتكەیا قەندیلێ سەروەر نەببوون. پەكەكێ هاتنا هێزێن پێشمەرگەیان قەبوول نەكر و ئەو لووتكە رادەستی هێزێن ئیرانێ كر. هەر وها گرەكێ گرنگ كو ب ناڤێ گرێ جاسووسان دهێتە ناسكرن رادەستی دەولەتا ئیرانێ كر. ب ڤی رەنگی پەكەكێ كەلەها هەرە گرنگ یا بەرخوەدانێ یا كوردان ئانكو چیایێ قەندیلی تەسلیمی ئیرانێ كر. پەكەكە تەنێ ل قونتارێن چیایی مایە لووتكە و سلسیلا چیایی د دەستێ ئیرانێ دا یە.
د 1ێ خزیرانا 2018 دا فەرماندارێ سپایێ پاسدارێن ئیرانێ سەردار شەكوری ئەڤ پەیڤە ب كار ئینابوو: «مە ئامادەكاریێن گرنگ ژ بۆ دابینكرنا ئەولەهیا سینۆرێن ئیرانێ كرن و ئەنجامێن سەركەفتی مە ب دەست ئێخستن. پشتی 60 سالان مە ئالایێ خوە ل چیایێ قەندیلێ بلند كر. ژ بۆ جێبەجێكرنا ڤێ پلانا مە هێزێن خوەجهی هاریكارییەكا مەزن دا مە». ئەڤە گۆتنێن گەنەرالێ ئیرانی ب ئاوایەكی زەلال نیشان ددەن كو پەكەكە ل شوونا كو لووتكەیێن قەندیلی رادەستی كوردان بكەت، رادەستی دەولەتا ئیرانێ كرن.
پشترە ژی رەوشەك ب هەمان رەنگی ل شەنگالێ ژی پێكهات. چاوا كو پەكەكە ل چیایێ قەرەچۆخێ وەك جەردەڤان هات بجهكرن و دەما ژێ را گۆتین دەركەڤە ژێ دەركەت، دێ هەمان تشت ل شەنگالێ روودەت. پەكەكە ب ئیرادەیا خوە نەچوو شەنگالێ. پەكەكە ژ ئالیێ ئیرانێ ڤە هات شاندن بوو شەنگالێ. گەر ئیران ژێ را ببێژیت دەست ژێ بەردە، ئەو دێ دەست ژێ بەردەن.
ب ڤێ پەرسپەكتیڤێ ڤە گاڤا ئەم ل بریارا قەرەچۆخێ بنێرین ب زەلالی دهێتە فێمكرن. پرۆژەیەك هەیە كو كوردستانێ یەك ب یەك دۆرپێچ بكەت. ئەگەر پەكەكە پارتیەكا راستەقینە یا كوردستانی با، دەما ئەو قاس ئێریش ل سەر كوردان دهاتن كرن، ئەوێ دا هزرا رادەستكرنا چەپەرێن خوە ژ بۆ پێشمەرگە كەت. ل گۆر گۆتنێ چەوا كو ژ مەخموورێ دەركەت ب بەهانەیا كو ترك نەهێنە تێدا، وی دەمی بۆچی ئەڤ هشیاری بۆ دەڤەرێن دی نیشان نەكر. واتە بۆچی شەكف، رۆژهلاتێ مەتینا، خانتوور، زنارێ كێستە، كورەژار و لێلكان رادەستی پێشمەرگێ كوردستانێ نەكر كو ترك داكو ترك نەهێنە وان دەڤەران؟ لێ پەكەكێ هەموو هەولێن پێشمەرگێ كوردستانێ بۆ ئەولەهییا خەلكێ دەڤەرێ وەك «ئێرش ل سەر خوە» پێناسە كرن. هەموو سینۆرێ باكوور رادەستی ئارتێشا ترك كر ڤێجا نوكە ژی خەتێن باشوورێ هەرێمێ رادەستی دەولەتا ئیراقێ دكەت. پەكەكە هێزەكا كرێگرتییە كو تەنێ دەستكەفتێن باشوور تێكببەت. ژ بەر كو د ڤێ یاریێ دا پەكەكە «هەڤالێ خوادنێن پرۆژەیا دۆرپێچكرن و وێرانكرنا كوردستانێ یە». رادەستكرنا چییایێ قەرەچۆخ بۆ حەشدا شەعبی ل سەر ڤێ پلانێ پێك هاتییە.

ژێدەر: ژ پەیچێ‌ (داركا مازی):

https://darkamazi.net/archives/

71

ئیسماعیل بادی

د پێشگۆتنا سه‌یدا نه‌وزاد هرۆری دا بۆ (فه‌رهه‌نگا ئامه‌د)، وه‌سا هاتییه‌ نڤیسین، كو ‌‌«(فه‌رهه‌نگسازی، كاره‌كێ زه‌حمه‌ت یێ خه‌باتێن زمانی یه)»‌. ئانكو خه‌باتا ل سه‌ر زمانی دهێته‌ كرن، نه‌ هند كاره‌كێ ب ساناهی یه‌، له‌وا «ڤه‌كۆلێ هۆله‌ندی یێ سه‌دسالا شازده‌هێ (جوزێف جوستوس سكالیگه‌ر) یێ كو فه‌رهه‌نگا یوونانی- عه‌ره‌بی چێ كربوو، بۆ وه‌سفكرنا وێ زه‌حمه‌تییێ گۆتیه‌ كو دڤێت سووجدارێن هه‌ره‌خراب نه‌هێن سێداره‌ دان یان ب كارێ گران بهێن سزا دان، لێ ب چێكرنا فه‌رهه‌نگان بهێن جزا كرن، چونكی هه‌می ته‌رزێن ڕێنج و ئه‌شكه‌نجه‌یێ د وی كاری دا هه‌نه/ ل7».‌
هه‌كه‌ ل په‌ڕتووكخانا كوردی بنێڕین، دێ گه‌له‌ك جوونێن مژاران تێدا بینین، ئێك ژ وان مژاران، بابه‌تێ فه‌رهه‌نگا نه‌. كو دێ گه‌له‌ك جۆرێن فه‌رهه‌نگا تێدا په‌یدا بن، نه‌مازه‌ ب زارێ كرمانجی، لێ مخابن هه‌تا نوكه‌ ده‌ما مرۆڤ پێدڤی دبیته‌ وان فه‌رهه‌نگان؛ ئه‌و فه‌رهه‌نگ نه‌شیاینه‌ تێهنا نڤیسه‌ر و خوانده‌ڤایی بشكێنن.
ژ فه‌رهه‌نگێن ب كرمانجی به‌ری نوكه‌ هاتینه‌ چاپكرن، وه‌كو فه‌رهه‌نگا (نووژه‌ن) یا گه‌ورانی، فه‌رهه‌نگا (نووژه‌ن) یا عه‌زیز ئاكره‌یی/ چار به‌رگ، فه‌رهه‌نگا سندی، یا خالد محه‌مه‌د سندی، دو به‌رگ، فه‌رهه‌نگا (مه‌رگ و ژی) یا مه‌لا خه‌لیل مشه‌ختی، (بێده‌ر) یا دكتۆر عزه‌ت فندی، دو به‌رگ، و گه‌له‌كێن دیتر.
ده‌زگه‌ها سپیرێز ژی د ڤی بیاڤی دا كاره‌كێ باش كریه‌ و كۆمه‌كا فه‌رهه‌نگا داینه‌ چاپكرن، د گۆتنا خۆ یا ل سه‌ر به‌رگێ پشتێ یا فه‌رهه‌نگا ئامه‌د، سه‌یدا موئه‌یه‌د ته‌یب ئاماژه‌ دایه‌ وان فه‌رهه‌نگێن كو ده‌زگه‌ها سپیڕێز چاپكرین؛ وه‌كو: (فه‌رهه‌نگا گولی، فه‌رهه‌نگا كامیران، فه‌رهه‌نگا قازی، فه‌رهه‌نگا مایی، فه‌رهه‌نگا شرین، فه‌رهه‌نگا كانیا سپی، فه‌رهه‌نگا كه‌پر یا وێنه‌دار)، ئه‌ڤه‌ بۆ ده‌زگه‌هه‌كا وه‌كو سپیرێز نه‌كاره‌كێ كێمه‌ د بیاڤێ فه‌رهه‌نگا دا ئه‌نجامدایی.
هه‌ر د گۆتنا خۆ دا سه‌ید موئه‌یه‌د خویا دكه‌ت كا جوداهییا ڤێ فه‌رهه‌نگێ ژ فه‌رهه‌نگێن دیتر چییه‌؟ دبێژیت: «تشتێ كو ڤێ فه‌رهه‌نگێ ژ هه‌می فه‌رهه‌نگێن دی جودا دكه‌ت، ئه‌وه‌ كو ژ هه‌می فه‌رهه‌نگێن دیتر هونه‌ر و زانستێ فه‌رهه‌نگسازیێ ل به‌ر چاڤ وه‌رگرتیه‌ و هه‌ر په‌یڤه‌ك ب تێر و ته‌سه‌لی ژ هه‌می لایێن زمانی ڤه‌ هاتیه‌ ڕاڤه‌ و شرۆڤه‌كرن».
زێده‌باری ڤێ شرۆڤه‌كرنێ، ئه‌رێ ئه‌ڤ زانسته‌ چییه‌؟ ب كیشك ئالیێ زمانی ڤه‌ یێ گرێدایه‌؟ د وارێ فه‌رهه‌نگسازیێ دا، كو پشكا هه‌ره‌ مه‌زنه‌ د بیاڤێ زمانی دا، ل دویڤ واتا و پێكهاتا په‌یڤێ دچیت، چه‌ند ئالیێن گرنگ ب خۆ ڤه‌ دگریت، لێكسیكۆلۆجی پشكه‌كا گرنگه‌ ژ زمانڤانیێ و هه‌ڤبه‌ندی ب گه‌له‌ك بوارێن رێزمانی ڤه‌ هه‌یه‌، نه‌خاسمه‌ پراگماتیكی و واتاسازیێ ڤه‌. د بیاڤێ لێكسیكۆلۆجیێ دا، چه‌ند په‌یوه‌ندی تێدا په‌یدا دبن و گرێدانه‌كا موكۆم د ناڤبه‌را وان دا هه‌یه‌، وه‌كو زاراوه‌سازی، ووشه‌سازی و فه‌رهه‌نگسازی. زمانڤانان وه‌سا دایه‌ پێناسه‌كرن، كو: فەرهەنگ پەرتوكەكە پەیڤان كۆم دكەت ل دویڤ (واتا – بوارێ‌ بكارهینانا وێ‌ و .. هتد) شرۆڤە دكەت. د زانستێ‌ زمانڤانییێ‌ دا زاراڤێ‌ (لێكسیكۆگرافی) ژی هەیە، كو بۆ گرنگیێ ب دروستكرنا فەرهەنگێ‌ ددەت ژ لایێ‌ جۆر و پێكهاتە و رێكێن بەرهەڤكرنا وێ‌. لەوا ڤەكولەرێن زمانی زاراڤێ‌ (فەرهەنگسازی) ل جهێ‌ وێ‌ دانا كو ب وێ‌ واتایێ‌ دهێتە بكارهینان.
ئاشكرایە واتاسازی سێ‌ زانستا ڤەدگریت، كو پێكهاتینە ژ واتاسازی و ووشه‌سازی و فەرهەنگسازی، گەلەك جارا واتاسازیێ، وێ‌ چەندێ‌ پێناسە دكەن، كو ڤەكولینێ‌ ل واتایا فەرهەنگی دكەت، بەلێ‌ ئەوا راستی بیت واتاسازی تنێ‌ گرنگییێ‌ ب ڤان جۆرە واتایا نادەت، بەلكو گرنگیێ‌ ب واتا یێن دیتر ژی ددەت. وەك واتا رێزمانی و سیبەرێ واتایێ‌.
هه‌كه‌ ل دویڤ ڤان بۆچوون و پێناسه‌یان ل (فه‌رهه‌نگا ئامه‌د) بنێڕین، دێ گه‌له‌ك ب باشی ڤان بۆچوونان تێدا بینین، كو به‌رهه‌ڤكه‌رێ وێ، سه‌یدا ئیمساعیل تاها شاهین گه‌له‌ك خۆ پێڤه‌ ماندی كرییه‌ و ب هویری ل دویڤ واتا و بنیاتێ پێكهاتا هه‌ر په‌یڤه‌كێ چوویه‌، ل گه‌له‌ك جهـ و ده‌ڤه‌ران گه‌ڕیایه‌ و واتایێن وان نڤیسینه‌. دیسان سه‌یدا نه‌وزاد هرۆری ژی د پێشگۆتنا خۆ دا ل سه‌ر چه‌ند مژاران ڕاوه‌ستیایه‌، وه‌كو [ڕێنڤیسا په‌یڤان، جوونێ په‌یڤان، پارچه‌یێن ئاخفتنێ (ناڤ، هه‌ڤالناڤ، كار، هه‌ڤالكار، و هژمار…]).
دیسان بیاڤێ بكارئینانا وێ په‌یڤێ ده‌ست نیشان كریه‌. له‌وا جوداهیا ڤێ فه‌رهه‌نگێ ژ فه‌رهه‌نگێن دیتر یا به‌رچاڤه‌ و ئه‌و زانستێ فه‌رهه‌نگ پێ دهێنه‌ دروست كرن، سه‌یدایێ بكارئیناینه‌. ئانكو ژ لایێ په‌یوه‌ندیێن زمانڤانیێ ڤه‌، سه‌یدای هه‌ر سێ زانست بكارئیناینه، هه‌ر په‌یڤه‌ك وه‌كو (زاراڤ) ل دویڤ بنكۆكا وێ چوویه‌ و شرۆڤه‌ كریه‌، وه‌كو په‌یڤ (ووشه‌) ل پێكهاتا وێ ڤه‌كۆلایه و كا په‌یڤه‌كا ساده‌، لێكدراوه‌، داڕێژڕاوه‌، (پێشگر و پاشگر و ناڤه‌ند)ا وه‌ردگریت یان نه‌، هه‌روه‌سا په‌یوه‌ندییا لێكسیكۆلۆچیێ ب فه‌رهه‌نگێ ڤه‌، كو ژ لایێ واتایێ ڤه‌، ته‌م و مژا په‌یڤا ناهێلیت، چه‌وا؟ هنده‌ك په‌یڤ هه‌نه‌ ل دویڤ دیالێكتان، واتایه‌كا جودا دده‌ن، ره‌نگه‌ ئه‌و جوداهی د هه‌می په‌یڤێ دا بیت و ره‌نگه‌ ژی د ده‌نگه‌كی دا بیت، ئانكو هنده‌ك په‌یڤ هه‌نه‌ ل هه‌ر دیالێكته‌كێ دبیت مانایه‌كا دیتر بده‌ت. ئه‌ڤ چه‌نده‌ ب به‌رفره‌هی د فه‌رهه‌نگا ئامه‌د دا پێشچاڤ دبن.
بۆ به‌رهه‌ڤكرن و نڤیسینا ڤێ فه‌رهه‌نگێ، كا ئه‌وا سه‌یدایێ ئیسماعیل دڤیا بجهـ بینیت، شیایه‌ بگه‌هته‌ وێ مرادا خۆ یا كو ئه‌ڤه‌ نیڤا ژییێ خۆ پێڤه‌ بۆراندی؟ گۆتنه‌كا (محه‌مه‌د موعین)ێ فارس وه‌رگرتییه‌ و د پێشگۆتنێ دا دبێژیت: «ئه‌ڤ فه‌رهه‌نگه‌ نه‌ ئه‌وه‌ یا كو من ڤیایی، به‌لكو ئه‌وه‌ یا من پێ چێ بوویی/ ل23). له‌وا ده‌ستخۆشیێ ل وان شیانان دكه‌ین و ئه‌ڤ پێچێبوونه‌ ژی د شیانێن هه‌می كه‌سا دا نینه‌‌ و كاره‌كێ زێڕین و بێ وێنه‌یه‌.
چه‌وا ئه‌ڤ فه‌رهه‌نگه‌ هاته‌ چێكرن؟ سه‌یدا دبێژیت: «ژ نڤیسینا په‌یڤان ل سه‌ر كاغه‌زان، پاشی ده‌فته‌ركێن بچویك یێن به‌رووكان و بنئاخ كرنا وان، پاشی ژبن ئاخێ ئینانه‌ ده‌ر، كه‌دا سالان ئه‌ڤ فه‌رهه‌نگه‌ ژێ په‌یدا بوو/ل٢٢»، ئه‌ڤه‌ ب كورتی سه‌یدای دا ئاشكرا كرن، كا چه‌ند وه‌ستیان و خه‌م ژێ خوارییه‌، په‌یڤا (بنئاخ) كرنێ ژی گه‌له‌ك خه‌م و ئازاران د ناڤ خۆ دا هه‌مبێز دكه‌ت، ڕه‌ڤا كۆچا ملیۆنی دهینته‌ بیرا مرۆڤی، كا چه‌ند كه‌سان تشتێن خۆ یێن خۆشتڤی و وه‌ستیان پێڤه‌ بری، بنئاخ كرینه‌ هه‌تا جاره‌كادی زڤڕینه‌ڤه‌. ئه‌رێ كا ئه‌و تشت ماینه‌ یان نه‌!!، لڤێره‌ سه‌یدا یێ ب (شانص) بوویه‌ و ژ سه‌روبه‌رێ خه‌مخوریا وی بۆ كارێ وی یێ سالان، وه‌سا هلگرتینه‌ و پاراستینه‌، كو د بنئاخێ ڤه‌ ژی چ لێ نه‌هێن، هه‌تا كو ئه‌ڤ فه‌رهه‌نگه‌ ژێ په‌یدا بوویی.
فه‌رهه‌نگا ئامه‌د وه‌كو دیار، ژ دو به‌رگان پێك دهێت، به‌رگێ ئێكێ ژ پیتا (ئـ) ل به‌رپه‌ڕێ (35)ێ ده‌ست پێ دكه‌ت و ب پیتا (ر) دووماهی پێ هاتییه‌ كو (1157) به‌رپه‌ڕن. به‌رگێ دویێ ژ پیتا (ز)ده‌ست پێ دكه‌ت و هه‌تا دووماهییا پیتێن ئه‌بجه‌دی یێن كوردی ل به‌رپه‌ڕێ (2289)ێ ب دووماهی دئێت. به‌رپه‌ڕێن به‌راهیێ ژی پێشگۆتن و شرۆڤه‌كرنن، پێشگۆتنا سه‌یدا (نه‌وزاد هرۆری)، ژ نڤیسینێن گرنگه‌ د بیاڤێ فه‌رهه‌نگا دا، كو شه‌هره‌زایی و تایبه‌تمه‌ندییا وی د بیاڤێ زمانی دا، گه‌له‌كا گرنگه‌، له‌وا سه‌یدایی ئه‌و بارێ گرانێ پێداچوونێ ب وی سپارتییه‌ و كاره‌كێ باش د فه‌رهه‌نگێ دا كرییه‌. ل دووماهیێ ده‌ستخۆشیێ ل نڤیسه‌رێ فه‌رهه‌نگێ و پێداچوویێ فه‌رهه‌نگێ و ده‌زگه‌ها سپیرێز دكه‌ین كو ئه‌ڤ فه‌رهه‌نگا مفادار گه‌هاندیه‌ چاپێ و كه‌فتیه‌ به‌رده‌ستێ خوانده‌ڤایی.

51

نوژدار ئەیوب

‎دیسان شەڤێ
‎خو د باوەشا
‎كۆلانێن ئەڤی شاری وەركر
‎دەنگێ بێدەنگیێ
‎د سەمتا گوهێن مندا
‎دەنگ ڤەددا
‎ب چاڤان ل بەر
‎دەرازینكا پەنجەرێ
‎پەیاسان ل سەر
‎شوستەیێ ڤالا دكەم
‎ئیلهامەك وەكی بایی
‎هات و هزرێن من
‎یێن شاعری هەژاندن
‎و بەیتێن من ژ چەقێن
‎هەلبەستێ وەریان و
‎بژالە بوون
‎ب خامەیەکێ
مەلویل و
‎ب تبلێن ماندی
‎هێدی هێدی
‎پەیڤان ڤێددەم و
‎ب رستەیێن
‎كاغەزێڤە د هەلاویسم و
‎ب كەڤالەكێ رەنگ
‎بوهاری ڤە د نخێڤم
‎هەتا ژ هاڤیبون و
‎وەریانان رزگار دبم

20

دیدار، سالار محەمەد دۆسكی:

2-4

هەر خێزانەكا مرۆڤەكێ‌ نێزكی وان ل گەل پێشمەرگەی بایە ئەمن دا ب شەف چیت وێ‌ خێزانێ‌ بەرزەكەت، دەنگۆیێ‌ ڤەگوهاستنا خێزانا مە گەهشتە بابێ‌ من كو نێزیك دێ‌ هەوە ژژی بەرزەكەن و برایێ‌ من (عەبدوللا) ژ عەسكەریێ‌ رەڤی بوو وی دەمی هەر كەسەكێ‌ هاتبا دەستەسەركرن ئێكسەر دهاتتە سێدارەدان و هەتا سالا 1985ێ‌ بیرا من دهێت چەند گەنج ل گورەپانا بنگەهێ‌ لاوان هاتینە سێدارەدان و ترسەكا مەزن بۆ خەلكی دروست ب بوو، وەك خێزان مە بریاردا دەركەڤین ژ دهۆكێ‌ و ب ترۆمبێلا پەروەردێ‌ كو یا ئێكەتیا مامۆستان بوو و یا (مستەفا موسی) بوو وی دەمی 14 زالگەه ژ دهۆك هەتا دێرەلوكێ‌ هەبوون و مە گەلەك نەخوشی و مەترسی دیتن هەتا مە گەهاندیە دێرەلوكێ‌ و بتنێ‌ (عەبدوللا) برایێ‌ من ل گەل من بوو چونكە هارب بوو من ل گەل خوە ئینا و خێزانا مە ب ترۆمبێلەكا دی هات و چیرۆكەكا گەلەك نەخوش بوو و هەتا گەلەك جاران دناڤبەرا گرتنێ‌ دا چنە مابوو و سوپاس بۆ خودێ‌ قورتال بووین و گەهشتینە دێرەلوكێ‌ هەیڤا 11 بوو و ب چیایی سەركەفتین و چووینە (بێرومان) ناف نێروەیا و مە پەیوەندی ب شورەشا گولانێ‌ كر و هەڤالێن لقێ ئێك گەلەك بخێرهاتنا مە كر و بیرا مە دهێت هەتا ئێزگێ‌ دەنگێ‌ كوردستانێ‌ بخێرهاتنا مەكر و من برایێ‌ خوە عەبدوللا مە پەیوەندی ب پێشمەرگەی كر ل لقێ ئێك سالا 1985 بووینە پێشمەرگە وی دەمی شەهید (سمكو ئامێدی، محەمەد تەیب) (عەبدولعەیز تەیب، نێچیرڤان ئەحمەد، رەمزی شەعیان، عومەر ئورەی، تەیار سەلیم، ئحسان ئامێدی، فەرج میرزا، حەسەن شبیب، بەهجت ئاڤدەل و كاك سەلام ) هەمی لقێ‌ بوون و گەلەك كەیفا مە پێ‌ هات وی دەمی (جقسی) ب ئاڤێ‌ كارەب چێكر بۆ لقێ‌ ڤە گوهاست، هزر هات كو تاقیگەهەكا وێنان ل ناڤ شورەشێ‌ دانین وی دەمی ئامیرەكێ‌(لارجەرێ‌) ب دەست پێشمەرگەی كەفت بوو، و رابووین ب دانانا وێ‌ تاقیگەهێ‌ و پێشتر پێشمەرگەی فلمێن وێنان هەمی دبرنە ئیرانێ‌ ب رێكا پێشمەرگەكی و ئەو فلم دهاتنە شووشوتن و ئەڤە ب هەیڤان ڤە دكێشا و هزرا دانانا موختبرێ‌ ل شورەشێ‌ ئێكەم جار بوویە و مە ل چیای دانا و بوومە بەرپرسێ‌ وێ‌ بەشی و دووف دا بەپرسێ‌ پشكا (ئنساتێ‌) ل گەل كاك (ئحسان توفیق) پێكڤە بووین و مە هزرێن باش كرن و مە ئێكسەر وێنە دەرتێخستن و هەتا مە هندەك نامیلەك دروستكرن و دەنگ و سەركەفتن ئینا، مخابن وەك راگەهاندنا حزبی و حوكمی كەسێ‌ بەحسێ‌ ڤێ‌ چەندێ‌ نەكریە و بتنێ‌ چەند هەڤال نەبن وەك (كامیران مەرعی، شاكر ئەتروشی، وەسفی حەسەن) بووینە و بەحسێ‌ گەلەك تشتی هاتەكرن و بەحسێ‌ ڤێ‌ پشكا هندا گرنگ نەهاتەكرن، لقێ‌ ئێك بەر ب قوناغێن باش چوو خەبات و قارەمانیا پێشمەرگەی گەلەك هەبوون و هەبوونا راگەهاندنێ‌ گەل ڤان تشتەكێ‌ باش بوو(سەعید بامەرنی) وێنەگرێ‌ ڤیدیویێ‌ بوو و ل شەرێ‌ كانی ماسێ‌ بریندار ب بوو، كامیرا ڤیدیویێ‌ رادەستی من كر و من كارێ‌ وێنەگرتنێ‌ ژی كر و ئەو مامۆستایێ‌ من بوویە بۆ ئەنجامدانا ڤی كاری سالا 1987ێ‌ وی دەمی جەنابێ‌ سەرۆكی ل دەڤەرا مە بوو ناف نێروەی یا و ل گەل باب و برایێن خوە چووینە حزورا جەنابێ‌ سەرۆكی ل دەڤەرێ‌، دوژمنی ئاگەه ژ هاتنا جەنابێ‌ وی هەبوو گەلەك بزاڤ هاتنەكرن بۆ شەهیدكرنا جەنابێ‌ وی هەمی رێك هاتنە بكارئینان لێ‌ سوپاس بۆ خودێ‌ گیانێ‌ وی یێ‌ پاراستی بوو چونكە د دەستێن ئەمین دابووینە، وی دەمی لقا ئێك ل (زێوە شكاك) بوویە و بارەگایێ‌ لقێ‌ ل سەری بوویە و نێزیك بارەگایێ‌ لقێ‌ بارەگایێ‌ حزبا شوعی هەبوو و جارەكێ‌ حوكمەتا عیراقێ‌ هێرش كرە سەر بارەگایێ‌ لقێ‌ بەلێ‌ چ زیان نەبوون ژوانا قومبلێن كێمیاوی بووینە چونكە گەلی بوو و ئاف و ریبار بوو زێدەتر ئاڤێ‌ برن و سەر بارەگایێ‌ شوعیان ڤە چوو و زێدەتر (20) بریندار و شەهید هەبوون وی دەمی من دەست هاڤێتە كامیرێ‌ چووم بۆ وێنەگرتنێ‌ وی دەمی شەهید (نزار) ل گەل من هات و گەلەك كارتێكرن ل سەر مە هاتەكرن و چاڤێن مە سور بوون و ناف چاڤێن شەهید (نزار) گەلەك پیستێ‌ وان رابوو سوپاس بۆ خودێ‌ مە سەرێ‌ خوە دكرە ئاڤێ‌ دا و بارەگایێ‌ لقێ‌ فەرمان دا بچمە ئیرانێ‌ و چارەسەریا خوە بكەم و دیسا مە پوستەك ژی بۆ مەكتەبا سیاسی هەبوو و دەمێ‌ چوویم ناف چاڤێن من گەلەك تێشان و هاتینە ئاگەهداركرن كو هژمارەكا پێشمەرگەی دێ‌ ژ لژنا گولان چیت و ئەو لژنە ل ناف دەڤەرا رێكانیان دا بوو ئانكو سەر (جەم جی ) دا بوو و چوومە دەڤەرێ‌ دا بگەهمێ‌ و بابێ‌ من نەهێلا بتنێ‌ بچم و گوت دێ‌ گەل تە هێم و هەتا گەهشتینە جهێ‌ لژنا (گولان) هەڤالێن دەڤەرێ‌ گۆتن ئەو پێشمەرگێن لژنێ‌ ئەڤە زێدەتر سێ‌ دەمژمێرە چووینە و وەرزێ‌ زڤستانێ‌ بوو و هەر گرۆپەكێ‌ بچیتە ئیرانێ‌ دڤێت پێنچ شەف و پێنچ رۆژان ب پیان بچیت قوناغێن گەلەك سەخت بوون و دڤێت گرۆپ بن و مە بزاڤكرن بگەهینێ‌ و چەند گوندان چووین و شەف ب سەرمە داهات و بەفرەكا زێدەتر لێكر و هەتا نێزیكی (شیتكێ‌) ئەمێ‌ چینە بەفرێ‌ را و گەلەك رەزالەت و سارما مە دیت هەتا گەهشتینە روویێ‌ شین و ب داڤەرستێ‌ دەربازبووین و (پێندرو) سەر كەفتین و گەهشتینە (سپیندارێ‌) و بلا ژبیرنەكەین ئەم هەمی خێزان و پێشمەرگێن لقێ ئێك قەردارێن مللەتی نە كو پێشمەرگە دحەواندن و نان دایێ‌ گوندێ‌ (سپیندارێ‌) ل دەڤەرا بارزان مالا (شێخو سپینداری) جهێ‌ رێزگرتنێ‌ یە و ئەگەر ئەو نەبانە رەنگە گەلەك پێشمەرگەی گیانێ‌ خوە ژ دەست دابایە چونكە ئەو گوند ل سەر رێكێ‌ بوو و ئەوان گەلەك پێشمەرگە حەواند و قەدرێ‌ وان گرت و چووین وێرێ‌ دیسا پێشمەرگە چوو بوو و هەا دووماهی گوند گوندێ‌ (زێتێ‌) یە و دووڤ دا دبیتە ئاخا توركی و (7) كیلومەتر دڤێت ب رێكێن نەقانوونی ژ ئاخا توركیا دەربازبی چونكە لایێ‌ دی ئیراقە و چەتە و لەشكرێ‌ عیراقێ‌ یە و دڤێت وێ‌ سێ گوشێ‌ را دەربازبی و هەتا دگەهیتە سەر رویبارێ‌ (كەتی نەی) و ئەو رویبار سنورە لایەك ئیراق و لایەك توركیایە و من شارەزایەك دەڤەرێ‌ هەبوو چونكە پێشتر ژی هەمان جه دا دەربازی ئیرانێ‌ بوویمە و راستی دەڤەرەكا ب مەترسی بوویە و هەتا دەربازبووین گەلەك نەخوش بوو و ژڤان بوو بگەهینە گەلیێ‌ رەش ل سەر سنوری چونكە لەشكرێ‌ ئیرانێ‌ هەردەم ل هەیڤا 11 و 12 خوە ڤەكێشیت و دەما خوە ڤەدكێشیت ئەو بەفرەكا زور دهێت و ئەگەر بەفر بیت ئەم نەشێن بچین و هەتا (5) مەترا بەفر دهێت و مە دیت یێ‌ بزاڤا خوە ڤەكێشانێ‌ دكەن و من سلاف كر و گۆتن هوون بارزانی نە؟ من گۆتێ‌ بەلێ‌ جهێ‌ مە ل گەل خوە كر و نێزیكی (7) دەمژمێران ل گەل چووین و گەلەك جهان رێك نەبوو و شەفەل ل گەل بوون و رێك ڤەدكر و هەتا گەهشتینە (نەغەدێ‌) مە گەلەك نەخوشی دیت و چووینە مەكتەبا سیاسی ل (راژان).

52

شاكر ئەتروشی:

سەرۆكێ‌ گرۆپێ‌ بزاڤ یێ‌ شانۆ و سینەما و مۆزیكێ‌ ل باژێرێ‌ زاخۆ، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو وان بەرهەڤیێن باش بۆ وێنەكرنا پازدە خەلەكێن نوو ژ زنجیرە درامایا (خۆدیك) كرینە و د هەیڤا رەمەزانا ئەڤ سالەدا دێ‌ ل سەر شاشەیێن كەنالێن (ئەی تیڤی و دەلال تیڤی) هێتە نیشادان.
مەهدی مونیر، سەرۆكێ‌ وی گرۆپی گۆت: مە وەك پشكا درامایێ‌ خوە ئامادە كریە دا كو پشتی دو رۆژێن دی ل زاخۆ و دهۆك دەست ب وێنەكرنا وێ‌ كەین، بۆ رەمەزانا ئەڤ سالە ژی مە پازدە خەلەكە نڤیسینە و هەر ئەز ب خۆ دێ‌ بكارێ‌ دەرهێنانا وان رابم، ڤان پازدە خەلەكان چو پەیوەندی پێكڤە نینە، ئانكو ناڤەرۆكا هەر خەلەكەكێ‌ ل دۆر بابەتەكێ‌ جڤاكی، رەخنەی، كۆمێدی یە، ئەز و هەڤژینا خوە (ئالا عەبدوالرەحمان) دێ‌ رۆلێ‌ سەرەكی تێدا بینین، زێدەباری چەند ئەكتەرێن دی ژ دهۆك و زاخۆ و سێمێلی، ژوانا (حامد نسری، كاروان كۆچەر، سەگڤان عەلی، بەیار محەمەد، ئەحمەد محەمەد) ژ هەولێرێ‌ ژی (گلالە) و ژ سلێمانیێ‌ ژی (سولاڤ عەبدوالرەحمان) دەمێ‌ هەر خەلەكێ‌ ژی ژ پازدە هەتا بیست و پێنج خۆلەكانە و لقا هەشتا پارتی و ئیدارەیا سەربەخۆیا زاخۆ و رێڤەبەریا رەوشەنبیری و هونەری ل زاخۆ دێ‌ پشتەڤانیا مە كەن و هەموو ئەكتەر ژی دێ‌ ب شێوێ‌ خۆبەخش پشكداربن، بۆ زانین ژ سالا 2010 وەرە سالانە ئەم ڤێ‌ درمایێ‌ تۆماردكەین، ژیلی سەردەمێ‌ كۆرۆنایێ‌ كو ب شێوەكێ‌ بەروەخت مە راگرت بوو.

40

مشیر عەبدوللا، ولاتیەكێ‌ گوندێ‌ گیرەیە ل دەڤەرا نەهلێ‌ جهەكێ‌ تایبەت ب چێكرنا سۆپێن دارا هەیە، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دبێژیت: ئەڤە (33) سالن ئەز ڤی كاری دكەم، ژبەركو خەلكێ‌ مە داخوزای ل سەر سۆپێن دارا هەیە، ب تایبەت ژی خەلكێ دەڤەرا چیایی و دەڤەرێن سار پتر داخوازی ل سەر هەنە.
مشیر دبێژیت: خەلك ل دەڤەرێن جودا جودا ل هەرێما كوردستانێ‌ ڤان سۆپا داخواز دكەن، چونكو هەتا پازدە سالان ژی خوە دگرن،ل سالا 1990 من سۆپە چێكریە هەتا نوكە ژی یێ‌ مای.گۆت خەلكێ‌ كوردستانێ‌ بگشتی حەز ژ سۆپێن دارا دكەن، چونكو هەر د كەڤندا كوردان ل وەرزێ‌ زڤستانێ‌ سۆپێن دارا دانایە و خوە ژ سەرما زڤستانێ‌ پاراستینە.

79

عەزیز هەورامی:

ئەكنەرا بەرنیاس (سەمیعە هەلەبجەیی) د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: د سالێن بۆری دا ئەم چەند ئەكتەررەك بووین مە فلم و دراما چێدكرن و بینەرەكێ‌ زۆر ب مەڤە هاتبوو گرێدان، چنكو هەتا نوكە ل جادە و بازاری خەلكەك ب وی ناڤی گازی مە دكەن ئەوێن مە رۆل تێدا دیتی و بەردەوام پرسیارا بەرهەمێن نوو ژمە دكەن و ئەم شانازیێ‌ بڤێ‌ چەندێ‌ دبەین.
هەروەسا گۆت: هەتا نوكە من پشكداری د پتر ژ بیست دراما دا كریە، بەلێ‌ د درامایا (رەشەی پۆلیس) دا خەلكەكی ئەز پتر نیاسیم و ئەز دبینم مە ئەكتەرێن باش یێن هەین و هەكە پشتەڤانیا وان بهێتە كرن دێ‌ فلم و درامایێن باش چێكەن و ب دیتنا من هونەرێ‌ كوردی یێ‌ د ئاستەكێ‌ باش دا و بەر ب پێشڤە چوویە.
هەروەسا گۆت: گەلەكا گرنكە جهێن شۆلەژێ‌ میكانیزمەكا باشتر بۆ پشتەڤانیكرنا بەرهەمێن خۆمالی هەبیت و لژتەیەك هەبیت بەرهەمێن باش هەلبژێریت و حكومەت پارێ‌ پێدڤی بۆ دابین بكەت، چنكو بەرهەمێن دۆبلاژكری كارتێكرنا خوە یا خراب یا ل سەر جڤاكێ‌ مە هەی.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com