ساهر سەهمی تەیب

گەلەك جاران ئەم پرسیارێ دكەین: ئەرێ گەنج سۆتەمەنییا نوكەنە كو دهێتە بكارئینان یان ئەو شەمالكەنە كو نەخشێ پاشەڕۆژێ دكێشن؟ د رەوشێن ئایدیال دا، دهێتە پێشبینیكرن كو گەنج ببنە بزوێنەرێ ستراتیژی یێ پێشكەفتنێ لێ ژیوار ئەنجامەكێ دژوارتر ل سەر مە دسەپینیت.
ئەڤرۆ، دەمێ ئاسۆیێن ژیانێ تەنگ دبن و دەلیڤەیێن كاری ب داوی دهێن و تێچوویێن ژیانێ دبنە ئاستەنگ ل هەنبەری سادەترین داخوازییێن وەكو سەقامگیری و هەڤژینیێ، ئەڤ هەڤسەنگییە دكەڤیت. گەنج د جڤاكێ دا گەهشتینە قووناغەكا پشتگوهئێخستنێ، نە ژ بەر كێماتیەكا د ناڤ خوە دا، بەلكو ژبەر ڤێ چەندێ كو ژینگەها دەوروبەر ب راستی گرنگیێ ب وان نادەت؛ هەر گرنگیەكا دهێتەدان، گرنگیەكا بێ ناڤەرۆكە و نەگەهشتییە ناڤەرۆكا ئازارێن وان.
ڕۆلێ گەنجان ب تنێ ل سەر ئارمانجێن ماددی نامینیت، بەلكی درێژ دبیت ژبۆ تێكهەلبوونێ دگەل هزرا سەردەمی یا ب لەز. گەنج د ژیانا خۆ یا ڕۆژانە دا ل گەل كۆمەكا هزران د شەڕی دانە؛ ئەو هزرێن ب ڕێكا میدیایێ گەهشتینە وان و دڤێت ناسنامەیا وان بگوهۆڕن و شێوەیەكێ دی بۆ وان دروست بكەن؛ لەورا بهێزكرنا وان یا زانستی و دانا شیانا ڕەخنە و شرۆڤەكرنێ پێدڤیەكا گرنگە. دڤێت ئەو «ئەردێ هشك» و «ئاڤێن ڕاوەستیایی» یێن هزرێن سەرپێی بهاڤێژن و خۆ ژ ڕێكا بیركرنا بێهێڤی دویر بگرن، هشێن خۆ پاقژ بكەن داكو نەبن نێچیرەكا ب ساناهی بۆ وان خاپاندنان یێن كو مێشك و بیركرنا مرۆڤی دكوشتن. بێ ڤێ سەنتەرێ هشیارییێ، گەنج دبیت ب تنێ دەنگڤەدانەكا تشتێن دەوروبەر نە كو ببیت دەنگەكێ ڕەسەن یێ پاشەرۆژێ دروست دكەت.
پرسیارا ئێشدار دهێت.. ئەگەر گەنج ئەو شەمالك بیت یا جیهانێ ل دەوروبەرێن خوە رۆهن دكەت، بۆچی شەمالكەكێ بۆ پاشەڕۆژا خوە نابینیت؟ ئەم پاشەڕۆژەكێ دبینین یا د ناڤ تاریاتیێ دا، گۆتی گەنجان شەوقا خوە یا ئاواتخوازیا سپێدێ ژ دەست دایە، لەورا پاشەڕۆژ پشتگوهـ ئێخستیە داكو د تەنگاڤیا نوكە دا بژین، وەك ڕەڤینەكێ ژ رێكەكا كو دبینن یا تارییە و چ رێبەر نینن.
مە دڤیا دیار بكەین؛ هەتاكو ئەڤ شەمالكە د بەردەوامیا ڕۆهنكرنا ڕێكێن تاری دا سەركەڤتی بیت، دڤێت ئەم رێكا وان یا نوكە ڕۆهن بكەین؛ ب پێكئینانا دادپەروەریێ و ب پێشكەڤتنا پیشەیی و مسۆگەركرنا ژیانەكا ئارام یا كەرامەتا وان دپارێزیت. گەنج ئەو بهێنخۆشن یێن دهێنە سۆتن و جیهان ژ بەرهەمێ وان بۆهنەكا گەش و دلگیر وەردگرن، لەورا خەلك ب دیتنا وان هەست ب ئارامییێ دكەن و هیڤییان ل سەر دەستكەڤتێن وان ئاڤا دكەن. بلا ژینگەها ئەم تێدا دژین هەمبێزكەر و پشتەڤان بیت، نە یا بێهێزیییێ بیت و بلا پشتەڤانیا مە بۆ وان كریارەكا ڕاستەقینە بیت، نە ب تنێ درویشم بیت، داكو مسۆگەر بكەین ئەڤ بێهنا خۆش بمینیت یاكو ژیانێ بۆ مە دكەتە گەنجینەیەكا پڕ ژ ڕامان و هیڤییی.