د. سالار عوسمان
ئهم ههموو گههشتینه وێ راستیا ڕۆهن، كو د ڤى سهردهمێ ب لهز و ئالۆز دا، ل ناڤ فهزائو و بهریكانهیا میدیایی دا، سۆسیالمیدیا ههم ل پێشهوهیه و ههم خوهدى زۆرترین كاریگهری یه، ئهگهرێ وێ ژى ئهوه كو ههڤوهلاتی ژ كهسهكێ وهرگر بوویه نوونهر، ب رامانهكا دیتر ههڤوهلاتی هێزا لایهنى یه، هێزا نڤیسین و دهربڕینێ و ڕاڤهكرن و تێگههشتنێ و لڤینا ئیدیۆمانه.
د ناڤ وێ كاریگهریێ دا، كو دبیت بناڤكهین ب: (كاریگهریا سۆسیالمیدیایێ)، شهرهكێ بهردهوام ههیه، كو حزبێن سیاسی ل پشتن و ئهو جوگرافیا میدیایى یا نوو، ژ جوگرافیایهكا پهیوهندی یا جڤاكى ڤهگوهاستیه بۆ جوگرافیایهكا سیاسی و پتر ژ وێ ژى كرینه جوگرافیهكا حزبی و ژ وێ خراپتر ژى كرینه مهیدانا وى شهڕی، كو هنده جاران بهایێن جڤاكى ب ڕاددهیهك تێدا دهێته پێشێلكرن، مرۆڤ شهرم ژ دیتنا وى!..
دبیت دوێ چهندێ بگههین كو حزب د ململانێ دانه، دبیت ژى د وێ چهندێ ژى بگهین كو ململانا سیاسی و حزبی، تایبهت د قووناغهكا ههستیار دانه، ـ بۆ نموونه ل دهمێ بانگهشا ههڵبژارتنان دا ـ دهگههیته ئاستهكى، ئێدى ههر حزبهك و دڤێت ژ پێناڤى سهركهفتنێ ململانێ بكهت، حهتا ڤێره ئاسایى یه و حزب ژبۆ سهركهفتنێ، بۆ گههشتنا دهسهلاتێ، ململانێ دكهن و ململانێ بخوه ژى ساخلهتهكا دیمۆكراسی یه و نابیت ژى دهستژێ بهردهین، لێ ئهوا نه ئاسایی چیه؟ شهڕێ پێشێلكرنا بهایێن وێ یه!..
سیاسهت، بهرێ سیاسهتێ ل ململانا سیاسی یه، بهرێ سیاسهتێ و ململانا سیاسى یا جڤاكى یه، بهرێ وێ جڤاكێ مرۆڤى یه، ئهڤجا ئهو مرۆڤه ههر نهتهوه و ئایین و ئایینزان و ژیبوونهكا هزری و حزبی ههبیت، مرۆڤه و خودان بهها وزیندهوهركێ ڕێزلێنگرتى یه و نابیت ژ پێناڤى ههر بهرژهوهندیهكا هزری و سیاسی و حزبی، ل پهنایا ململانا سیاسیه، بهایێن وێ بهێنه پێشێلكرن!..
شهڕی پیس ب پێشێلكرنا بهایان ب ڕۆهنی د ناڤ سۆسیالمیدیا دا دهێته دیتن و دڤێت حهتا زووه ڕێی لێبگیرێت، ئهم نها بهحسێ بهایێ مرۆڤى و جڤاكێ كوردی دكهین و بگره سهحبهتێ ل گهف و مهترسیهكێ دكهین، كو دووماهى جار ئهم ههمى، ب باش و ناباى ڤه زیانێ ژێ دبینین، ئاخر كو جڤاك، بهایێن مرۆڤى، گیانی پێكڤهژیانێ پێشێل بكهین و ب شێوێندرێن، ئێدى پانتایێ بۆ كارێ سیاسی ژى بهرتهنگ دبیتهڤه و ژینگهها سیاسی ژى ژههراوی دبَت، چونكو ئهوا سیاسهت برێڤه دبهت: (مرۆڤ، بهایان، جڤاك، پیكڤهژیان و چهمكێن ههڤشێوه)، كو ئهو ههموو چهمك پێشێلكرن و شێواندن، پرسیار ئهڤهیه: ئهرێ سیاسهت، حوكمڕانی، برێڤهبرنا وهلاتى، خاكپارێزی، پهروهردهكرنا بهرهبان و تهبایا جڤاكى چ ب سهرى دهێت و وهلات بهر ب كیڤه دچیت؟!…
شهڕی پیس پێشێلكرنا بهایان، ب تایبهت یێن ل ناڤ سۆسیالمیدیایێ، كو كاریگهرترینیانه، جڤاك و سیاسهت ژى وێران دكهت و ڕێگرتن ل وى شهڕى، ئهركهكێ پیرۆزێ ههموو لایهكى یه، ب تایبهتی ئهركێ ئهوانه، كو د خهما شكۆداریا مرۆڤى بن و سهركهفتنا وهلاتى و بهها یێن بهرز!!..
نووترين نووچه
- سەرۆك بارزانی پەیامەكا كورت و دیرۆكی بۆ سالڤەگەڕا ڕیفراندۆمێ بەلاڤكر
- هەڤپشكییا مە ل گەل پێشمەرگەی دێ بەردەوام بیت
- ڕیفراندۆم دەربڕینا ئیرادەیا ڕاستەقینەیا گەلێ كوردستانێ بوو
- كۆسرەت ڕەسول: ڕیفراندۆم ڕۆژەكا دیرۆكی بوو
- بەری 9 سالان، خەلكێ كوردستانێ ب «بەلێ» دەنگ بۆ سەربخوەیا كوردستانێ دا
- 30ێ ئیلۆنێ قووناغەكا نوو ژ پەیوەندیێن مە ل گەل هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی دێ دەست پێ كەت
- حوكمەتا فیدرال دەستكارییا نەخشەیا سەرژمێرییا هەرێما كوردستانێ كریە
- زیرەك زێباری: بێی ڕێككەفتن ل سەر پشكا هەرێما كوردستانێ، بودجەیا 2027ێ یا ئیراقێ ناهێتە پەسەندكرن
- مە هەژمارەكا پێشنیازان بۆ کێمکرنا بهایێ پانزینێ داینە حوكمەتا ئیراقێ
- مافێ هەرێما كوردستانێ یە 14% ژ بودجەیا 2027ێ یا ئیراقێ بۆ بهێتە تەرخانكرن
د.سالار عوسمان
پارتی چما سهركهفت؟
پارتی چما سهركهفت؟
بهرسڤهك بۆ پارتی و دژه پارتیان
د.سالار عوسمان
زێدهباری ههمی دژایهتیێن ههمبهر پارتی هاتیهكرن، پارتی چما سهركهفت؟!.. پرسیارهكه و پێدڤیه پارتیی و دژه پارتیی ژ خوه بكهن و ههریهك، دوور ل ستایش و ههلچوون، دوور ل ئافهرین و ڕق بهرسڤا خوه بدهن.
پرسیارهكه و ئاخفتنێن زۆر ههڵدهگرێت، لێ زۆر ب كورتی، چار له گرنگترین هۆكارێن سهرهكیێن سهركهفتنا پارتی دهستنیشان دهكهین:
ئێك: نوونهرایهتیكرنا دۆزێن نهتهوهی (قهزیهداریی)
پارتی نوونهراتیا ڕاستهقینهیا قهزیانهتهوهیی دكه و لهو نوێنهرایهتیكردنهیش سهرڕاسته و گهل و دژهگهل دهزانن، كه ئهوهی ڕێبهرایهتیا ئهڤێ كێشێ دكهت پارتی دیمۆكراتی كوردستانه و د ناڤ ڤێ ههڤكێشا پڕ سهرئێشهیهدا (بارزانی) بوویه سیمبۆلا ئهڤێ نوونهرایهتیكرنێ.
دویێ: سهرۆك و ئێكگرتوویی پارتی
پارتی دیمۆكراتی كوردستان خاوهن سهرۆكێكی كاریزمیی ڕهگدا كۆتاوه د ناڤ دیرۆكێ دا، ههمدیس حزبێكی ئێكگرتوو و یهكدهست و یهكڕوئیایه، كه دیاره ئهم خواسیهته بونههێز بۆ نێڤخوهیاحزبێ و ترس بۆ نهیارێن وێ!.
ئهگهر ب هووری بچینه نێڤ دیرۆكا پارتی، تایبهت خیلافاتێن سیاسیێن نێڤ مێژوویا پارتی، دگههینه چهندین ڕاستیان:
١ـ ئهوێن ژ پارتی جودابووین، پشكهك د گرێدای پرسێن كهساتی و زاتی بوون، نهك مهسهله ئایدۆلۆژی و سیاسی و نهتهوهیی.
٢ـ پشكهكا دن ژی پهشیمان بوونهوه و یاداشت و دهنگ و وێنه ل بهردهستن!.
٣ـ پشكهكا دى ژی بوونه جاش و خائین، ئهڤجا ههر ل كیڤه بوون و ههر ناڤونیشانهك ههلگرتبیت!..
٤ـ پارتی ههر وهك خوه مایهڤه و دێ دهمینتهڤه، چونكی پارتی ژ دایكبوون و ڕابوونهكا سیاسیی سروشتیی و قهزیه ئهو دروست كریه، نهك بهرژهوهندیی و ڕق و ههڵچوون!
یا سیێ: دلسۆزیا ئهندامێن پارتی.
ژ دلسۆزیا خوه، ئهندامێن پارتی ناچنه چ حزبهكا دیتر، چونكو پهروهردهی ڕێباز، نههج و نێرینهكا سیاسیی ئهوتۆن، كو تهنێ خاك و نهتهوه و قهزیێن مهزن دبینن و هیچیتر، دیاره خاك و نهتهوه و قهزیهی ڕاست ههر دهمینه و گیان دڵسۆزی ژی دگهل دا ههلدكێشیت!..
ئهندام و جهماوهری پارتی هێنده دڵسۆزن، حزبێن دیتر چاڤێ وان پێ نارابت و ل جڤینێن نێڤ خوهیێن خوه وهك نموونهێن سهركهفتی بهحس دكن و ههندهك جار لۆمهی ئهندامێن خوه دكهن، كو چو نهوهك ئهندامێن پارتی پهرۆش و دڵسۆز و سهرڕاست نین!..
چار: ڕاستگۆیا پارتی
پارتی حزبهكا ڕاستگۆیه، دگهل مللهتێ خوه و ل گهل دوژمنێ خوه ژی ژ پێخهمهت گهلێ خوه دا و بۆ ئارمانجا گهلێ خوه دبێژیته ههموو دوژمنێن خوه:(نهخێر)، لهوما دوژمنێن وێ ژی ڕوویێ وان تهنێ ل پارتی یه، سهحكهنه دیرۆكێ و قووناغێن وێ ببینن، دوژمن چاوا سهرهدهریێ د گهل پارتی كریه و پارتی ژى چاوا بهرهڤانی ژى كریه، بپرسن: كێ شۆڕشی ههلكر، كێ شهڕی مهزن كر، كێ وه ل دوژمنی كرچۆك بۆ دانوستان دابدانه، كێ گۆتیه دوژمنێن جودا: ئێدی بهسه، كێ شهڕی دهستووری كر، كێ شهڕی گوهۆڕینا ئاڵایێ عێراقی كر؟، كێ ناڤ و پێگهها پێشمهرگهی پاراست، كێ گۆته بهغدایێ: ئێدی قهبوول ناكهین پاشكۆ بین، كێ ئهفسانهیا داعشێ تێكشكاند؟، كێ داخوازا سهربهخوهیێ كره واقیع و ب بهلگه و دیكیۆمێنت، كێ پشتی خیانهتا شانزهی ئۆكتۆبهر ههرێما كوردستانێ و قهوارهیا وێ پاراست، كێ بهڵانسا سیاسیا جیهانێ ل قازانجا كوردستانێ كۆمكر، ئێدی ئهڤهیه پارتی، كو شهڕى ب شهڕى دكهت و كو سیاسهتێ ب سیاسهتێ دكهت و كو ئاشتی ژی ههلبژارت، سهرڕاست و دهنگبڵند ئاشتی دكه!..
پارتی ژ پیخهمهت بدهستڤهئینانا مافێن گهل و نهتهوا خوه دا، نهك ههر سازشێ ناكه، بهلكی ههتا گیانبهخشین ژی دچیت، لهوما گهل و دژهگهل دهزانن، كو پارتی حزبهكا ڕاستگۆیه، بهرپرسیاری دستۆیى خوه ڤه دگریت و ل ناڤخوه ژى دا، بۆ باشیێ دبێژیت باش و بۆ خراپیێ دبێژیت خراپ، نه باشیان ددهته ناڤ چاڤێن گهلێ خوه و نه خوه ل خرابیان ژی بێ بهری دكهت، لێ بهلێ د ههردو حاڵهتان دا مهبهستا وێ چارهسهریه، چونكو بۆ نههێلانا خرابیان، بۆ پتركرنا باشییان پێدڤی ب گیانێ چارهسهر ههیه، ئهوه پارتیه ههردهم دهستێ چارهسهر بۆ نێڤ خوه و دهرڤه درێژ دكهت، ب رامانهكا دی پارتی وهك هندهك ل حزبان ل نێڤ عوقده دا ناژیت و ڕاستگۆیانه بهرخوردیێ د گهل ههمیان دا دكهت!..
ل دووماهیێ دا دبێژم: ئهڤ چار خهسلهتێن پارتی، ل هۆكارێن سهرهكیێن سهركهفتنا پارتیه، لهوما پێدڤیه پارتی و ئهوێن دژی پارتی باش د ڤێ ڕاستیێ بگههن كو: (قهزیهداریی نهتهوهیی، سهرۆك و یهكگرتوویی پارتی، دڵسۆزیی ئهندامهكانی و ڕاستگۆیی) سهركهفتنهكا مهزنتر ل دووڤ دایه!!…
ترس ژ ههڵبژارتنان!..
ترس ژ ههڵبژارتنان!..
رامان و ئهگهر
د. سالار عوسمان
ب بهانهیهكا جودا، سهلیقهیا ترسێ ژ ههلبژارتنان ژ وێ حزبێ و یا دیتر دبهیستین، سهلیقهكا دیتر ژى زۆرتر یا وان حزبانه، كو ل قووناغێن پێشین دا زۆری لێكر و كێم ژ وان دۆراندندینه، تایبهت بزاڤا گۆڕان، كو وان ل بهربوو نوونهرایهیا نهڕهزایا خهلكى دكهت و تنێ ههلبژارتن چارهسهریه، ههر بزاڤا گۆڕان نه، ئێكهتی و حزبێن توندرهوێن كوردستانێ ژى: (كۆمهلا ئیسلامی)، جاران زۆری د بارێ ههلبژارتنان دا لێدكر و نها ژى ب شهڕڤه و ل بن لێڤان ڤه، نسهلیقهیا ترسهكێ ب گۆتارا میدیایان دهێته بهیستن، كو یا ئهوێ یه ههلویستى د ڤى بارى دا بكهین و بپرسین:
ـ ترس ژ ههلبژارتنان بۆچى؟!..
ترس ژ ههلبژارتنان هۆكارگهلهكی سیاسی، جڤاكی و دهروونی ههیه، بهلێ ههر ههمى هۆكار گرێدای زهمهنى یه، زهمهنێ ههلبژارتنان، ههر بۆ نموونه بارێ دهروونیێ بزاڤا گۆڕان ل پشتى ههڵبژارتنا پهرلهمانێ عیراقێ، كو شۆك شكستی كێم دهنگێن نهسهقامگیریا دهروونی بۆ خولقاندن، یانژی گرفتێن ناڤخوهى یێن بهردهوام یێن ئێكهتیێ د ڤى زهمى دا، كو حهتا دێ گرفت كوورتر دبنهڤه و ئهوا ئێكهتیێ كرین، ترسی لێ بنیشیت و وهك جاران سینگێ خوه بۆ ههلبژاتنان نهئینیته پێش، ئهوه بهحسێ كۆمهلا ئیسلامی ژى ڕوون و ئاشكرایه، كو كۆمهلهیهكا سیاسی یا توندرهون و كورد گۆتنا دهستان كهشف بوویه و ئێدى ب كهلك كۆمهلگهها سیاسی یا مۆدیرن و حوكمڕانیا ژیانێ نائێن، لهورا ب ڕادهیهكى ههترهسیان ژ ههڵبژارتنان چوویه، كو دلێ وان ژ وێ یه جڤاكێ كوردی سزای ددهت، چونكو وهك ههڕهشا وانه ل سهر ژیانا جڤاكى!..
دهرفهت ل ڤێره، ههكه ب كورتیی ژى بیت، بهحسێ چهمكێ (حوكمڕانی ژیانێ) بكهین، حوكمڕانیا ژیانێ پیكهاتیه ژ وى جۆره حوكمڕانیێ، كو ب ئێكسانی سهحا تهماما جڤاكى دكهت و جوداهیان كۆمدهكهتهڤه و كار ل پێناڤى ژیان و شكۆداركرنا ژیانێ دكهت.
ـ پارتی د ههڤكێشێ دا ل كیڤهیه؟..
ههر تنێ پارتی، دهنگ بلند و زولاڵ پشتى ههلبژارتنان دكهت د وادهیا خوه دا، ژ بهرچێ:
ـ ژ بهر ئهوێ چهندێ باوهری ب دهنگێ جهماوهرى، باوهرى ژى ب جهماوهرێ خوه ههیه، پارتی د باڕوهربوونێ دا تهپه و ب چو حزبهكێ ناچیت، لهورا پشتى حهفتێ و دو سالێن ژیێ خوه ههر پیشهنگه، نهك ههر ل كوردستانێ ب تنێ، له ههموو عێراقێ، ههقه نهیارێن، ڤێ خهسلهتا پارتی، دوور ژ ڕق، وهك خوه بخویننهڤه!
ـ پارتی ئێكدهسته، هندا ئێكدهسته، دۆست و دوژمن حهیران كرینه، ئهو یێن فرهدهست كهفتینه گیانێ ئێكتر و ههر دهست و باراش ل ئاشێ لێكدكهن، گهلهك ژێ ههلچنی ل سهر نهئێكڕیزیا پارتی، بهلێ خهونپوویچ لێ دهرچوون!.
ـ پارتی خوهدى قهزیهیه، ئهرك ههیه و دڤێت ههلبژارتن د دهمێ خوه دا بهێته كرن، حهتا بشێت ئهركێن خوه جێبهجێ بكهن، حزبا خوهدى قهزیه ل گهل مللهتێ خوهدایه و ژ ههلبژارتنان ناترسیت!.
د دووماهیێ دا: پارتی، كو ئهڤرۆ حهفتێ و دوهمین سالیادا خوه دا بهرز ڕادگریت، سهردهكهڤیت، ژ بهر ئهوێ سهرڕاستترین حزبه ل گهل خوه و د گهل دۆست و دوژمنان ژى دا، سهرڕاست دهبیتهڤه ژى!
كلتوورێ ڕهتكرنا ههموو تشتان!..
د سالار عوسمان
بهرى دوسێ رۆژان پارێزگهها سلێمانیێ ل بازیان، سهرهكوهزیرێن ههرێما كوردستان (نێچیرڤان بارزانی)، د گۆتارهكێ دا ئاماژهی ب چهمك و دهستهواژهیهكێ كر، كو ههق ئهوه ئهم ههموو، تایبهت میدیای كوردی ههڵوهستهی لهبارهوه بكات، ههلویستهیهك ب ئاراستهیا زانستی و وهلاتبینیێ دا، چهمك و دهستهواژه ژى: (كلتوورێ رهتكرنا ههموو تشتان!) بوو، كو ب بۆچوونا بهنده گهنگهشهكرن و ساخكرنا ڤێ دهستهواژێ كلیلا ڤهكرنا زۆر ژ دهرگههێن داخستیه!
زانست چ دبێژیت؟..
زانستێ دژى ڕههایێ، زانست ل ناڤ ڕێژهیی دا كار دكهت و بهردهوام دیوهكهیتر ژى دبینیت، گهر ڕۆهن ژى نهبینیت، ههولا بینین و ئاشكراكرنێ ددهت، كهواته ئهو، حزب و میدیا كو ههموو تشتى ڕهت دكهت، پهیرهو و حزب و میدیایهكا شاشه، ژبلی شاشیێ ژى نهمایشكرنا جۆهكى ژ زولمێ دكهت، چونكو دڤیت پشكهك ههبیت و پشكهكا دیتر نهبیت، دڤێت تشتهك بوون بیت و ئهوێن دیتر نهبوون، ل دهمهكى ههموو ههنه و بوونن، كهواته ئهڤ قسه ژ بوونێ دكهین، ڕهتكرنا بوونێ، تایبهت بوونا حوكمڕانیێ، حوكمڕانیهك، كو دهنگێ مللهتی پێیه، كو ل وێ سهرهتایێ ژى مللهت ب خوه بوونه مهزنه، شاشى و ئیشكالیهت و زولمهكه و ئێدی دڤێت ئهڤ كلتووره، كلتوورێ رهتكرنا ههموو تشتان) بهێته بهتالكرن، ئهڤ بهتالكرنه ب گهنگهشه و كار دهێته كرن و حوكمهتێ ژى ئهو شیان و توانا ههیه، ههم زهمینا گهنگهشهیهكا دروست چێبكهت و ههم ژى كارێن بهردهوام و پتر بكهت و ئاكام، مهدهنیانه و سهردهمیانه دكاریت ئهڤ كلتوورێ شاش چارهسهر بكات.
ئهرێ وهلاتبینیی چو ژمه دخوازیت؟..
وهلاتبینى ژى ڕێ نادات ههموو تشتان ڕهت بكهینهڤه، وهلاتبینیی لێكگرێدانا جهمسهرێنت وهلاتانه، وهلاتی ژى یا ههمووانه و كهواته دڤێت ههموو ههبن، لێ ههر كهس و لایهنهك ب قهبارێ سروشتیێ یێ خوه، ئاشكرایه دووماهى مللهت حوكمهت قهبارهكێ مهزنه، چونكو دهنگێ مللهتی پێیه و كهواته: وهلاتبینیی دژى كلتوورێ رهتكرنا ههموو تشت و ئهوا ههتا نها بانگهشه و كاری بۆ ڤى كلتوورى كریه، دڤێت ئهو ڕاستیا رۆهن بزانیت، كو دژى وهلاتبیینیێ یه، دڤێت حزب ململانێ بكهن، بهلێ ل سهر كیستێ حوكمهتێ نه،! دڤێت دهمێ بانگهشا ههڵبژارتنان حزبان د جهنگێ مهدهنیانهیا دا ڕووبهڕووبوونا ئێكتر دا بن بۆ كۆمكرنا زۆرترین دهنگان، لێ جهنگهكێ نیشتمانى، حوكمهت و خهلكهكێ ژێ سوودمهند بن، نهك زیانمهند، كو ب داخهڤه ئهڤ جهنگێ مهدهنی یێ دیمۆكراسی هندی كهڕدێ له كوردستانێ سهر دكێشیت بۆ دژایهتیا نیشتمان و حوكمهتێ و سازیێن فهرمى یێن وهلاتى!.
دووماهى پهیڤ!..
دووماهى پهیڤ ل ڤێره ئهڤهیه: كلتوورێ ڕهدكرنا ههموو تشتان ژ زهمهنێ دوویێ دا، یهخهیا خودانی دكهت و خراپتر ژ ههمووان ئهوه ل ئهردى ددهت، واته ژ وانهیه دژاتى و ركابهرهیێ نهوێریت، چونكو دژى بهرگهگر و ئامادهیه بۆ ڕووبهڕووبوونهڤێ، لێ ل سووڕانهوهیا دووێ دا، واته د زهمهنێ دووێ دا خودانێ لوول دهدات، ئهوێن ل كوردستانێ، تایبهت ل سلێمانیێ چهند سالهكه عهڕڕاب و ههلگر و بانگهشهكاری ڤى كلتوورینه، پێناچیت دیرۆكا وان باش خویندبیتهڤه، ژبلى ل دیرۆكا وان باش نههاتبیته خواندن، ژ ڕوویێ زانستیی و وهلاتبینیێ ژى دا كێمدهست و كۆلهوارن !!.
وهلاتپارێزیی، ژ سۆزى بۆ بۆ كلتوورى
د.سالار عوسمان
ڕاسته سۆز پشكهكا دانهبڕیا ژیانێ یه و ڕۆچوویه د ناڤ هووردهكاریێن خوه اد، ههست، بیر و كاردانهڤهیێن مرۆڤى یه، لێ ل ب رهخ سۆزێ دا، ئهڤه پشكهكا رۆهنا ژیانێ یه و ل گهل خوه دا دهستێ سۆزێ ژى بۆ ڕاستهڕێ دگریت، سۆز ، ئهگهر ئهقل دگهل ڕیێ نهچیت، ئهگهر دهرگههان بۆ ڤهنهكاتهڤه، لهوانهیه د تاریێ دا بمێنێتهڤه و ل تاریكیێ ژى دا دهرگهڤهكرن ئهستهم دبن!.. كهواته ئهم ل بهرامبهر حهتمیهتا ڤهكرنا دهرگههانین حهتا بگههینه ڕۆناهیێ، كهواته بێ ڕۆناهی، د تارییێ دا ژیان نابیت و مرۆڤ بهردبیتهڤه!.. چهند زۆرن ئهو نموونهیێن تاری یێن ناڤ دیرۆكێ، كو مرۆڤ ههلببیت، ههلببیتهڤه ژ بهر ئهوێ چهندێ نهشیایه چراى بدهست دهرگههان ڤهبكهت، ب كورتی: بهربۆتهوه، چونكو تنێ سۆز كارى بۆدكهت!.
ئهڤ كورته پێشهكیه بۆ وێ چهندێ یه داكو بێژم: ڕاسته سۆز پشكهكه ژ ژیانێ، بهلێ ئهقڵ بیركهرێ ڕاستیێ یه، لهورا د ههر پرۆسهیهكێ دا دڤێت بگهڕێینهڤه بۆ پهیوهندیێن د ناڤبهرا سۆز و ئهقل دا و ئهڤ ههڤكێشه شیتهل بكهین و بپرسین: ئهرێ كیژ ژ (سۆز، ئهقل) ڕابهرییا ئهوێن دیتر دكهت؟..ههردهم ئهقل ڕابهرایهتیا سۆزێ كر، ئهو پرۆسه د ێ بسهركهڤیت و بهرهڤاژى ژى دروسته..!.
وهلاتپارێزی بهرخوركرنه ل گهڵ بهایان، لهورا دڤێت ئهقل ڕابهرایهتیێ بكهت، ل كیڤه ژى سۆز پێویست بیت، دهڤێت ههر ئهقل ئیدارا ئهوێ سۆزێ بدهت، ئهم پرسه پرسهكا ههستیاریی كلتووریه و دڤێت كوورتر ژ نها ههیه بهێته گهنگهشهكرن، گهنگهشه ژى ب وى ئاراستهی بیت: (وهلاتپارێزیی واته كاركرن ل ناڤ حهقلێ بههایێن مهزن).
ل كوردستانێ دیرۆكهكا خهملاندى ههیه ژ سۆزاتیا وهلاتپارێزیێ، ل ههر گۆشهیهكێ ڤه سهحا ڤان ڕازاڤان بهێتهكرن، سهرنجڕاكێش، جهێ شانازیێ یه، پڕه ژ ههلچوونا خوه و ههستان، لێ پرسیارا ڕژد ئهڤهیه: ئهقل ژ كیڤه د ڤێ خهملاندى دایه؟!.. سۆز چ چنیهڤه و ئهرێ تهنێ ب باڵێ سۆزێ ڤه دشێین بفڕین؟!.. زۆر ب كورتی: وهلات، ل گهل ژى وهلاتپارێزیی تهنێ ب سۆز بهڕێڤه ناچێت و دڤیتَ ئهقلى بێخهینه پێش ئهوێ سۆزێ و ب واتایهكا ڕۆۆهنتر دڤێت ئهقل ڕابهرایهتیا سۆزا وهلاتپارێزیێ بكهت..!.
چ بكهین باشه؟.. ئهڤه ژى پرسیارا ههرى مهزنه، ب لێكدانهڤهیا ڕایا من، دڤێت وهلاتپارێزیێ ژ سۆزێ بگوهۆڕین بۆ كلتوورى، ئهڤه ژى كارهكی نه ب ساناهى یه و نه ب زهحمهته، ساناهی یه گهر نیاز ههبیت و زهحمهته ژى گهر نیاز نهبیت و وهك دههان ئاریشهیێن دیتر نیڤ تهمام ل ناڤ نهئێكلاكهریێ دا ب رژدى دمینیتهڤه..!
ئهگهر نیاز ههبیت، واته ئهگهر مه خواست وهلاتپارێزیی ژ سۆزى ڤه بگوهۆڕین بۆ كلتوورى، ئهو دڤێت ژ پهروهردێ ڤه، ژ خانهوادێ و قوتابخانهیان ڤه دهستپێ بكهین و پێش ههر پێنگاڤهكێ ژى موجامهلێ بكوژین، چونكو موجامهله دایكا سۆزێ یه و پشكهكێ زۆرێ تێكچوونا ڕهوشهكان بهرههمێ تهڤلیبوونا وێ موجامهلێ یه، كو ئهورۆپیان واز لێ ئێنا و ئهمه ڕۆژههڵاتی ژى حهتا نوكه پێهڤه دهتلێینهوه..!.
پهیڤین د ڤى باری دا گهلهك، سیاسهتمهداران ژى چاوا بیردكهنهڤه، كلتوورێ سیاسیێ مه د چ ئاستهكى دایه، پهروهرده، میدیا، بهرژهوهندیێن تاكان و سهرجهمێ وان بههایان پشكهكا بهردهوامه پشكهك ژى د بێ پێناسهیێ، یا ل نێڤ پێناسهیا ـ ل ناڤ دوكڤاندا (بهرژهوهندپارێز) ـ ماونهتهوه و دههان پرس و پرسیارێن دیتر، ئهگهر بهیستین ل پێناڤێ دا كارهكی بنیاتی بكهین، دڤێت بهرسڤا ڕۆهن و بێ موجامهله و دوور ژ سۆزێ: ئهقڵانی ههموو ئهو پرس و پرسیارانه بدهینهڤه، ئهگهر مه وهكر، ئهوى دهمى دكارین دهرگههان بكهینهڤه!..بهڵێ ئهوى دهمى دكارین وهلاتپارێزیێ ژ سۆزهوه بگوهۆڕین بۆ كلتوور..!
د سالڤهگهرا دامهزراندنا كۆڤارا ڕامان دا
د سالڤهگهرا دامهزراندنا كۆڤارا ڕامان دا
پێشنیازهك
د سالار عوسمان
كۆڤارا ڕامان دچیته د بیست و سێ سالیا ژیێ خوه دا، پیرۆزباهی و دهستخۆشی ل ههموو وا برێزان ژ دهسپێكێ حهتا نها، كار كرنه و ڕامان ـ گههاندنه ڤێ رۆژێ، ئهڤرۆیهك، كو بۆ ههمیان، تایبهت بۆ ڕهوشهنبیران جهێ شانازیێ یه.
زهمهنێ دامهزراندنا ڕامان و پتر ژ رامانهك..!
بهریا بیست ودو سالان، ل پیرمام بووین، شهڕێ نهگریسی ناڤخوهیی ئهم ل وێرێ كۆمكرین، ب سهر خهم و چاڤهرێ دا كهتبووین، د وی دهمێ دژوار دا پارتی دیمۆكراتی كوردستان هزر ل دامهزراندنا كۆڤارهكا رهوشهنبیری كریه و ناڤێ وێ كرنه (ڕامان)، بڕیارا دروست ل دهمهكێ دژوار دا رامان و دهلالهتا خوه ههیه، كورتترین رامان ئهڤهیه، (پارتی دروست هزردكهت)، دروست هزر دكهت ب تێگههشتنهك، كو رهوشهنبیری د گهل ژیانێ دا ڕی دكهت و پتر ژ خوه ژى خهسلهتا (بنیات)ی ههیه و نابیت ل بن ههر بهانهكێ فشار و دژواریهكێ دا بیت، كو شهڕ و ئهنجامێن شهڕ قورستر و زهحمهترینه، پشت ل رهوشهنبیری بهێتهكرن، ب واتایهكا دیتر پشتكرن ل رهوشهنبیری پشتكرنه ل بنیات…!
ڕامان، كۆمكرنا قهلهمێن جودا..!
ل وی دهمی واته ل سالا (١٩٩٦) ڤه حهتا نها ڕامان تو پهیوهندیهك ب پارتی دیمۆكراتی كوردستان ڤه نهمایه، چاوا و ل بهرچی؟… پارتی ههر تهنێ بڕیارێ دا و بۆدجهی پێدڤی بۆ دابینكر و ئێدى لێی ڤهكێشا، ئارمانج ژى ئهو بوو، حهتا ڕامان ببیته مالهك بۆ ههمی پێنڤیسان، نهك ههر ل كوردستانا باشوور ب تهنێ، بهلكی ل ههر چار پارچهێن كوردستانێ و تاراوگهیش، ئهڤ تێگههشتنا پارتی، وهك بڕیارا دامهزراندنا كۆڤارهك، تێگههشتنهكا دروست بوو، بگره پتر ژى، چونكی رهوشهنبیریا: (بنیات) نابیت بكهڤیته د نێڤ ململانا حزبی دا، بگره، ڕامان ڕێك ئهوهی كر و ل وێرێ ژى دا گههشته گوپیتكێ و زێدهڕۆیی ناكهین گهر وهبێژین: ئهگهر شانازیهك ههبیت ل ڤی واری دا، وارێ كۆكۆمكرنا جوداهیانه، ئهو ب پلهیا یهكهم یا ڕامان ـ ـه ههر ئهو ژى بوو، بووه هۆكاری ئهوهی، كه سنووربڕ بیت و جوگرافیا بكهت و ل ههمی پێنڤیسێن رهسهن یێن كوردی ههبیت، ڕامان ل وێ دهرێ یه..!.
ڕامان، پتر ل كۆڤارێك..!.
كو ڕامان ئهوه دیدگا بیت، كو ڕامان ژ پێخهمهت هاته دامهزراندن و بڤێت سنووربڕ ههمیان كۆمبكهت كو ڕامان سازندهیی بكات و بڤێت پێخهمهت ل ئێكترگههشتن دهستێ چارهسهر بیت و نیشتمانیانه بیر بكهتهڤه، شایهن و شایستهیى ئهڤهیه، ئێدی ببیته دهزگهههكێ كلتووریی فره لق و ئهو ئهركه ب مهزنى و ئهستوى بگریت، كو ل دهسپێكێ دا ناڤ مه لێدانا (بنیات..!)
پێشنیاز دكهین، وهك چاوا پارتی دیمۆكراتی كوردستان ل دهسپێكا دامهزراندنا ڕامان ـ ڤه بڕیارهك دروست دا و ڕامان ـ كریه بڕاندهكا رهوشهنبیری و لێی ڤهكێشایهڤه نها ژی ههر وه بكهت و بڕیار بدهت بكهته دهزگهههكێ كلتووری فره لقی فره ئهركی كلتووریی كوردی و باشتر بچیته د نێڤ ژیانێ دا، چونكو ژیان ل كوردستانێ پێدڤی ب (بنیات)ـه..!.
لتۆریی گوێگریی، مژارێكی قسهلێنهكراو !..
د. سالار عوسمان
پێدچێت حهتا نها كورد، تایبهت د ناڤا ئهدهبیاتێن سیاسی یێن خوه دا پهیڤینهك د بارێ (گوێگریی) دا نهكربیت، یان لانی كهم خهوش ل منه و من و لبهرچاڤێ من نهكهفتیه!.. ب ههرحال، ل ڤێره، بهنده و تاقهت تشتهكێ دهبارهى بێژین و داخوازیارین ببیته دهرازینكهك بۆ بهحسلێكرنهكا كوورتر.
پێدچیت ئێك ژ پێناسهیێن زولم گوهلێنهگرتن بیت، كهواته ئهو خوینا هاتیه ڕێژتن، پشكهك ژ ئهنجامێ گوهلێنهگرتنێ بوویه، تایبهت ئهو دهسهلاتدارێن وهسان دخوازن، ههقێ وان ههمیان ههبیت باخڤن بۆ خهلكى نینه باخڤن، به دیوهكهیتریشهوه، كهواته دیمۆكراسی پێكهاتیه ژ ئاخڤتنهكرنهكا وهكو ئێك بۆ ههموویان و ل دووماهیێ ژى گوهلێگرتن ل ئهنجامێ وێ!..
گرفتا گوهلێنهگرتنێ گرفتهكا كوورا دیرۆكی یه، ئهو دهمێ ئادهم سێڤێ دخۆت گوهڵیناگریت، ئهو دهمێ قابیل هابیلێ برا دكوژیت، كهسی ژ وان ناخوازیت گوه ل ئهوێن دیتر بگرن، دووماهیا هاتنا ئیسلامێ ژى ئهڤ گرفته چارهسهر نابیت، (و اژا قرێ القرێن فاستمعوا و أنصتوا/ الاعراف 204)، ئهڤه ژبلى وێ ههمى خوینا ل ناڤ وێ دیرۆكێ دا ڕژیایه، كو پشكا زۆرا وێ ئهو گوهلێنهگرتنه، ب وێ واتایێ، كو ئهو دڤێت ههبیت و ئهوی ن دتر نه، ئهو و ئهوێن دیتر، ئهو ههڤكێشه پڕ جهدهلا دونیایێ ب خوهڤه مژوول كریه، نها ژى ههروهسایه، ئهو ل ناڤبهرا من و ئهوێن دیتر دا، ههموو من ـ ئێك د ئیك دهم دا ئهو و ئهوێن دیتره، كهواته مهحكومین ب ئێكهڤهبین و گوهلێگربین!..
ل ناڤ كوردان دا، تایبهت د ناڤ ئهدهبیاتێن سیاسی دا، گوهلێگرتن نهبوویه كلتوور، نهك ههر نهبۆیه كلتوور، بگره نه بۆیه مژارهك ژى بۆ بهحسهلێكرنێ، باوهرناكهم توێژینهیهك د وى باری دا ههبیت، پێویسته د ئێك دهم دا سیاسیێ كورد ههم گوهلێگر بیت و ههردهم ژى د چێكرنا كلتووری دا گوهلێگرتنێ ڕۆلێ خوه ببینیت، گوهلێگر بیت ب وێ تێگههیشتنێ، كو ئهوێن دیتر، تهنانهت ئهوێن موخالیفه ژى ههنه، ڕۆلى ببینیت د چێكرنا كلتوورێ گوهلێگری ژى دا ب وێ تێگهیشتنا، كو ئهوێن دیتر ژى، تهنانهت ئهندامێن خوه ژی ههر جێبهجێكارهكێ بێ ڕا و بۆچوون نینه، بهلكو جێبهجێكارهكێ خودهى ڕا و بۆچوونن، له ئاكامی هاڤكێشێ دا ئهندامان سایكۆلۆژیایا پشكداری بۆ دروست دبێت و ههست ب بوونا خوه دكهن، ئاخر سایكۆلۆژیا پشكداریێ و ههستكرن بوونا مرۆڤى نێزیك دئێخیتهڤه ل سهركهفتنێ، ئاشكرایه ڕێژهیهك ل سهرنهكهفتنا پارتێن سیاسی یێن كوردستانێ بۆ نهبوونا وێ سایكۆلۆژیایێ و ههسته دڤهگهڕیتهڤه، واته مه پێدڤى ب وێ چهندێ ههیه ههستیا بوون و پشكداریێ ل ناڤ تاكان دا دروست بكهین، حهتا ههموویان پشكدار بن ل بنیاتنانى دا، حهتا ههموو ههست بكهن نیشتمان یا ههمووانه، ئهڤه ژى كلتوورێ گوهلێگریێ گهرهكه، ببیته گوهلێگر بین، ههژ ماڵ حهتا قوتابخانه و مزگهفت و ئۆرگانێن سیاسیی، گوهلێگر بین هتا چێژ ژ ژیانێ وهربگرین، چونكو پشكهكێ كهمی ژیان ل لایێ مه و ڕێژا زۆر یا ل لایێ ئهوێن دیتره!..
گوهلێگری ل ڤێره دهست پێدكهت، كو ئهوان وهسا بڤیت دووماهیا ههر ڕستهیهكێ خالهك ههیه، دووماهیا ههر ڕستهیهكێ، واته دووماهیا ههر خالهكێ، ڕستهیهكا دیتر دهێت و ئێدى نۆرهی ئهوێن دیتره، كهواته ب نۆره من دڤێت ب وى و ئهوى دهڤیت ب ئهوێن دیتر و ئێدى ئاوایێ ژیانێ پڕ دبیت ژ خال، د ڕستا نوو دا، د بینین و تێگههشتنا جودا دایه.
ئهڤ مژاره بهرێ وێ ئێكێ كو مژارهكا سیاسی بیت، مژارهكا مهعریفیی، كلتووریی و فهلسهفی یه، لهورا دهڤێت ڕۆناكبیران، تایبهت ڕۆناكبیرێن سیاسی د دهربارهی دا بدوێن و سازندهیی بۆ بكهین، ئهگینا وهك نها دێ كهڤینه ناڤ جهنگهڵی گوهلێنهگرتن د ناڤ ئێكتر دا و دونیا ژى پڕ دبیت ژ ژاوهژاو، ئاخر ژاوهژاو ژیان و ڕۆناهیا وان دڤهمرینت!..
بژاره، ههڵبژارتن، دهستهبژێر
د سالار عوسمان
ل ناڤبهرا ههر سێ چهمكێن: (بژاره ـ أختیار) و (ههلبژارتن ـ أنتخابات) و (دهستهبژێر ـ نخبه)، پهیوهندیهكا فهلسهفیی یا كوور ههیه، بهحسكرنا وان د دهرفهتهكا ئاوا دایه، ژ وانا ژى حهقێ وێ كووراتیێ نادهن، لێ ئهگهر تهنێ ژ ڕوویێ سیاسی ڤه ژێ بدهن، دبیت بێژین: بژاره ل دهسپێكێ گفتوگۆیه ل گهل خوه و بڕیارێ و ههم دیسا پهیوهندیێن وان د ناڤبهرا خوه و بڕیارێ دا، ههلبژارتن بهرپرساتیا خوهیه د گهل ئهوێن دیتر دا و دهستهبژێر ژى ئهون، كو ڕابهرایهتیا كلتووری ئهوێ پرۆسا ئاڵۆز دكهن، كو دووماهی جار ڕێخستنا ژیانا ههموویان لێ بهرههمدهێت.
ئهڤ چهمكانه ل كوردستانێ باش نههاتینه رۆهنكرن، مه ههمووان ژى خهمسارى تێدا كریه، ب تایبهت ئهوێن ڕێبهرایهتیا كلتوورێ سیاسی دكهن، واته دهستهبژێر، خوه ههقه ههر ب رهخ وێ بهحسكرنێ ڤه بیت، بپرسین: ئهرێ دهستهبژێر ههس، ئهگهر ههس ل كێنه؟..دیسا دبێژینهڤه پهیوهندیهكا فهلسهفیی یا كوور د ناڤبهرێ دا ههیه، ئاخر كو بژاده یا ساخلهم بیت، ههڵبژارتن ژ سۆز دووردكهڤیت و پتر دبیته پرۆسهیهكا ئهقلانی، بهلێ ژلایێ مهڤه ئهگهر تهمام پێچهوانه ژى نهبیت، نێزیكى پێچهوانهیێ یه، ئهرێ ئهو نینه دبینین، ل بهر وێ بژاردهیا ساخلهم نینه، واته خوه د بڕیارێ ژى دا زۆر جاران دروست نینه، لهورا ههلبژارتن پڕه ژ سۆز و ههڵچوونێ و هندی كهڕهدێ ل سڤكاتیێ ژى تێدهپهڕینێت و نێزیكى شهڕى دبیت!، كهواته دبیت دهستهبژێر دهست ب وێ ڕێبهرایهتیكرنێ بكهت!..
بژارده ههم چێژه ههم ژى بهرپرسیایهتی یه، چێژه د حالهتێ ئیكێ دا و بهرپرساتیى یه ژى د حاڵهتی دوویێ دا، واته ئهو دهمێ دبیته ههلبژاتن، كهواته ل دووڤ وێ تێگههشتنێ، ههلبژارتنا حزبهكێ سهرهتا پرۆسهیهكا تاكی یه، لێ دووماهیێ دبیته ههموو، ب واتایهكا دیتر، تو: تاك بڕیار ددهی، بهلێ چارهنڤیسێ ههمووان دئێخیته دهستێ ئهوێن دیتر، ئهوێن دیتر ئهو حزبا تو ههلدبژێرى.
ههلبژارتن دبیت ببێته كلتوور، واته دڤێت ئهقلانیهتێ بكهت، بێگومان ئهوێ چهندێ دكهت، چونكی ئهم دزانین كوردستان و ناڤچه ژى ژینگهههكا سیاسیی سۆزێن هنده ئهقلیێ بن، لهورا ژى مرۆڤێ كورد ژى بۆ خۆیه، واته پتر ژ سۆزا خوه بهرخورد دكهت، قهبوول دكهت و رهت دكهتهڤه، ستایشێ دكهت و ڕهخنێ دگریت، ستایش حهتا ئاستێ نهمهعقوول و ههم دیسا ڕهخنه ژى حهتا ئاستێ نه مهعقوول، كهواته مه پێویستی ب وهسیهتێ ههیه، وهسهیهت كهس نادهت نهگریت و ههموو ههقهك ژى نهئێخته ب تنێبوونێ و ئێك باوهشهیه!..
د ڤێ ههڤكێشێ دا، كو ههڤكێشهیهكا ب بها یا فرهئالۆزه، دڤێت دهستهبژێر، تایبهت دهستهبژێرێ سیاسی كوردستان دوگمهیا كراس كێم بكهنهڤه، واته دبیت سینگێ وان فرههتر بكهن و پتر بهرگهگر بن!.. سیاسیێ سهركهفتى ئهو سیاسی یه، كو ب سینگفرههى و بهرگهگرن، پهنجهرا ههڤسویان دبینن و تهنیێ د باخچا ماڵێن خوه دا سهح ناكهنه گولا، كهواته ل ههر پهنجهرهكێ دبینین و ل ههر باخچهیهك گولێن دیتر ژى ههنه!..
پشكهكا زۆرا گرفتێن بهشهریهتێ ب گفتوگۆیێ چارهسهر كرینه، ل ڤێره، واته ل كوردستانێ گفتوگۆ یا كێمه، ههكه ههشبێ باش و ساخڵهم بهڕێڤه نهچیت، بۆیه تێگههشتن و تێكگههشتن كێمه، ههر ئهڤه یه ژى بوویه هۆكاری وێ چهندێ، كو پشكهكێ زۆرێ گرفتهكان وهك خوه بمینێتهڤه و بگره هندهكان ژى كهلهكهیان كریه و ئاڵۆزكاون ب سهر ئێكتر دا!..كی چارهسهریان دكهت؟!.. بێگومان ئهوێن د سیاسهتێ دا ئهوان ژى دبینن، واته ئهو سیاسیێن باوهریا وان یا كوور، واته قهناعهتا تهمام ب وێ ڕاستیا فهلسهفی ههیه ههیه، كو د پهنجهرێن دیتر ژى دا ببینین ههس و له باخچێن دیتر ژى گوڵ ههس!..
سیاسییۆ..!
د. سالار عوسمان
پشكا سیێ و دووماهیێ
سیاسییشۆ، گرفت و چارهسهرى
وهك بهری نها مه بهحس كری، سیاسییشۆی خودی ئهو كهسێ درهوینه، كو ل نێڤ ئهسمانێ ڕاستیێ دا نهمایش دكهت، چنكو د شهنكهست دا، سیاسهت وهك هونهرهك بۆ ژیانێ و ڕێخستنا پهیوهندیێن مرۆڤی، جڤاك و دهولهت ڕاستیهكا ژیاریی و ژیانێ یه، كهواته نها ئهم ل ههمبهر گرفتێ داینه، گرفتا ئهو سیاسییه درۆزنانهی، كو ل ناڤچهكا مه و ل تهڤایا ڕۆژههڵاتا ناڤین زۆرن و ب ڕادهیهكى د ناڤ درهوا دانه، ناچێبیت بهحسا ڤان كهم وكورتیان نهكهین و پێدڤیه چارهسهری بۆ بهێته دیتن.
سیاسییشۆی خوه دێ ل نێڤ بهرژهوهندیا گشتی دا ڕاوی بهرژهوهندییێن تایبهتی و كهسی دكهت و ل ناڤ گۆما لێخن و بۆگهندا باسكهمهله لێدده و ههر ئهو ب خوه نهخهندقیت، گرنگ نینه كێ دێ خهندقیت، ئێ پا نه ئهوه وهك دبێژن (له پڕ بوونه كوڕ)، وهسا دیاره دبیته دیارده و كوڕی زۆر ژى لێكهفتن، كهواته ل جهم سیاسییشۆدا ههردهم نهحهقیهكا زاڵ و حهقهكێ مهزلووم ههیه..!.
چارهسهرى چیه؟..
چارهسهر ئهوه، بهری ههر تشت بێینه دهنگ، بهلێ دهنگهكێ ڕاست، وهلاتبین و بێ بهرژهوهندیی، ههر د ڤێرێ دا دهرفهته بهحسا ئهوان بكهین، كو ئهوێن ڕهخنێ دگرن، یان ئهوێن نهڕاستیهكێ دئێخهنهڕۆ، ئهرێ ل ڤێ خستنهڕوویێ دا مهبهستا وان وهلات و بهرژهوهندیا گشتییه؟.. یان ئهوژی درهوێ دكهن و دڤێن ل پهنایا بهحسكرنا ڕاستیێ دا بهرژهوهندیێن كهسێن خوه مسۆگهر بكهن، ئهگهر وهسا بیت، ئهو ژی سیاسییشۆیهكێ دی یێن درهوینن، لهوما پێدڤیه هشیارتر و هوورتربین و ڕاست و چهپ یا ڕهخنهیان و نیازمهندیه ئاشكرا و نهئاشكراكرنان ببینین..!.
چارهسهرى ئهوه، بهراهیێ حزب ژ خوه دهست پێ بكهن، چنكی سهرێ حزبێ باش دزانێت، كی شۆ دهكهت بۆ خوه و بۆ كێ شۆ دكهت ژ پیخهمهت وڵات و بهرژهوهندیێن بالا، سهرێ حزبێ باش دهزانیت كی پڕ بۆیه كوڕێك و كێیش كوڕ بووه و ونها هێزا كۆمكرنا وێ، نهك خهڵكه، پشتی حزبان، ڕۆڵێ جڤاكی دهێت، تایبهت د پرۆسهیا ههڵبژارتنان دا، ب كورتی پێدڤیه جڤاك ڕێ ل سیاسیی درۆزن بگریت و نههێڵێت درۆزن ل ناڤ فهزایا ڕاستییا سیاسهتێ دا، وهك ههڵخهڵهتێنهرهك ههڵیانخهڵهتێنێ وان بخاپینیت، چنكی سیاسییشۆ ههڵخهڵهتێنهر و فریودهرهكی َ دهمكى یه و د دهمهكێ دا،كو بهرژهوهندیێ ئهو بخوازیت ل ناڤ خهلكه دایه و ل دووڤ دا خهڵك نابینیتهڤه، خوه ئهگهر سهحا پانۆرامای ڕوودانێن كوردستانێ بكهین، زۆر ب زهڵالی دیاره كی د گهل مللهتێ خوه دا یه و كی ژی د ناڤ ژیانێ دایه، یان ل دهمێن زهحمهت ونهخۆش دا كوردستان ب جێهێشتیه و ل شێنهیی دا هاتیه، یان سهدان نموونه ههنه د دهمێ شهری دا ل دهمێ ههستیار و ئێكلاكهر دا، پێدڤیه بێژیته دوژمنی: نهخێر..!.
میدیا دكاریت سیاسیشۆ و كهسێن بهتال پڕ نهكهت، بهس نها دكهت و پرسیار ژى ئهڤهیه: بۆچی دكهت وژ پێخهمهت چ و ئارمانج چیه؟!.. ئهڤ پرسیاره بۆ هندێ یه ههیا كو بێژین: میدیا دكاریت پشكهك بیت ژ چارهسهریا ئاریشه وكرێزان، بهلێ پرسیار ئهوه دێ كهت یان نه ؟!.. ل نك من وهره ناكهت بۆچى؟!.. ههتا د سیاسیا ڕاستگۆیان بدهت، بۆ وهدهكهت؟!.. دیسا ئهڤه ژی پرسیاره و پێدڤیه؟ خودان میدیاكان پرسیار بدهنهڤه..!
دووماهیێ پێدڤیه بێژین: ئهڤ بابهته:(سیاسییشۆ) بابهتهكه گهلهك پهیڤینیان ل دووڤ خوه ب جهدهێلیت و پرسیار و دووڤچوونان ههلدگریت، جارێ بلا ههتا ڤێرێ بهس بێت، خودێ هاریكاربیت، ئهم دێ جارهكا دی ئێینهڤه خزمهتا وه.
شۆسیاسی!..
پشكا دوویێ
د. سالار عوسمان
جۆرێن شۆسیاسى..
جارێ بهری كو بهحسێ جۆرێن شۆسیاسى بكهین، پێدڤسه بهحسێ جیاوازیا نێڤبهرا ههردو تێگههێن شۆسیاسى و شۆ یا سیاسی بكهین، شۆسیاسى، وهك پێشتر مه گۆت: ئهو كهسه، كو پیخهمهت ئارمانجهكی َدا شۆ یێ دكهت، لێ شۆ یا سیاسی پێكهاتیه ژ تهڤایا وان خهبتین و بزاڤ و كریارێن سیاسی یێن كو زیهنییهت دئافرینیت و ئارمانجا وێ چێكرنا تێگههشتنهكا سیاسی یه ب ئاراستهیا كۆمكرنا زۆرترین كهسان ل دۆرێن وێ ئاراستێ، ب كورتی د شۆسیسى دا كهس، تاك ڕۆڵگێڕه و ل شۆ یا سیاسی كریار، دیاره ژی جیاوازی نێڤبهرا كهس و كریار و تهڤایا گهنگهشهیێن فهلسهفیێن پڕ شرۆڤهیێن نێڤبهرا وان ژی بابهتهكێ چهند كویر و ئاخفتنان ههڵدگریت، وهسا كوور كو دبێژیته مه: ئهوێن شۆ یا كار دكهن، تهنانهت ئهوێن د ناڤ كار و كریارێ ژی دا بن، مهرج نینه كار بكهن!..
د ناڤ دهقێن ئاینی دا زۆر بهحسێ كهس و كریار و پێوهندیێن نێڤبهرا وان هاتیه كرن، ئاینان ب ڕوونی لایهنگری كریارانن، هندهك ژ زانایان وه باوهرن: ئهگهر ته نیازا كارهكێ ههبوو و هۆكار و ئهگهرهك ههبوو ل دهرڤهی د دهسهڵات دا و ته نهكر، خودا زانایه و دێ ههر خێرا وێ بۆ ته نڤیسیت، بهڵێ ئهگهر كار، یان عیبادهتهك ژی ته كر، لێ دلێ ته ل سهر نهبوو، دیسا خوهدا زانایه و بۆ ته نانڤیسیت، مهبهستا من ژ ڤێ نموونا ئایینی، ئهوه دا بێژم خودا و ئایین ژی نه دگهڵ شۆ و نمایشا درهو و پێكهنینا خاپینهر و دهستلملانێ یا سهخته نه!..
جۆرێن شۆسیاسى (٢) دو جۆرن:
١- شۆسیاسی یێ بابهتی.
٢- شۆسیاسی یێ خودی، زاتی
١- شۆسیاسی یێ بابهتی: ئهو سیاسیی نه، كو پێخهمهت بابهت، پرسگرێك، ئارمانج و بهرژهوهندیێن بلند شۆ دكهن و دوورونێزیك، مهبهستا وان خوه و بهرژهوهندیێن خوه نینه و بگره هندهك جاران ژی زیان و زهرهرێ ژی لێ دكهن، كهواته شۆسیاسى یێ بابهتی قهزیهداره، قهزیهیك ل دهسته و پیخهمهت وێ كێشهیێ دا شۆ دكهت، لهوما مهزن دهێنهبهرچاڤ و مهزن شۆ دكهت و ل زهنیهتا خهلكێ ژی دا مهزنه و ههر ب مهزنی دمینیتهڤه!..
٢- شۆسیاسی یێ خوهیهتى، زاتی: ئهو كهسن، كو د ناڤ پێگههێن سیاسیهتێ دانه، بهڵام مهرج نینه سیاسی بن، بهلێ ئهو كهسن، كو ژبهر خوه و بهرژهوهندیێن زاتیێن خوه شۆ دكهن، بچووكن و بۆ پهردهپۆشكرنا بچووكێن خوه و چارهسهركرنا ههموو ئهو گرێیێن ب بچووكی ێی ڤه ئالاندینه شۆ دكهن، ئهڤه ژبلی كو ل جهم خوه بچووكن، بچووك دهێنه بهرچاڤێ خهلكی ب ئاگهه و هشیار و ههر ب بچووكی ژی دێ مینن، تهنانهت ئهگهر ل پۆستێن مهزن ژی بن، چونكی مهرج نینه پۆست یێن بچووك مهزن بكهت، بهروڤاژی یێن مهزن پۆست، پایه، تهنانهت دانیشتنێن ئاسایی ژی مهزن و بایهخدار دكهن!..
نيشاندان
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com