ئه‌ڤرۆ نيوز:

ئەڤە وەرزێ پەرسیڤی و ھەستداریێ ب سەر مەدا ھات، ھەموو کەسێن دەوروبەرێن تە دبیت ب بێھنژن یان ب کوخن یان دفنا وان بسوژیت و گەوریا وان ب ئێشیت و ئەڤە ب کورتی نیشانێن پەرسیڤێ نە.
پەرسیڤ: تووشبۆنا بوریکێن ھەناسەدانێ یە و د پتریا دەمان دا گەلەک یا ب ئێشان نینە، گەلەک وەسان ھزر دکەن کو یا مەرج نینە ھەکە ھەڤالەکێ وی یان ئێک ژ خێزانا وی تووشی پەرسیڤی بوو، ئەوژی تووش ببیت.
بەلێ گەلەک یا گرنگە ھەر کەسەک نیشانێن پەرسیڤی بزانیت داکو ل دەمێ پێدڤی خۆ ب پارێزیتن و ئەوژی ب رێکا ھندەک رێنمایێن خۆپاراستنێ:
خۆپاراستن ژ سەرمایێ و پەرسیڤی: بەرسەرمابوون و ئەنفلاوەنزا ژ ئەگەرێ ھندەک ڤایرۆسان دیاردبن کو ئەو ڤایرۆس ل سەقایێ مالێ و ل سەر ھندەک کەرستەیان بەلاڤ دبن کو دشیاندایە نەخۆشیێ ڤەگوھێزنە کەسێن دیتر ھەکە دەست کرە وان تشتان، ئەڤە ھندەک شیرەتن کو تو خو ژێ ب پارێزی:
– باشترین ئالاڤێ پاراستنی: دەستێن خۆ بەردەوام ب ئاڤەکا گەرم و سابوونێ بشوو بۆ دەمێ 10-20 چرکان.
– دەستێن خۆ نەکە چاڤێن خۆ و دفن و دەڤێ خۆ: مادەم تە بەری ھینگی دەستێن خۆ نەشووشتینە، ڤایرۆس دێ ب شێوەیەکێ ب سانەھیتر بەلاڤە بن، ئەجا دەستێن خۆ یێن نەششوشتی ب کارنەئینە.
– ھەموو کوژیێن تێلەفون و موبایلێ و کیبوردێ کومپیوتەری و ستێرنێ ترومبێلێ و تشتێن نڤیسینگەھێ ئەوێن پتر ژ کەسەکی ب کاردئینن باش و ب شێوەیەکێ رێکخستی پاقژ بکە.
– دەمەکی تمام بنڤە داکو بەرگریا لەشێ تە کاریگەر بمینیت.
– گەلەک ئاڤێ ڤەخوو و بزانە گەلەک یا ب سانەھی یە مرۆڤ تووشی زکچوونێ ببیت، ھەتا ھەکە پلا گەرماتیا ژوور یا سار ژی بیت.
– ھەتا ھەکە دونیا یا سار ژی بیت، راھێنانێن وەرزشی ئەنجام بدە و باشترە حەفتیانە سێ ھەتا چوار جارا وەرزشێ بکەی.
خوارنەکا ساخلەم بخۆ، بلا خوارنا تە یا پر بیت ژ بھایێن خوارنێ.

ئه‌ڤرۆ نيوز:

رێڤەبەریا گشتی یا ساخلەمیا پارێزگەھا دھۆکێ دیارکر سالانە ل دھۆکێ 60 وەلاتی ژبەر نەخۆشیا پەنچەشێرێ گیانێ خوە ژ دەست ددەن، و ژن پتری زەلامان تووش دبنێ و ل ھەموو جیھانێ پەنچەشێر یا زێدەدبیت، ئەگەرێن پەنجەشێرا مەمکی بۆ گەلەک فاکتەرا ڤەدگەرن و پێدڤیە ژن پێگیریێ ب پشکنینا بکەن داکو زوو نەخۆشی بھێتە دەستنیشانکرن و چارەسەری ژی زووتر ببیت.
د. رەمەزان تەیب عوسمان، تایبەتمەندێ نەخۆشیا پەنچەشێرێ دیارکر ب رێژا 30% ژنان تووشی نەخۆشیا پەنچەشێرێ دبن، ئەگەر ژی ڤەدگەرن بۆ قەلەویێ و مەزنا ژیێ وان و نەبوونا زارۆیان و ھەکە ژن زارۆکێ بەری 30 سالیێ پەیدابکەت، ئانکو ھەکە ژیێ ژنێ د سەر 30 سالیێ دا بیت و زارۆک ببیت، مەترسی ھەیە تووشی نەخۆشیا پەنچەشێرێ ببیت و ھەکە ژن شیرێ خوە نە دەتە زارۆکێ ئەو ژن پتر بەرھەڤە تووشی پەنچەشێرێ ببیت و چەندین ئەگەرێن دی ژی ھەنە کو ژن تووشی پەنچەشێرا مەمکی دبن و گۆت: ئەم ھەول ددەین وەلاتی بھێنە ھوشیارکرن و بۆ خوە پشکنینێن بلەز یێن نەخۆشیێ بکەن داکو زوو دەست نیشان بکەن.
گۆتژی:” ل ھەموو جیھانێ نەخۆشی بەرەڤ زێدەبووونی دچیت ل پارێزگەھا دھۆکێ سالانە پتر ژ 100 کەسان تووشی پەنچەشیرێ دبن و زەلام کێمتر تووشی پەنچەشێرێ دبن و خواست ھەموو ئامیرێن پشکنینێ ل دھۆکێ بھێنە دابینکرن بۆ نەخۆشێن پەنچەشێرێ”.
ناڤبری ئەوژی دیار کر ل دھۆکێ نشتەگەری بۆ نەخۆشێن پەنچەشێرێ ب سەرکەفتیانە دھێنە کرن ھەتا رادەیەکێ باش دەرمانێن کیماوی ژی ھەنە، ب تنێ ئاریشە ئەوە ئامیرێ پشکنینێ نینە لەورا نەخۆشێن دھۆکێ قەستا ھەولێر و سلێمانیێ دکەن و ئەڤە بارگرانیێ ل سەر خەلکی دروست دکەت و خواست ئامیرێ تیشکا کوور بۆ پەنچەشێرێ ل دھۆکێ بھێتە دابینکرن.
د. رەمەزان خۆیا ژی کر ئەڤ سالە بەراوەردی دناڤبەرا ھەلگرێن نەخۆشێن کەڤن و نوو دا ھاتە کرن و نەخۆشین پەنچەشێرێ یێن کەڤن ئاموژگاری ل نەخۆشێن نوو کرن ب تایبەتی ژی ئەوێن دەرمان و چارەسەری وەرگرتین کا د سالێن بۆری دا چو مفا گەھاندیە نەخۆشی بۆ وێ چەندێ نەخۆشێن نوو یێن تووشی پەنچەشێرێ دبن ب دروستاھی دەرمانێن خوە بکاربینن و پێگیریێ ب ئاموژگاریێن نوشداران بکەن.