ئەڤرۆ نیوز:
ژێدەرەکی ژ سەرۆکاتیا باژێرڤانیا دھۆکێ راگەھاند، بەرھەڤی دھێنە کرن کو مینۆمێنتەکێ مەزن بۆ گشت شەھیدێن شەرێ داعش ل نێزیک کەلھا نزارکێ بھێتە چێکرن و رازیبوونا پارێزگارێ دھۆکێ ژی بۆ ڤێ یەکێ ھاتیە وەرگرتن و گۆت: “دانانا ڤی مینۆمێنتی دێ دەربرینێ ژ گشت شەھیدێن شەرێ دژی داعش کەت و ئارمانج ژ دانانا وی ئەوە، کو بۆ ھەر شەھیدەکی جودا پەیکەرەک نەھێتە چێکرن و ھندەک بھێنە ژبیرکرن”.
ئیسماعیل مستەفا، رێڤەبەرێ پەیوەندی و راگەھاندنێ ل سەرۆکاتیا باژێرڤانیا دھۆکێ تایبەت بۆ ئەڤرۆ دیار کر، ل دووڤ شیرەتێن فەرھاد ئەمین، پارێزگارێ دھۆکێ مە ب نڤێسارا ھژمار 1859 ل 6/4/2015 پێشنیاز کر ژ بۆ دیتنا جھەکێ گونجای بۆ (گۆرستانەکا سونبلی) بۆ شەھیدێن پاراستن و ئازادکرنا ئاخا پیرۆزا کوردستانێ ل گەل مینۆمینتەکی ل پارێزگەھا دھۆکێ وەک رێزگرتن ل گیانێ پاکێ شەھیدان، کارگێریا پارێزگەھێ رازیبوون نیشاندایە و جە ژی ھاتیە پێشنیاز کرن، بەشەک ژ پارچە زەڤیا 89/3 کەرتێ 85 نزارکێ کو رووبەرێ گشتی یێ ڤێ پارچە زەڤیێ (51) دونەم ھاتیە تەرخانکرن بۆ رێڤەبەریا گشتی یا رەوشەنبیری و ھونەری ل دھۆکێ، پاشی کۆمبوونەک ب سەرپەرشتیا پارێزگارێ دھۆکێ د گەل (سەرۆکێ باژێرڤانیا مە و رێڤەبەریا گشتی یا رەوشەنبیری و ھونەری و رێڤەبەریا نەخشە دانانێ) ھاتەکرن و رەزیبوون ل سەر جھێ دەستنیشانکری ھاتە دان.
ناڤبری ئاماژە دا وێ چەندێ، بەریکانەک بۆ دروستکرنا دیزاینەکی بۆ گۆرستانا سونبلی د ناڤبەرا ئەندازیارێن (سەرۆکاتیا باژێرڤانیا دھۆکێ، رێڤەبەریا باژێرڤانیا رۆژھەلات و رۆژئاڤا دا) ھاتەکرن و پشتی ھەلسەنگاندن ژ لایێ لێژنەکا بلند یا سەرۆکاتیا زانکۆیا دھۆکێ ھاتیەکرن، دیزاینەک ھاتیە ھەلبژارتن وەک (پرۆپوزەل) د ناڤ ڤێ گۆرستانێ دا، دێ منیۆمێنتەک ھێتە دانان کو دێ دەربرینێ ژ شەھیدێن دژی تیرورێ دکەت، ھەروەسا دێ دەربرینێ ژ ھێمایێ پارێزگەھا دھۆکێ کەت ل گەل دانانا چەندین ھێمایان بۆ ھەر شەھیدەکێ د رێیا ئازادیا کوردستانێ دا د شەرێ دژی تیرۆرێ دا ھاتیە شەھیدکرن و ھەبوونا جھێن ڤەکری وەک (جھێ ڤەکری) بۆ ئەنجامدانا سالڤەگەرا شەھیدان یا بیرەوەریێن دی.

ئەڤرۆ نیوز:

ئەندامەکێ فراکسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن عیراقێ دبێژیت، پشتی ژناڤچوونا داعشێ دێ ئاریشا مە ل گەل میلیشیێن حەشد شەعبی ییچ شیعی بیت و ھەر ژنوکە سەرکردێن شیعی و مەلاییچن وان ھەوەکا توند دژی ھەرێمێ و ھاندانا کوشتنا کوردان یا دەستپێکری و دبێژیت نوکە دەلیڤەکا باشە بۆ ئەنجامدانا ڕیفراندۆمێ و جودابوونێ ژ بەغدا و و ئەمریکا و تورکیا و سعودیە و گەلەک وەلاتێن دی پشتەڤانیا دامەزراندنا دەولەتا کوردی دکەن.
د. عەرەفات کەرەم ژ فراکسیۆنا پارتی د جڤاتا نوونەرێن عیراقێ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گوت” راگەھاندنا دەولەتێ دڤێت ژلایێ ھەرێما کوردستانێ ب خوەڤە بیت، نەکو لایەنەک بێژیتە مە رابگەھینن، ژبەرکو ئەو مافەکێ مە یێ سروشتی یە، ئەو وەلاتێن جودابووین و سەربخوەییا خوە وەرگرتی وەکو باشوورێ سودانێ کو ژ سودانێ جودابووی و مونتینیگرۆ ژ یوگسلافیا و تەیمۆرا رۆژھەلات ژ ئەندنوسیا و سەنگافورا ژ مالیزیا، کو وان ل دەستپێکێ دناڤ خوەدا پرسا ڕیفراندۆمێ راگەھاندبوو، ل ھەرێما کوردستانێ دەستەیا ھەلبژارتن و راپرسیان یا ھەی کو ھەکە بریارا ڕیفراندومێ ھاتە دان ئەو دەستەیە وەکو چاوان ھەلبژارتن دھێنە ب رێڤەبرن، دێ ریفراندۆمەکێ ئەنجامدەت کا ئایا وەلاتیێن ھەرێمێ دخوازن ھەرێم ل گەل عیراقێ بیت، یان ژی جودا ببیت”.
د. عەرەفاتی گوت ژی” پرسا ئەنجامدانا ڕیفراندۆمێ یا قانوونی و دستووری یە و نەتەوێن ئێکگرتی ژی پشتەڤانیێ لێ دکەت، بۆ ڤێ پرۆسێ ژی باشە ھەڤکاری و ھەڤپەیڤین ل گەل بەغدا ھەبیت، چ ب خوەشی و چ ب نەخوەشی، بەلێ مەرج نینە ئەم رازیبوونا بەغدا ل دۆر جودابوونێ وەرگرین، چونکی ئەو مافێ گەلی یە و گەل دێ بریارێ ل سەر وێ چەندێ دەت”.
ب دیتنا ڤی پەرلەمانتارێ پارتی” ئەڤرۆ باشترین دەلیڤەیە بۆ ئەنجامدانا ڕیفراندۆمێ و جودابوونا ژ عیراقێ، مە بەری نوکە ژی یا گوتی و دوپات کری کو نوکە داعش یا لاواز بووی و ھەکە داعش نەمینیت و ژناڤ بچیت، پشتی داعش دێ مە کێشا میلیشیێن (حەشد شەعبی) یێن شیعی دێ ھەبیت، نوکە سەرکردە و زانایێن ئاینی یێن شیعی ھەوەکا توند دژی ھەرێما کوردستانێ یا دەستپێکری و ھاندانا کوشتنا کوردان ژی دکەن”.
خویاکر ژی” نوکە کەلتۆرەک یێ دروست بووی ئەوژی ئەم و عەرەب ئێدی نەشێن پێکڤە بژین و شەھیدبوونا وێ ھژمارا پێشمەرگان د شەڕێ دژی تیرۆرستێن داعشێ دا، یا بێ بەرامبەر نینە، سەرەدانێن ڤان ھەموو شاندان بۆ ھەرێما کوردستانێ، وەکو سەرۆک وەلات و وەزیرێن بەرگریێ و دەرڤە یێن چەندین وەلاتان گەلەک ئاماژە و ڕامان یێن بۆ ھەین، چونکی ل وەلاتێن فیدرالی دەمێ سەرەدانا پایتەختێ وەلاتی دھێتە کرن، پێدڤی ناکەت سەرەدانا ھەرێمان بھێتە کرن، بەلێ ئەو ھەموو سەرەدانێن بۆ ھەولێرێ دھێن، ڕێخوەشکەرن بۆ وەلاتێن رۆژئاڤا و یێن عەرەبی ژی و باوەری ژی بۆ وان یا دروست بووی کو ھەرێما کوردستانێ ھەژی وێ چەندێ یە ببیتە دەولەتەکا سەربخوە، سعودیێ و وەلاتێن کەنداڤی پتر ژ ھەموو وەلاتێن دی پشتەڤانیا ئیک پارچەییا عیراقێ دکر، بەلێ نوکە باوەری یا بۆ وان دروست بووی کو ئێک پارچەییا عیراقێ نەمایە و عیراق یا کەفتیە بن دەستێ ئیرانێ و ھەبوونا دەولەتەکا کوردی ل ڤێ دەڤەرێ دژی بەرژەوەندیێن ئیرانێ نە، سەرۆکێ پەرلەمانێ ئیرانی دەمی سەرەدانا ھەرێما کوردستانێ کری داخواز کربوو ھەرێم پشتەڤانیا بەشار ئەسەدی بکەت، بەلێ سەرۆک بارزانی ئەو چەندە ڕەتکر، لەوما دژایەتیا ئیرانێ ل گەل ھەرێمێ یا بەردەوامە”.
ل دۆر شێوێ پەیوەندیێ ل گەل بەغدا، ب تایبەتی پشتی نە ھنارتنا بودجێ ھەرێمێ بۆ دەمێ دو سالان و نە گەھشتن بۆ چو ڕێککەفتنان ل دۆر ھنارتنا پەترۆلێ، د. عەرەفات کەرەم گوت” پەیوەندیا مە ل گەل بەغدا و ب تایبەتی ڤێ جارێ ل سەر پرسا بودجەی کو 113 پەرلەمانتاران ئیمزا کۆمکرین بۆ وێ چەندێ بودجا ھەرێمێ ژ 17% بکەنە 13%، بۆچی دەمێ دەنگدانێ تنێ 17 پەرلەمانتاران دەنگ ل سەر وێ چەندێ دا کو بودجا ھەرێمێ بھێتە کێمکرن؟، چونکێ ئەو یێن گەھشتینە باوەریەکێ ب تایبەتی (جڤاتا بلند و رەوتێ سەدر) ھەکە بودجا ھەرێمێ بکەنە 13%، دێ بۆ وان باوەری پەیدابیت کو دێ ھەرێم ژ بەغدا جودابیت”.
دیار کر” سەرەدانێن سەرۆک بارزانی بۆ سعودیێ و تورکیا و دانانا ئالایێ کوردستانێ ب شێوەکێ فەرمی، ئەڤە ھەموو فاکتەرن کو بەلێ وان وەلاتان پێخوەشە دەولەتەکا کوردی ھەبیت، چونکی ئەو دەولەتە دێ بیتە جھێ جێگیربوونێ و ئارامیێ ل دەڤەرێ ودێ بیتە بەدیلەک بۆ وان بزاڤێن کوردی یێن توندرەو، دیسا ھەر وەلاتەکی ھەر دەرگەھەک نەبیت، نەشێت بەردەوام بیت و دەرگەھێ مە تورکیایە و ئەڤە باشترین ڕێخوەشکەرە کو ھەرێما کوردستانێ ببیتە دەولەتەکا سەربخوە و نوکە پێکئینانا دەولەتا کوردی یا بوویە پیًدڤیە بۆ دەڤەرێ و بۆ وەلاتێن عەرەبی و بۆ ئەمریکا ژی، بۆ نموونە پتریا بەربژارێن سەرۆکاتیا ئەمریکا، پشتەڤانیا کوردان یا کریە ئێک ژ درووشمێن خوە و رادگەھینن ژی کو مە باوەریا ب کوردان ھەی و کورد ھەڤپەیمانێن مەنە”.

ئه‌ڤرۆ نيوز:
پشتی رێککەڤتنا د ناڤبەرا YPG و لەشکرێ فەتحێ ل حەلەبێ جەبھەت ئەلنوسرا دژبەریا خوە ل ھەمبەر وێ یەکێ نیشا دا و دو رۆژن کو تاخێ شێخ مەقسود ل باژێرێ حەلەبێ کو پرانیا ئاکنجیێن وێ کورد بووینە ئارمانجا ھێرشێن چەکدارێن رێکخراوا تیرۆرستی یا جەبھەت ئەلنوسرا و ب دەھان وەلاتیێن کورد جانێ خوە ژ دەست داینە و گەلەک کەس ژی بریندار بووینە و زیانەک مەزن گەھشتیە مال و جھێن کاری یێن خەلکێ وی تاخی.
چەندین مالپەرێن سەر ب ھێزێن سوووریا دیموکراتیک ڤە ژی دیار کرینە کو جەبھەت ئەلنوسرا ژی وەک داعشێ دخوازیت کوردان ژناڤ ببەت و ژ بەر ھندێ ژی ھەکە ئەو ھێرشێن خوە یێن ل تاخا شێخ مەقسود نەدەنە راگرتن دێ ئەو ب توندی بەرسڤا وێ رێکخراوا تیرۆرستی دەن و ل ھەمبەر کریارێن وان بێدەنگ نامینن.
چاڤدێرێن سیاسی دیار دکەن کو رێککەڤتنا YPG ل گەل لەشکرێ فەتحێ وەسا کریە کو گەلەک ئالی نەرازیبوونا خوە دیار بکەن و ئەو رێککەڤتن بەری ھەر تشتەکێ زیانا خوە بۆ جەبھەت ئەلنوسرا ھەیە و ژ بەر ھندێ ژی ئەو ھێرشی تاخێن کوردان دکەن و داخواز ژ YPG و لەشکرێ فەتحێ دکەن کو ھەکە وان رێککەڤتنەکا وەسا کریە دڤێت بەرەڤانیێ ژ خەلکێ مەدەنی بکەن و نابیت ژ بەر رێککەڤتنا د ناڤبەرا وان ئالیان خەلکێ کورد ببیتە قوربانی و رەخنەیێن دژوار ل YPG دگرن کو ھەتا نھا نەشیایە وەکو پێدڤی خوەدان ل کوردان دەرکەڤیت و وان ب پارێزیت.
ل ئالیێ دی مالپەرێ نێرینا ئازاد یا کوردی ژی د راپۆرتەکێ دا دیار کریە کو ئارمانجا جەبھەت ئەلنوسرا ئەوە کو کوردان ب تەمامی ژ حەلەبێ دەربخینیت و ژ بەر ھندێ ژی رۆژانە ب تۆپ و چەکێن گران ل مالێن کوردان ددەن و ب دەھان ژن و زارۆ ژ بەر ھێرشێن جەبھەت ئەلنوسرا گیانێ خوە ژ دەست داینە و ھێزێن سووریا یا دیموکراتیک و لەشکرێ فەتحێ ژی ھەتا نھا نەشیاینە بەرەڤانیێ ژ خەلکێ مەدەنی بکەن، ژ بەر ھندێ ژی دڤێت بەری ھەر تشتەکێ YPG ب ئەرکێ خوە رابیت و نەھێلیت کو خەلکێ کورد ل تاخێ شێخ مەقسود ببنە قوربانی و دڤێت پاراستنا کوردان بھێتە کرن.
ل ئالیێ دی بەری چەند رۆژان YPG داخواز ژ گرۆپێن دی یێن چەکدار کربوون کو شەری رابگرن، لێ جەبھەت ئەلنوسرا و چەندین گرۆپێن دیار دژبەریا خوە ل ھەمبەر وێ یەکێ دیار کربوون و ژ بلی تاخا شێخ مەقسود ل گەلەک دەڤەرێن سەر ب عەفرینێ ژی چەکدارێن جەبھەت ئەلنوسرا ھێرشی کوردان دکەن و ژ بەر ھێرشێن وان ھەتا نھا گەلەک گوندێن کوردان ھاتنە ڤالان کرن و ژیانا خەلکێ ل عەفرینێ نھا گەلەک خرابە و ئەو داخوازا ھاریکاریێ ژ جڤاتا نێڤدەولەتی دکەن.
ل ئالیێ دی چالاکڤانێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی داخواز دکەن کو ھەر دو ھێزێن کوردی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ناکۆکیێن خوە بدەنە رەخەکێ و پێکڤە ل دۆر بەرژەوەندیێن نەتەوی بگەھنە رێککەڤتنەکێ و خوەدان ژ رۆژئاڤایێ کوردستانێ دەربکەڤن. چونکو رەوشا رۆژئاڤایێ کوردستانێ رۆژ ب رۆژێ خرابتر لێ دھێت و ب ھزاران لاوێن کورد ژ بەر شەری و رەوشا خراب یا باژێرێن کوردی بەرێ خوە ددەنە ئورۆپا و ھەکە وەسا بەردەوام بیت دێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ چۆل بیت.