ئاڤـەدانـی و پـاراستنا گیانـێ هـەرێمێ
دلۆڤان ئاكرەیی
مەزنان بۆ مە پارزینكەكێ تژی گۆتار و سەربۆرێن پڕ ڕامان ب جێ هێلایە، ژ وان ژی گۆتنا ناڤدار: مێر ب كارانە، نەك ب ڕەحانە، ئەڤ پەندا كەڤنار، ئەڤڕۆ پتر ژ هەر دەمەكێ دی بوویە پیڤەرەكێ ڕاستەقینە بۆ هەلسەنگاندنا هێز و پێگەیێ لایەنێن سیاسی. د جیهانەكا تژی دروشم و بانگەشەیێن بێ كریار دا، ئەوا جەمسەرەكێ سیاسی ژ یێ دی جودا دكەت، شیانا ڤەگوهاستنا بەلێنانە بۆ پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری و گوهۆڕینا دیدگەهێ یە بۆ واقعەكێ بەرجەستە.
ژ ڤێ گۆشەنیگایێ ڤە، پارتی دیموكراتی كوردستان، وەكو هێزەكا ڕیشەدار و خودان پەیاما نەتەوەیی، فەلسەفا خۆ یا سیاسی ل سەر بنەمایێ «كریارێ» ئاڤا كریە؛ و بێباكە ژ وی ژاوەژاوێ سیاسی یێ كو تەنێ بۆ شێواندنا ڕاستیان و بەلاڕێدا برنا ڕایا گشتی دهێتە ئەنجامدان.
سیاسەتكرن ژ دیدەڤانیا پارتی ڤە، تەنێ نە ململانێیا سیاسی و ب دەستڤەئینانا پۆستانە، بەلكو پرۆسەیەكا گشتگیر و نیشتمانی یە كو ئارمانجا وێ یا سەرەكی، دابینكرنا تەناهی، ئاسایش و خۆشگوزارانیێ یە بۆ وەلاتیێن هەرێما كوردستانێ. ئەڤ ستراتیژیەتە د دو ئاستێن سەرەكیدا دهێتە بجهئینان وەكی پاراستن و ب هێزكرنا پێگەیێ هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤێ ئیراقێ دا و ل سەر ئاستێ نیڤدەولەتی و ئاڤاكرنا ژێرخانەكا ئابووری و جڤاكی یا توند و تۆكمە د ناڤخۆیا هەرێمێ دا.
ئێك ژ پایەیێن گرنگ یێن سیاسەتا پارتی، كاركرنە بۆ پاراستنا هەڤسەنگیێ و ب دەستڤەئینانا مافێن ڕەوا یێن گەلێ كوردستانێ. د ڤی چارچووڤەیی دا، سەرەدانێن دیپلۆماسی یێن سەركردایەتیا سیاسی یا هەرێمێ، ب تایبەتی سەرەدانێن ڕێزدار نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا، نموونەیەكا زیندی یا ڤێ سیاسەتا حەكیمانە یە. ئەڤ پێنگاڤە تەنێ بۆ وێنەگرتن و كۆبوونەوەیێن پرۆتۆكۆلی نینن، بەلكو بزاڤەكا جدی نە بۆ ئاڤاكرنا زمانەكێ لێكتێگەهشتنا هەڤپشك، جێگیركرنا پرەنسیپێ سازانێ و ڕێزگرتن ل شەراكەتا ڕاستەقینە، هەروەسا داكۆكیكردن ل وان مافە دەستووری یێن كو شایستەیێن خەلكێ كوردستانێ نە. د دەمەكێ دا كو هندەك لایەن گرەوێ ل سەر ئاڵۆزكرنا پەیوەندیان دكەن، پارتی هەردەم دەرگەهێ دیالۆگێ ب ڤەكری هێلایە و باوەریا وێ ئەوە كو چارەسەریا كێشەیان ل سەر مێزا گۆتوبێژانە، نەك ب ڕێیا موزایەدەیێن میدیایی.
ژ لایەكێ دی ڤە، فەلسەفا «كریارێ» د كارنامەیا كابینەیا نەهێ یا حكۆمەتا هەرێما كوردستانێ دا، ب سەرۆكاتیا ڕێزدار مەسرور بارزانی، ب ڕوونی ڕەنگ ڤەدایە. ئەڤ حكۆمەتە ب دیدگەهەكا سەردەمیانە و ستراتیژی، دەست ب بجهئینانا چەندین پڕۆژەیێن زەبەلاح كریە كو كارتێكرنا ڕاستەوخۆ ل سەر ژیانا ڕۆژانە یا وەلاتیان هەیە. ئەڤ پڕۆژە د وارێن جودا یێن وەكو ئاڤ، ڕێ و بان، ساخلەمی، چاندن و تەكنەلۆژیایێ دا هاتینە ئەنجامدان. بۆ نموونە، چارەسەركرنا كێشەیا كێمئاڤیێ ب ڕێیا پڕۆژەیێن ستراتیژی (وەك پڕۆژێ هەوارهاتنا ئاڤا هەولێرێ، ئاڤا سلێمانیێ و ئاڤا ئاكرێ… هتد)، دگەل ئاڤاكرنا 9 بەنداڤێن نوو، گاڤەكا دیرۆكی یە بۆ دابینكرنا ئاسایشا ئاڤێ بۆ نەوەیێن نوكە و پاشەڕۆژێ.
هەروەسا، پرۆسەیا دیجیتاڵكرن و چاكسازی د كەرتێن خزمەتگوزاری و مۆدێرنكرنا حوكمڕانیێ دا، شۆڕشەكا ڕاستەقینە یە دژی بیرۆكراسیێ. ئەڤ چەندە نە تەنێ كارئاسانیێ بۆ وەلاتیان دكەت، بەلكو ڕێگریێ ل گەندەڵیێ دكەت و شەفافیەتێ بلند دكەت. حكۆمەت ب دانایی كار بۆ هەمەجۆركرنا ژێدەرێن داهاتی دكەت؛ ئینانا وەبەرهێنەرێن بیانی وەك پڕۆژەیێن چاندنێ یێن هەڤپشك دگەل ئیماراتێ، و ئامادەكاری بۆ دەستبكاربوونا كۆمپانیێن جیهانی د بوارێن پیشەسازیدا، ئاماژەنە بۆ ڤەكرنا دەرگەهێن كوردستانێ ب ڕوویێ جیهانێ دا. ل سەر ئاستێ جڤاكی ژی، دابەشكرنا دەهان هزار پارچە زەڤیان ب سەر فەرمانبەر، پێشمەرگەیێن قارەمان و هێزێن ئەمنی، نیشانا وەفاداریا حكۆمەتێ یە بەرامبەر وان چینێن كو خۆ ب خودانێن ڕاستەقینە یێن ڤی وڵاتی دبینن.
ل دویماهیێ، جوداهیا د ناڤبەرا سیاسەتەكا نەتەوەیی-نیشتمانی یا بەرپرس و دیدگەهەكا پۆپۆلیستی دا، ل ڤێرێ دیار دبیت. پارتی دیموكراتی كوردستان باوەریا وێ ئەوە كو باشترین بەرسڤ بۆ ڕەخنەگر و نەیاران، خزمەتكرنا پتر یا خەلكی و ب هێزكرنا كیانێ هەرێما كوردستانێ یە. ئەڤ دەستكەفتێن هاتینە دیاركرن، تەنێ لیستەكا پڕۆژەیان نینن، بەلكو دیدەڤانیا فەلسەفەیەكا سیاسی یا كویرن كو ئاڤەدانی، سەقامگیری و پاراستنا شكۆیا تاكێ كوردستانی كریە سەنتەرێ كارێ خۆ. دیرۆكێ ژی سەلماندیە كو ئەوا دمینیت، كریارن نەك گۆتارێن بریقەدار.