دلـۆڤـان ئـاكـرەیـی

پێكئینانا حوكمەتا نوو یا هەرێما كوردستانێ د قووناغەكا گەلەك ئالۆز و هەستیار یا سیاسی و ئابووری دا دەربازدبیت، كو ئەڤ پرۆسەیە ب تەمامی كەفتیە د بن باندۆرا كۆمەكا ستراتیژیەتێن حزبی، هەڤپەیمانیێن نەدیار و ئالنگاریێن قانوونی و جەماوەری دا و د ڤێ قووناغێ دا، پرۆسەیا پێكئینانا حوكمەتێ پێدڤی ب گۆتارەكا نیشتمانی یا بەرپرس هەیە، كو تێدا بەرژەوەندیێن بلند یێن گەلی بكەڤنە پێش بەرژەوەندیێن حزبی یێن تەكتیكی، چونكو ئەڤە تاقیكرنەڤەیا هەرە مەزن یا دیموكراسیێ و مانەڤەیا كیانێ هەرێمێ بخوەیە، ئەڤ چەندە ژی ب ڕاگرتنا هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا رێزگرتن ل دەنگێ پرانی و پشكداریكرنا هەمی ئالیان دا دچەسپێت.
د نوكە دا چەندین ئالنگاریێن سەرەكی بەرامبەر پێكئینانا حوكمەتێ دهێنە دیتن، كو ل سەرووی هەمیان قەیرانا باوەریێ و نەبوونا وێ یە و د ناڤبەرا هێزێن سەرەكی دا دهێت، ئەوا كو خواستا وەرگرتنا پۆستێن بلند و دابەشكرنا دەسەڵاتێ كریە دوشوارترین گرێ ل سەر مێزا دانوستاندنان، هەڤتایێ ڤێ قەیرانێ، هەبوونا باندۆرێن دەرەكی و دەستێوەردانێن هەرێمی و نێڤدەوڵەتی هەمان دەم وەك فاكتەرەكێ فشارێ بووینە بۆ ئاراستەكرنا شێوازێ ڕێككەفتنان و د لایەكێ دی دا، پرسا مانەڤەیا هێزێن پێشمەرگەی ب نە ئێكگرتی و نەڤەگەراندنا داهاتێن ناڤخۆیی، ب تایبەت ژ لایێ زۆنا كەسك ڤە بۆ خەزینەیا حوكمەتێ، شیانێن دامەزراندنا حوكمەتەكا بهێز و مەركەزی گەلەك كێم كرینە و ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی ژی، گوهنەدان و رێزنەگرتن ل دەنگێ دەنگدەری فاكتەرەكێ دی یێ ل هەنبەر ئاڤانەبوونا كابینەیا نوویە، چونكو ڕێژەیا كورسیان كو پرەنسیپێ سەرەكی یێ دیموكراسیێ یە، پێدڤی دكەت قەبارێ هەر هێزەكا سیاسی د كابینەیا نوو دا رەنگڤەدانا راستەقینە یا دەنگ و كورسیێن وێ حزبێ بیت د پەرلەمانی دا، و پێكئینانا پێكهاتەیا حوكمەتێ ل سەر بنەمایێ شەرعیەتا جەماوەری بیت، نەكو دابەشكرنا فیستیڤالانە یا پۆستان ب سەر هێزێن دۆڕاو یان بچووك دا، چونكو هەر جۆرە پێشێلكاریەك ل دژی ڤی پرەنسیپی، دێ بیتە ئەگەرێ پاشەكشەیا پتر یا وەلاتیان ژ پرۆسەیا سیاسی د پاشەڕۆژێ دا.
جودا ژ ڤان ئاستەنگان، ئێك ژ رووداوێن پێشهات د گۆڕەپانا سیاسی دا، نێزیكبوون یان هەڤپەیمانیا ناڤبەرا نەوەی نوێ و ئێكەتی نیشتمانی یە، ئەوا كو گەلەك نیشانێن پرسیارێ ل سەر ئاستێ جەماوەری دروست كرینە، چونكو لایەنێ نەوەی نوێ ساڵانەكە خوە وەك جێگرێ دەسەڵاتێ و ئۆپۆزسیۆنەكا توند ل دژی پارتێن دەستهەلاتدار ددەتە نیاسین، بەلێ نێزیكبوونا وان ژ ئێكەتیێ، ژ لایێ دەنگدەران ڤە وەك پاشەكشە ژ پرەنسیپان و سەردابرنەكا سیاسی هاتیە دیتن بۆ دەستكەفتێن حزبی یێن بەرتەنگ، بەڵكو ئەڤ جۆرە هەڤپەیمانییە بتنێ كۆدەنگیەكا دەمكی و تەكتیكی تێدا دهێتە دیتن بۆ لاوازكرنا پێگەیێ پارتی، نەك ل سەر بنەمایێ بەرنامەكێ چاكسازی یێ راستەقینە، كو ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ تێكچوونا هەڤسەنگیا هێزێ ب شێوازەكێ نەسرۆشتی و د حالەتێ گەهشتنا دانوستاندنان ب بنبەستێ سیاسی ژی دا، چەمكێ هەلبژارتنێن بەری دەمی دبیتە مژارەكا گەرم و وەك ئامرازێ گوشارێ و رێكەكا لاوەكی بۆ چارەسەیا ڤێ گرێیێ ژ لایێ لایەنێن ناكۆك ڤە دوبارە دهێتە پێش دا كو د روونشتنان دا سازشێ ژ ئێكودو بگرن، هەر چەندە دوبارەكرنا هەلبژارتنان د كورتە ماوەكێ دا ب بێ گوهۆڕینێن قانوونی و كارگێڕی، چ چارەسەریان بەرهەم ناهینیت، بەلكو دێ قەیرانێ كوورتر لێ كەت و بارگرانیەكا ئابووری یا مەزن بۆ سەر ملێن هەرێمێ دروست كەت.
بەرانبەر ڤان هەمی پێشهاتان، د نوكە دا پارتی دیموكراتی كوردستان بریار دایە كو نەخشە، رێكەڤتن و پێشهات ل سەر بنەمایێ ئەنجامێن هەلبژارتنان بهێنە سەرراستكرن، ب شێوازەكێ كو هەر حزب و ئالیەك ل دویڤ دەنگ و قەبارێ خۆ یێ راستەقینە ماف و پشك د حوكمەتا نوو دا هەبن و ل سەر ڤی بنەمایی، پارتی پێشوازیێ ل كۆمبوونێن دوئالی دكەت دگەل هەر لایەنەكێ سیاسی ب جودا، ب مەرجەكێ كو كێش و سەنگا وان یا كورسیان د پەرلەمانی دا پیڤەرێ سەرەكی بیت، نەك داخوازێن مەزنتر ژ قەبارێ وان یێ ڕاستەقینە و ژ لایەكێ دی ڤە، پارتی ب توندی دژایەتیا وێ چەندێ دكەت كو نەوەی نوێ و ئێكەتی یان هەر هێزەكا دی وەك بەرەیەكێ ئێكگرتی یان هەڤپەیمانیەكا سەپاندی بهێنە سەر مێزا گۆتۆبێژان، چونكو پارتی د ڤێ باوەریێ دایە كو ئەڤ بەرەیە بتنێ بۆ پاشەكشەپێكرن ب مافێن وێ یێن یاسایی یێن سەركەفتنێ هاتیە دروستكرن، لەورا ب هشیاری ڤە رەفتارێ دگەل لایەنان دكەت وەك قەوارێن جودا و سەربەخۆ، دا كو ب ڤێ چەندێ رێ ل مۆنۆپۆلكرنا بریارا سیاسی د پاشەڕۆژا هەرێمێ دا بگریت.

دلۆڤان ئاكرەیی

د دیرۆكا گەلێن جیهانێ دا، هندەك چەمك و ناڤ هەنە كو نابیت تنێ د چارچووڤەیێ فەرهەنگۆكێن سەربازی یان پێناسەیێن ئاسایی دا بهێنە كورتكرن و پێشمەرگە بۆ گەلێ كوردستانێ، نە تنێ ناڤێ شەڕڤانەكێ چەكدارە، بەلكو كۆمبوونا دۆزەكێ، ناسنامەیا نەتەوەیەكی و سیمبۆلا مان و بەردەوامبوونێ یە و ئەگەر دوهی چەكێ پێشمەرگەی ئامرازێ ڕووب ڕووبوونا ڕژێمێن داگیركەر و پاراستنا مان و نەمانێ بیت، ئەڤرۆ ئەو چەك سیمبۆلێ پاراستنا دەستكەفتێن قانوونی و كیانێ نیشتیمانی یە، چونكو چەكێ دوهی چەكێ پارتیزانی و بەرەڤانییا ل گوند و چیایان بوو ل دژی ئۆپەراسیۆنێن قڕكرنا نەتەوەیی (ئەنفال و كیمیابارانێ)، و چەكێ ئەڤرۆ ژی چەكێ پاراستنا دەولەتداری، دیموكراسی و پێكڤەژیانا ئاشتیانەیە ل دەڤەرێ و پێشمەرگەی د شەڕێ دژی مەزنترین ڕێكخراوا تێرۆرستی یا جیهانی (داعش) دا، سەلماند كو ئەڤ چەكە نە تنێ كوردستانێ، بەلكو مرۆڤایەتیێ ژی دپارێزیت.
پێشمەرگە نە ژدایكبوویێ سەربازگەهێن رێكخستی و بڕیارێن سیاسی یێن ئاسایی یە، بەلكو ئەو ژدایكبوویێ خوین، رەنج و روندكێن گەلێ كوردستانێ یە و ئەو بەرهەمێ وان هەمی ستەم و زۆردارییانە ئەوا دەهان سالان ل دژی ڤی گەلی هاتینە كرن و دەمێ دایكێن دلبرین رۆندك دباراندن، بابان رەنج ددا و گەنجان خوینا خۆ دبەهژاند، ژ ناخێ وێ ئێش و ئازارێ، هێزەك ب ناڤێ پێشمەرگە سەرهەدا دا كو ببیتە مەتالێ بەرەڤانیێ ژ هەبوونا كوردینیێ.
د تێگەهێ سەربازی یێ كلاسیك دا، چەك تنێ كەرەستەكێ پێكهاتی ژ ئاسن و جبەخانەیێ یە كو بۆ شەڕی دهێتە بكارئینان، بەلێ دەمێ ئەڤ چەكە دكەڤیتە دەستێ پێشمەرگەی، رامانا وی ب تەمامی دگوهۆڕیت، چونكی هەر تفەنگەكا د دەستێ پێشمەرگەی دا، دیرۆكە، فیداكاری یە و چیرۆكا شۆرش، داستان و سەرهلدانێن چیا ل خۆ دگرت و رامانا وێ تێكۆشین، قوربانیدان و دەستبەرداربوونە ژ ژیانا ئاسایی ل پێناڤی پاراستنا ئاخێ دا.
د دیرۆكا گەلێ كوردستانێ دا، چیا هەردەم پشت و پەناها هەییا دۆزا كورد بووینە، بەلێ چیا ب تنێ نەدشیا ببیتە پارێزەر ئەگەر ئیرادە و تفەنگا پێشمەرگەی تێدا نەبایە و ئەڤ پەیوەندییە بوویە جۆمگەكێ پێكڤەگرێدایی، چیایێ سەربلند و پێشمەرگەیێ چەك ل مل. ئەڤ تفەنگا ل سەر ملێ پێشمەرگەی، د سەرمایا دژوار یا زفستانێ و د گەرمایا پڕشۆك یا هاڤینێ دا، بوو زمانێ ڕاستەقینە یێ نەتەوەیەكێ بێدەنگكری، دەما جیهانێ چاڤێن خۆ ل ئازارێن وی دگرتن، دەنگێ وێ تفەنگێ تنێ دەنگێ هشیاركرنێ بوو كو دگۆت: ئەم ل ڤێرەنە و نامرین.
چەكێ پێشمەرگەی بیروباوەرە و ئامرازێ پاراستنا شەرەف، كەرامەت و بها پیرۆزێن نشتیمانی یە و ئەو گوزارشتێ ژ بیروباوەرەكا نەهەژەك دكەت كو مرۆڤ بەرهەڤە گیانێ خۆ ل پێناڤ دا فیدا بكەت، ئەو چەك گوزارشتێ ژ وێ سۆز و پابەندییا كوور دكەت ئەوا هەردەم بۆ گەل، خاك و نشتیمانێ خۆ هەی و ئەو چەك نە بۆ دەستبەسەرداگرتنا خاكا كەسێ یە و نە بۆ زۆرداریێ یە، بەلكو هێمایێ سۆز و پەیمانەكێ یە كو پێشمەرگەی ل گەل چیا و رۆندكێن دایكێن شەهیدان گرێدای كو هەتا دۆز مابیت، بەرەڤانی دێ بەردەوام بیت و پێشمەرگە و چەكێ وی، دو پشكن ژ دیرۆكا نەڤەقەتیای و چەك د دەستێ پێشمەرگەی دا نابیتە ئامرازێ توندوتیژیێ، بەلكو دبیتە خامێ نڤیسینا دیرۆكا قوربانیدان و ئازادییا كوردستانێ، پێشمەرگە چ جاران شەڕخواز نەبوویە و چەكێ وی بۆ هێرشكرنێ و داگیركاریێ نەتەقتیە و دیرۆك دیدەڤانیێ ددەت كو پێشمەرگە جۆتیار، مامۆستا، قوتابی و كاسبكارێ ناڤ بازاری بوو، یێ كو نەچاربووی خام و داسێن خۆ دابنێت و چەكی هەڵگرێت و ئەو حەزژێكەرێ ژیانێ و ئاشتیێ بوو، بەلێ پێشوازی ل مرنێ دكر دا كو نفشێ بهێت د ئاشتیێ دا بژین.
چەكێ پێشمەرگەی، ئەلندەكا گەشە ل سەر مەزارێ شەهیدان و سۆزنامەیەكا هەردەمی یە د دەستێ نفشێ نوو دا، كو كەرامەت و ئاخا كوردستانێ دپارێزیت و چ جاران ناهێلیت دیرۆكا پڕ ل سەرفەرازی بهێتە ژبیركرن.

دلۆڤان ئاكرەیی

رێكخستنەڤەیا ناڤمالیا كوردی نە دۆزەكا بژاردەیی یە، بەڵكو قەڵغانێ سەرەكی یێ پاراستنا دەستكەفتێن دیرۆكی یێن مللەتێ مە یە و رەوشا نۆكە یا هەرێمایەتی داخواز دكەت كو پەرلەمان بهێتە چالاككرنەڤە و كابینەیا نوو یا حوكمەتێ ل سەر بنەمایێ هەڤپشكیێ بهێتە ئاڤاكرن، دا كو ناڤمالا مە هەمبەر زنجیرەیا ئالۆزیان یا بهێز بیت و ئەڤ كیانە و دەستكەفتێن ب خوینا شەهیدان هاتینە هەبوونێ، ژ دەست نەچن.
د ڤێ قۆناغا هەستیار و چارەنڤیسساز دا، كو هەرێما كوردستانێ د ناڤبڕا ئالۆزیێن ناڤخۆیی و گۆهرینێن هەرێمیدا دەرباز دبیت، دەستپێشخەریا نیشتمانی یا سەرۆك مەسعود بارزانی وەك وەرچەرخانەكا ستراتیژی بۆ شكاندنا چەق بەستیا سیاسی (Political Stagnation) هاتە رۆژەڤێ و پەیاما هێژا یا سەرۆك بارزانی ب هەلكەفتا جەژنا قوربانێ، تنێ پیرۆزباهیەكا نەریتی نەبوو، بەڵكو بانگەوازەكا نیشتمانی و بەرپرسانە بوو بۆ دویماهیئینان ب دیاردەیا سستكەر یا «خۆخۆریێ» و ڤەكرنا دەرگەهێ دیالۆگەكا ئاڤەدان و ڕژد د ناڤبەرا تەڤایا هێزێن سیاسیدا.
كارڤەدانا ب لەز و ئەرێنی یا لایەنێن سیاسی هەنبەر ڤێ دەستپێشخەریێ، نیشانا وێ چەندێ یە كو هوشیاریا سیاسی گەهشتیە ئاستەكێ راست، كو تێدا دیالۆگ دۆزەخا ململانێیان ڤەمرینیت و ئەڤ پەیامە وەك «دەرگەهەكێ زێڕین» بۆ دەستپێكرنا دانوستاندنێن پێكئینانا كابینەیا دەهێ یا حوكمەتا هەرێمێ دهێتە دیتن و هەر بزاڤەكا ستراتیژی د ڤێ ئاراستەیێدا، نە تنێ جهێ دەستخۆشیێ یە، بەڵكو پێدڤیەكا نیشتمانی یە بۆ تێپەڕاندنا قۆناغا لێكدووركەفتنێ بەر ب تیشكا تەباییێ.
د مژارا پرۆسەیا دیموكراسی دا، هەر چەندە دوبارەكرنەڤەیا هەلبژارتنان د رەوشێن ئاسایی دا مافەكێ دەستووری یە، بەلكو د ناڤ ڤان گۆڕانكاریان دا هەڤبەری چەندین ئاستەنگ و ئاریشەیان دبیت، لەوما چالاككرنەڤەیا پەرلەمانێ كوردستانێ د گۆپیتكا بژاردەیێن گونجای و هۆشمەندانە دا دهێت و پێدڤییە، هێزێن سیاسی ل سەر میكانیزمێن لێكتێگەهشتنێ رێكبكەڤن دا كو پەرلەمان وەك چەترەكا یاسایی و قەبوولكری بهێتە كاراكرن، چونكی ئەڤ پەرلەمانە دەربرینێ ژ ئیرادەیا گەل دكەت و باشترین ئامرازە بۆ زێدەتر خزمەتكرنا وەلاتیان و دابینكرنا مافێن وان یێن رەوا.
ژ لایەنێ رەوشەنبیری و فەلسەفەیا حوكمڕانیێ ڤە، لێكگۆهارتنا بیروبۆچوونان و كۆمبوونێن راوێژكاری، بنەمایێ سەرەكی یێ دیموكراسیێ و جڤاكێ سڤیل پێكدئینن و د هەمان دەم دا، د ئایینێ پیرۆزێ ئیسلامێ دا، بنەمایێن سیاسەت و حوكمڕانیێ ل سەر كۆڵەكەیێن، ئاشتی و تەباییێ، وەڵاتپارێزی یا راستەقینە، پێكڤەژیانا ئاشتیانە، پێكدهێت و ل سەر ڤان بنەمایان، ئەركێ ئەخلاقی و نیشتمانی یێ تەڤایا چین و تەخێن جڤاكی و لایەنێن سیاسی یە كو بەرژەوەندیێن بلند یێن گەل و نیشتمانی بخەنە پێش بەرژەوەندیێن حزبی یێن بەرتەنگ. دەرئەنجام ژێ‌ پاراستنا قەوارەیێ هەرێمێ ب رێكا ناڤمالیا كوردی.

دلۆڤان ئاكرەیی

مەزنان بۆ مە پارزینكەكێ تژی گۆتار و سەربۆرێن پڕ ڕامان ب جێ هێلایە، ژ وان ژی گۆتنا ناڤدار: مێر ب كارانە، نەك ب ڕەحانە، ئەڤ پەندا كەڤنار، ئەڤڕۆ پتر ژ هەر دەمەكێ دی بوویە پیڤەرەكێ ڕاستەقینە بۆ هەلسەنگاندنا هێز و پێگەیێ لایەنێن سیاسی. د جیهانەكا تژی دروشم و بانگەشەیێن بێ كریار دا، ئەوا جەمسەرەكێ سیاسی ژ یێ دی جودا دكەت، شیانا ڤەگوهاستنا بەلێنانە بۆ پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری و گوهۆڕینا دیدگەهێ یە بۆ واقعەكێ بەرجەستە.
ژ ڤێ گۆشەنیگایێ ڤە، پارتی دیموكراتی كوردستان، وەكو هێزەكا ڕیشەدار و خودان پەیاما نەتەوەیی، فەلسەفا خۆ یا سیاسی ل سەر بنەمایێ «كریارێ» ئاڤا كریە؛ و بێباكە ژ وی ژاوەژاوێ سیاسی یێ كو تەنێ بۆ شێواندنا ڕاستیان و بەلاڕێدا برنا ڕایا گشتی دهێتە ئەنجامدان.
سیاسەتكرن ژ دیدەڤانیا پارتی ڤە، تەنێ نە ململانێیا سیاسی و ب دەستڤەئینانا پۆستانە، بەلكو پرۆسەیەكا گشتگیر و نیشتمانی یە كو ئارمانجا وێ یا سەرەكی، دابینكرنا تەناهی، ئاسایش و خۆشگوزارانیێ یە بۆ وەلاتیێن هەرێما كوردستانێ. ئەڤ ستراتیژیەتە د دو ئاستێن سەرەكیدا دهێتە بجهئینان وەكی پاراستن و ب هێزكرنا پێگەیێ هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤێ ئیراقێ دا و ل سەر ئاستێ نیڤدەولەتی و ئاڤاكرنا ژێرخانەكا ئابووری و جڤاكی یا توند و تۆكمە د ناڤخۆیا هەرێمێ دا.
ئێك ژ پایەیێن گرنگ یێن سیاسەتا پارتی، كاركرنە بۆ پاراستنا هەڤسەنگیێ و ب دەستڤەئینانا مافێن ڕەوا یێن گەلێ كوردستانێ. د ڤی چارچووڤەیی دا، سەرەدانێن دیپلۆماسی یێن سەركردایەتیا سیاسی یا هەرێمێ، ب تایبەتی سەرەدانێن ڕێزدار نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا، نموونەیەكا زیندی یا ڤێ سیاسەتا حەكیمانە یە. ئەڤ پێنگاڤە تەنێ بۆ وێنەگرتن و كۆبوونەوەیێن پرۆتۆكۆلی نینن، بەلكو بزاڤەكا جدی نە بۆ ئاڤاكرنا زمانەكێ لێكتێگەهشتنا هەڤپشك، جێگیركرنا پرەنسیپێ سازانێ و ڕێزگرتن ل شەراكەتا ڕاستەقینە، هەروەسا داكۆكیكردن ل وان مافە دەستووری یێن كو شایستەیێن خەلكێ كوردستانێ نە. د دەمەكێ دا كو هندەك لایەن گرەوێ ل سەر ئاڵۆزكرنا پەیوەندیان دكەن، پارتی هەردەم دەرگەهێ دیالۆگێ ب ڤەكری هێلایە و باوەریا وێ ئەوە كو چارەسەریا كێشەیان ل سەر مێزا گۆتوبێژانە، نەك ب ڕێیا موزایەدەیێن میدیایی.
ژ لایەكێ دی ڤە، فەلسەفا «كریارێ» د كارنامەیا كابینەیا نەهێ یا حكۆمەتا هەرێما كوردستانێ دا، ب سەرۆكاتیا ڕێزدار مەسرور بارزانی، ب ڕوونی ڕەنگ ڤەدایە. ئەڤ حكۆمەتە ب دیدگەهەكا سەردەمیانە و ستراتیژی، دەست ب بجهئینانا چەندین پڕۆژەیێن زەبەلاح كریە كو كارتێكرنا ڕاستەوخۆ ل سەر ژیانا ڕۆژانە یا وەلاتیان هەیە. ئەڤ پڕۆژە د وارێن جودا یێن وەكو ئاڤ، ڕێ و بان، ساخلەمی، چاندن و تەكنەلۆژیایێ دا هاتینە ئەنجامدان. بۆ نموونە، چارەسەركرنا كێشەیا كێمئاڤیێ ب ڕێیا پڕۆژەیێن ستراتیژی (وەك پڕۆژێ هەوارهاتنا ئاڤا هەولێرێ، ئاڤا سلێمانیێ و ئاڤا ئاكرێ… هتد)، دگەل ئاڤاكرنا 9 بەنداڤێن نوو، گاڤەكا دیرۆكی یە بۆ دابینكرنا ئاسایشا ئاڤێ بۆ نەوەیێن نوكە و پاشەڕۆژێ.
هەروەسا، پرۆسەیا دیجیتاڵكرن و چاكسازی د كەرتێن خزمەتگوزاری و مۆدێرنكرنا حوكمڕانیێ دا، شۆڕشەكا ڕاستەقینە یە دژی بیرۆكراسیێ. ئەڤ چەندە نە تەنێ كارئاسانیێ بۆ وەلاتیان دكەت، بەلكو ڕێگریێ ل گەندەڵیێ دكەت و شەفافیەتێ بلند دكەت. حكۆمەت ب دانایی كار بۆ هەمەجۆركرنا ژێدەرێن داهاتی دكەت؛ ئینانا وەبەرهێنەرێن بیانی وەك پڕۆژەیێن چاندنێ یێن هەڤپشك دگەل ئیماراتێ، و ئامادەكاری بۆ دەستبكاربوونا كۆمپانیێن جیهانی د بوارێن پیشەسازیدا، ئاماژەنە بۆ ڤەكرنا دەرگەهێن كوردستانێ ب ڕوویێ جیهانێ دا. ل سەر ئاستێ جڤاكی ژی، دابەشكرنا دەهان هزار پارچە زەڤیان ب سەر فەرمانبەر، پێشمەرگەیێن قارەمان و هێزێن ئەمنی، نیشانا وەفاداریا حكۆمەتێ یە بەرامبەر وان چینێن كو خۆ ب خودانێن ڕاستەقینە یێن ڤی وڵاتی دبینن.
ل دویماهیێ، جوداهیا د ناڤبەرا سیاسەتەكا نەتەوەیی-نیشتمانی یا بەرپرس و دیدگەهەكا پۆپۆلیستی دا، ل ڤێرێ دیار دبیت. پارتی دیموكراتی كوردستان باوەریا وێ ئەوە كو باشترین بەرسڤ بۆ ڕەخنەگر و نەیاران، خزمەتكرنا پتر یا خەلكی و ب هێزكرنا كیانێ هەرێما كوردستانێ یە. ئەڤ دەستكەفتێن هاتینە دیاركرن، تەنێ لیستەكا پڕۆژەیان نینن، بەلكو دیدەڤانیا فەلسەفەیەكا سیاسی یا كویرن كو ئاڤەدانی، سەقامگیری و پاراستنا شكۆیا تاكێ كوردستانی كریە سەنتەرێ كارێ خۆ. دیرۆكێ ژی سەلماندیە كو ئەوا دمینیت، كریارن نەك گۆتارێن بریقەدار.

دلـۆڤـان ئـاكـرەیـی

باژێرێ دهۆكێ، كو ب ئارامی و جوانییا خۆ یا سروشتی دهێتە نیاسین، ئەڤرۆ روو ب روو ب ئالنگاریەكا مەترسیدار بوویە و دیاردەیا هەڤركی و زێدە هاژوتنا ترۆمبێلان ژلایێ گەنجان ڤە ل ناڤ جادەیێن سەرەكی دا، ئەڤ دیاردەیە تنێ سەرپێچیەكا یاسایی نینە، بەلكو كێشەیەكا پێكڤەگرێدایی یە كو زیانێن وێ دگەهنە ناڤ دلێ هەر مالەكا ڤی باژێری، دەسپێك ژ خێزانێ دەستپێدەكەت؛ دەمێ ئامرازەكێ مرنێ (ترۆمبێلەكا بێهێز و بلەز) ددەنە دەستێ گەنجەكێ نەگەهشتی، بێی چاڤدێریەكا هویر ل گەل بكەن و پاشان ژی رۆلێ سۆشیال میدیایێ دهێت، كو بوویە گۆڕەپانەك بۆ نمایشكرنا قەهرەمانیێن خەیالی و كۆمكرنا لایكان ل سەر حسابا ژیانا خەلكی، ئەڤە دبیتە ئەگەر گەنج جادەیێ وەك ستەیجەكێ نیشاندانا هێزێ ببینیت، نەك وەك رێیەكێ بۆ گەهشتنێ،
كارتێكرنا ڤێ هاژوتنا بێسەروبەر تنێ د رویدانێن دلتەزین دا كورت نابیت ئەڤ رەفتارە ئارامیا دەروونی یا باژێری تێكددەت، شەڤێن دهۆكێ، كو دڤیا دەمێ بێهنڤەدانێ بن، بووینە گۆڕەپانا دەنگێ بلند یێ گزۆز و نالینا تایرێن ترۆمبێلان و ئەڤە دبیته ئەگەرێ پەیدابوونا جۆرەكێ دژایەتیێ د ناڤبەرا تەخێن جڤاكی دا؛ وەلاتی ب چاڤەكێ تووڕە بەرێ خودەنە گەنجی، و گەنج ژی خۆ وەك یاخیبوویەك دبینیت، ب ڤێ ئەگەرێ زیانێن ماددی بارەكێ گران دئێخنە سەر ملێن حكومەتێ و وەلاتیان و تێكچوونا جادەیان، شكاندنا ستوینێن كارەبێ و جوانكاریا ناڤ باژێری، خەرجیێن مەزنن و ژ دەستدانا گەنجان یان كێمئەندامبوونا وان، ژ دەستدانا هێزا كار و پاشەڕۆژا ئابووریا باژێری یە، لەوما بۆ بنبڕكرنا ڤێ دیاردەیێ، پێدڤی ب كارەكێ پێكڤەگرێدایی هەیە و یاسا و دانانا كامیرەیان یان پەروەردە ب تنێ نە بەسن بەلكو پێتڤی یە سزایێن دارایی دژوارتر هەبن و دەست ب سەر وان ترۆمبێلان دا بگرن ومامۆستایێن ئایینی و پەروەردەكار ژی ل سەر سەكۆ و د پۆلان دا، هاژۆتنا بلەز وەك تاوانەكا ئەخلاقی بەرانبەر جڤاكێ بدەنە ناسین.
د دوماهیێ دا دبێژم، جادەیێن دهۆكێ پشكنینا هۆشیاریا مە یا جڤاكی نە و پاراستنا ژیانا گەنجان و ئارامیا باژێری بەرپرسیاریەكا هەڤپشكە و نابیته قوربانیا چەند خۆلەكەكێن كەیفەكا دەمكی.

دلۆڤان ئاكرەیی

پشتی كو نوونەرێن پارتی ژ بەغدا زڤڕین، پارتی پەیامەكا رۆهن دا كو ئامادە نینە ببیتە پشكەك ژ پرۆسەیەكا سیاسی كو مافێن دەستووری یێن هەرێمێ تێدا بهێنە پشتگوه ئێخستن و مەبەست ل هاتنا شاندێن ئیراقێ بۆ هەولێرێ بۆ مەرەما رازیكرنا پارتی یە بۆ زڤڕینێ بۆ ناڤ پەرلەمانی، چونكی هەمی لایەن د وێ راستیێ گەهشتینە كو بێی پارتی چو حكومەتەكا جێگیر ناهێتە پێكئینان و چو بڕیارەكا نیشتمانی بێی رەزامەندیا هێزا ئێكێ یا كوردستانێ ب سەر ناگریت.
ئێك ژ تەوەرێن سەرەكی یێن ناكۆكیان، شێوازێ سەرەدەرییا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان بوو بۆ پۆستێ سەرۆك كۆماری و پارتی ڤێ چەندێ ب لادان ژ پرەنسیپێ «تەوافوقێ» دبینیت و پارتی پێداگریێ ل سەر وێ چەندێ دكەت كو پۆستێ سەرۆك كۆماری نوونەراتییا هەمی گەلێ كورد دكەت، نەك بتنێ لایەنەكێ سیاسی، و دڤێت ئەڤ پۆستە ب هەماهەنگی و رێككەفتنەكا نیشتمانی یا كوردی بهێتە ئێكلاكرن.
پارتی ب توندی دژی وێ چەندێ راوەستایە كو لایەنێن شیعە و سونە بڕیارێن چارەنڤیساز ل سەر ئاستێ ئیراقێ بدەن بێی كو ئیرادە و تایبەتمەندیا گەلێ كورد ل بەرچاڤ وەرگرن و پەیاما پارتی ئەوە كو كورد پشكدارێن سەرەكی یێن ئیراقێ نە، نەك پاشكۆ و چو بڕیارەكا ستراتیژی (وەكی یاسایا نەفت و غازێ یان بودجەی) بێی ڕەزامەندیا لایەنێ كوردی ناهێتە قەبوولكرن و ئەگەر ئەم نێرینەكێ ل ناڤا مالا شیعەیان بدەین دێ بینین كو سەرەرای ناكۆكیێن ناڤخۆیی یێن مالا شیعە، لێ د پرسا هەلبژارتنا سەرۆك وەزیران دا، هێزێن شیعە هەوڵ ددا رێگریێ ل هەر دەستوەردانەكا دەرڤەی چوارچێوەیا خۆ بكەن و دبەرامبەردا ب گازیكرنا نووینەرێن خۆ ل بەغدا پارتی ل ڤێرە پەیامەكا ب هێز دا كو پارتی رێ نادت چو سەرۆك وەزیرەك بهێتە دیاركرن كو باوەریا لایەنێن سەرەكی یێن كوردستانێ و سونەیان ل سەر نەبیت، و دڤێت بەرنامێ حكومەتێ گەرەنتیا مافێن هەولێرێ بكەت.
پارتی دیموكراتی ب سیاسەتا خۆ یا نوی، سەلماند كو دابەشبوونا لایەنێن ئیراقی نەكەتە ئەگەرێ لاوازبوونا پێگەهێ كوردان، بەلكو ب ئێكگرتییا ناڤخۆیی و پێداگری ل سەر مافێن دەستووری، بەغدا نەچار كر كو جارەكا دی ڤەگەرێتە سەر مێزا دانوستاندنێ ل گەل هەولێرێ و هەلویستێ پارتی د ڤێ قۆناغێ دا «پاراستنا كیانێ هەرێمێ و سەپاندنا ئیرادەیا كوردستانی یە ل بەغدا، و سەلماند كو چو هەڤپەیمانییەك تەمەنەكێ درێژ ناكێشیت ئەگەر بەرژەوەندیێن بلند یێن گەلێ كورد تێدا نەهێنە پاراستن و پارتی دیاركر كو شەڕێ ئەڤرۆ شەڕێ «پەیامێ» یە و پارتی پەیامەكا رۆهن و مۆدێرن دا جادەیا ئیراقی و جیهانی: كو كێشەیا پارتی نە بتنێ پۆست و پلەیە، بەلكو پاراستنا سیستەمێ فیدراڵی و مافێن قانونی یێن وەلاتیانە.

دلۆڤان ئاكرەیی

پشكداریا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، د كۆربەندێ دیپلۆماسیێ ئنتالیا (ADF) دا، نەك هەر چالاكییەكا پرۆتۆكۆلی یا ئاسایی یە، بەلكو بەرجەستەكرنا ستراتیژییەتەكا نوی یا لێك نێزیككرنێ یە و ئەڤ ئامادەبوونا سیاسی، هەولەكا هووربینە بۆ گرێدانا بەرژەوەندیێن بلند یێن هەرێمێ دگەل تێگەهێ گوهۆرینێن جیۆپۆلیتیكی یێن بلەز د ئاستێ جیهانی دا.
ئەڤ كۆربەندە وەك پرەكا دیپلۆماسی یا ستراتیژی دهێتە هەژمارتن، كو هەرێما كوردستانێ دشێت پەیاما ئارامی و پێكڤەژیانێ بگەهینتە زێدەتر ژ 150 دەولەتان. ژ لایەكێ دی ڤە، سەرۆكێ هەرێمێ ب رێكا مۆدێلا «هێزا نەرم» (Soft Power)، پێگەیێ قەوارەیێ سیاسی یێ كوردستانێ وەك ئەكتەرەكێ ئاشتیخواز بهێز دكەت؛ ب ڤێ یەكێ سەلماندی یە كو هەرێم د شیان دایە ب رێكا دیالۆگ و دانوستاندنان، كێشەیێن ئالۆز یێن هەرێمی چارەسەر بكەت، نەك ب بكارئینانا هێز و ململانێیان. ئەڤ كۆربەندە دەرفەتەكا زێرین بوو بۆ پتر توكمەكرنا پەیوەندیێن سیاسی، ئابۆری و ئەولەهی دگەل كۆمارا توركیا. ب تایبەت د بیاڤێن وزە و بازرگانییا سنووری دا، كو ئەڤ دوو تەوەرە ب ستوونێن سەرەكی یێن ڤەژاندنا ژێرخانا هەرێما كوردستانێ دهێنە نیاسین.
ئەوا ڤێ پشكداریێ دكەتە بابەتەكێ هەڤپشك ل گەل ئەجێندایێن جیهانی، ئەو دیدارێن پەراوێزی (Side Meetings) نە كو دگەل نوونەرێن بلند یێن ئێكەتییا ئەوروپا و وەلاتێن عەرەبی دهێنە ئەنجامدان. د ڤان كۆمبوونێن ئاستبلند دا، سەرۆكێ هەرێمێ ب زیرەكی دۆسەیێن هەستیار یێن وەك:
مافێن دەستووری یێن گەلێ كوردستانێ؛
ڕاكێشانا سەرمایە و وەبەرهێنانێن بیانی؛
سەقامگیرییا سیاسی و ئەولەهی.
وەك تەوەرێن سەرەكی بەحس كرینە، دا كو هەرێم نە وەك بارگرانییەكا ئەمنی، بەلكو وەك فاكتەرێ سەقامگیرییێ د رۆژهەلاتا ناڤین دا بهێتە پێناسین.
ب كورتی، ئامادەبوونا سەرۆكێ هەرێمێ د ڤی كۆربەندێ جیهانی دا، هەڤسەنگییەكا لێكدای و هوورە د ناڤبەرا پاراستنا كیانێ سیاسی یێ ناڤخۆ و ڤەكرنا ئاسۆیێن نوو ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی. ئەڤە بزاڤەكە دا كو دۆسەیا كوردستانێ هەردەم د ناڤ بازنەیا بڕیارێن جیهانی و نەخشێ دیپلۆماسیێ نێڤدەولەتی دا ب زیندوویی و كاریگەری بمینیت.

دلۆڤان ئاكرەیی

ل گەل بۆرینا دەمی كارتێكرن ب سەر تیتالێن جڤاكان دا دهێن و د سالێن دووماهیێ دا، دیاردا خوارنا تێشتێ ل دەرڤەی دیۆارێن مالێ ب تنێ وەك گوهۆرینەكا رۆتینی نەمایە دناڤ جڤاكێ مە، بەلكو خۆ وەك پشكەك ژ شێوازێ ژیانێ و كلتۆرێ جڤاكی یێ نوو فەرز كریە، ئەڤ رەفتارا رۆژانە، هەرچەندە د ناخێ خۆ دا كۆمەكا رەهەندێن دەروونی و جڤاكی یێن ئەرێنی هەلدگریت، لێ د هەمان دەم دا زەنگەكا هشیاریێ یە ل بەرامبەر هندەك ئاستەنگێن جەستەیی و ئابووری كو پێدڤی ب هەلسەنگاندنەكا هوور هەیە و ژلایێ دەروونی ڤە، تێشت ل دەرڤە وەك دەرفەتەكا زێرین دهێتە هژمارتن بۆ نووژەنكرنا وزەیا مرۆڤی و بهێزكرنا تێكەلیێن خێزانی و هەڤالینیێ و دەركەفتن بۆ ناڤ ناڤەندێن گشتی یان ژینگەهێن سروشتی، مرۆڤی ژ فشارێن كارێ گران و ماندیبوونا رۆژانە دوور دكەت، كو ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ بلندبوونا مۆرالێ مرۆڤی دا كو ب چالاكیەكا پتر دەست ب رۆژا خۆ بكەت و ئەگەر ئەم لاپەرێ دی یێ ڤێ دیاردەیێ هەلدەین، دێ بینین لایەنێ ساخلەمیێ دكەڤیتە بن گەفان و پرانیا خوارنگەهان، بۆ هندێ تامەكا سەرنجراكێش پێشكێشی بكڕێن خۆ بكەن، پەنایێ دبەنە بەر بكارئینانا رێژەیەكا زێدە ژ خوێ، شەكر و رۆنێن نێچیر و ئەڤ پێكهاتە مەترسیێن راستەوخۆ ل سەر سیستەمێ دل و دەماران دروست دكەن و دببنە ئەگەرێ زێدەبوونا كێشەیا لەشی ب شێوەیەكێ نەساخلەم،
ژ لایێ ئابووری ڤە ژی، تێچوویەكا بلند ل سەر بودجەیا هەیڤانە دروست دكەت، لەوما بۆ پاراستنا هەردوو لایەنان، یا فەرە مرۆڤ بنەمایێ هەڤسەنگیێ پەیڕەو بكەت و نەمەرجە مرۆڤ ب ئێكجاری خۆ ژ ڤێ چێژا جڤاكی بێ بەهر بكەت، لێ یا باش ئەوە ئەڤ دیاردە ببیتە رێورەسمەكێ وەرزی یان هەفتانە (بۆ نموونە بتنێ رۆژێن ئەینیێ) هەروەسا، پێدڤی یە د ناڤ خوارنگەهان دا ژی هەول بهێتە دان بژاردەیێن ساخلەمتر وەك پرۆتینێن كەلاندی و زەرزەواتێن فرێش بهێنە هەلبژارتن، دا كو مرۆڤ هەم چێژا جڤاكی وەربگریت و هەم ژی سەرمایەیا خۆ یا ساخلەمیێ بپارێزیت.

دلـۆڤـان ئـاكـرەیـی

هەرێما كوردستانێ چ جاران نەبوویە ئەگەرێ چو ئالۆزیان ل دەڤەرێ، بەلكو بەردەوام هەلگرێ پەیاما ئاشتیێ بوویە، بەلێ مخابن، هندەك گرۆپێن ژ یاسایێ دەركەفتی، ب بێ پاساو و ب نەحەقی، سەدان جاران ب موشەك و درۆنان هێرش كریە سەر ئاخا هەرێمێ و بارەگایێن هێزا پێشمەرگەی، پارێزگەها دهۆكێ، وەك ناسنامەیەكا نەتەوەیی و جوگرافیەكا ستراتیژی ل هەرێما كوردستانێ، بوویە ئارمانجا زنجیرە هێرشێن بەردەوام و ئەڤ هێرشە ب تنێ كریارێن سەربازی یێن دەمكی نینن، بەلكو هەگرێن پەیامێن سیاسی یێن كویرن كو ئارمانج ژێ لێدانە ل كیانێ هەرێمێ و سەقامگیریا دەڤەرێ. هێرشبەر هەوڵان ددەن پەیامەكی بگەهینن كو هەرێما كوردستانێ هەرێمەكا نەپاراستی یە و ب ئارمانجكرنا دهۆكێ، دكەڤنە د هەولا كێمكرنا سەنگا سیاسی یا هەرێمێ دا بەرامبەر بەغدا و جڤاكا نیڤدەولەتی دا كو هەرێم وەك كارەكتەرەكێ لاواز د كێشەیێن هەرێمایەتی دا دیار بكەت، دهۆك دەرگەهێ سەرەكی یێ بازرگانی و ئابووری یێ هەرێمێ یە ب جیهانا دەرڤە و هێرشبەر بەردەوام بزاڤێ دكەن، دا كو چ پرۆژەیێن مەزن ل ڤێ دەڤەرێ نەهێنە ئەنجامدان و پەكخستنا گەشتوگوزارێ كو ئێكە ژ ژێدەرێن سەرەكی یێن داهاتی بۆ خەلكێ دەڤەرێ و هێرشبەر كار ل سەر لاوازكرنا باوەریێ د ناڤبەرا وەلاتی و دەستهەلاتێ دا دكەن و ب دروستكرنا دلگرانیێ د ناڤ جڤاكا دهۆكێ دا، دڤێن جۆرەكێ نەئارامیێ دروست بكەن كو رەنگە ببیتە ئەگەرێ ئاوارەبوونێ ل گوندان بۆ باژێران یان بەروڤاژی، ژ لایێ رەوشەنبیری ڤە ژی، ئەڤ هێرشە پشكەكە ل شەرێ ئیرادێ، دهۆك ب رەوشەنبیریا خۆ یا خۆڕاگریێ و ب پاشخانەیا خۆ یا دیرۆكی یا شۆرشگێری دهێتە ناسین و هێرشبەران دڤێن ڤێ روحیا لایەنگریا نشتیمانی بشكێنن و مۆرالێ وەلاتیان نزم بكەن، بەلێ د راستی دا ئەڤ كریارە دبنە ئەگەرێ پتر ئێكگرتنا خەلكی دگەل ئاخ و نشتیمانێ خۆ چونكی گەلی كورد خوەدان ئیرادەیەكا ب هێزە و چ هەڕەشە و هێرش نەشێن وێ ئیرادێ بشكێنن یان دەستبەرداری دۆزا رەوا یا گەلێ خۆ ببن، یا دهێتە خواندن ئەوە مەبەستا هێرشبەران ژ هێرشێن ل سەر دهۆكێ، تنێ داگیركرنا خاكێ نینە، بەلكو داگیركرنا ئارامیێ و پەكخستنا پێشڤەچوونا هەرێمێ یە و پێدڤیە ئەڤ بابەتە د ئاستێ بلند یێ نیڤدەولەتی دا بهێتە گۆتۆبێژكرن و دهۆك وەك سیمبۆلێ سەقامگیریێ بهێتە پاراستن و ئیدانەكرن و پێكئینانا لیژنەیان چ چارەسەری نینن و پێدڤیە دەسهەلاتدارێن ئیراقێ هەلوێستێ خۆ یێ ئێكلاكەر جێ ب جێ بكەن؛ یان رێگریێ ل ڤان گرۆپان بكەن، یان ژی رابگەهینن كو نەشێن سەروەریا دەولەتێ بپارێزن.

دلۆڤان ئاكرەیی

ئەو كریارێن سەربازی یێن ئەڤرۆ حوكمەتا دەمكی یا سووریێ ل دژی ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ئەنجامددەت، نە تنێ پێشێلكاریێن سنوورینە، بەلكو د چارچووڤەیێ ئەجێندایەكا سیاسی و ستراتیژیا فرەڕەهەند دانە؛ بۆ ژناڤبرنا قەوارەیێ سیاسی یێ كوردان و ئەڤ هێرشە ب مەبەستا بجهئینانا كۆمەكا ئارمانجێن ژەهرینن كو دبنە هەرەشە ل سەر ئاساییشا نەتەوەیی، ژ وان ژی: كۆنترۆلكرنا جومگەیێن ئابووری و جوگرافی یە كو حوكمەتا دەمكی بزاڤێ دكەت جڵەوێ دەسهەلاتێ ل سەر وان ناڤچەیێن ستراتیژی وەربگریت یێن كو دبنە سیستەمێ بەرگریێ یێ هێزێن سوورییا دیموكرات (هەسەدە)، چونكو ئەڤ دەڤەرە ب چەقێ ئابووری یێ سووریێ دهێنە هەژمارتن، و د دەولەمەندن ب سامانێن سروشتی وەك پەترۆل و غازێ و حوكمەتا دەمكی دڤێت ب داگیركرنا ڤان ژێدەران، پێگەهێ خۆ یێ ئابووری ب هێز بكەت و د هەمان دەم دا، شەرعییەتا مەیدانی و پشتەڤییا نێڤدەولەتی ژ دەستێ كوردان دەربینیت، بەلێ فەلسەفا سیاسی و دیپلۆماسییا سەرۆك بارزانی د ناڤ ڤی گێژەلۆكێ ئالۆز یێ هەرێمی دا، بوویە رێگر ل خەونێن وان، سەرۆك مەسعوود بارزانی ب ئەقڵییەتەكا سیاسی یا لۆژیكی و دیپلۆماسییەتەكا حەكیمانە، وەك مەرجەعەكێ نەتەوەیی یێ بلند مامەڵە دگەل ڕەوشێ كریە و سەرۆك بارزانی ب ڤەخۆاندنەكا هویر بۆ بالانسێن هێزێ ل دەڤەرێ، هەردەم دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كرییه كو ئەو دەستكەفتێن ب ڕێكا دیالۆگ و ئاشتیێ دهێنە پاراستن، گەلەك ژ وان سەقامگیرترن یێن كو ب ڕێكا شەر و گرژییان دهێنە سەپاندن، سیاسەتا جەنابێ وی یا حەكیمانە شیایە هەڤسەنگییەكا هەستیار ل سەر ئاستێ هەرێمی و دگەل دەولەتێن هەڤسنوور دروست بكەت، كو ئەڤە ب خۆ پارێزبەندییەكە بۆ مانەڤەیا ناسنامەیا كوردی، جودا ژ ڤان ئارمانجێن نێڤدەولەتی و پیلانگێڕییا هەرێمی ژی رۆل دڤان كاۆدانان دا هەنە، چونكو پێشهاتێن نوكە ل سووریێ چێدبن، پشكەكێن ژ ململانێیەكا مەزن یا جیهانی ل سەر بەرژەوەندییێن ستراتیژی و هەبوونا ڤێ هەڤڕكییا توند د ناڤبەرا زلهێزان دا، مەترسییەكا جدی ل سەر پاشەڕۆژا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ دروست كرییە، پیلانگێڕییا ل دژی دەسهەڵاتا كوردی یا فرەڕەهەندە و چەندین ئالییێن هەرێمی تێدا پشكدارن، كو ئارمانجا وان یا سەرەكی لاوازكرنا ئیرادا كوردان و ژناڤبرنا دەستكەفتێن وان یێن نەتەوەیی یە، ل ڤێرە، دبێژم ئێكدەنگی و ئێكگرتنا هێزێن سیاسی ل ڕۆژئاڤا، نەك تنێ پێتڤییەكا سیاسییە، بەلكو حەتمییەتەكا دیرۆكی و نیشتمانییە و پێدڤییە كورد ب ئێكهەڵویستی بەرەنگاری ڤان پیلانان ببن، چونكی د ڤێ هاوكێشەیا ئاڵۆز دا، تنێ ئێكڕێزی دێ بیتە كلیل بۆ پاراستنا خاك و شەكۆیا نەتەوەیی.