بـۆ ڕێگرتنا هێرشێن ئیراقـێ ل سـەر گـوندێن مەرینا و دێرەبینێ و پێشابیرێ مە مین د ڕێکا وان دا چاندن
رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ
2-4
چ نینە كو حكومەتا ئیراقێ دەم بۆ دەمی تانكێن خوە ل ئەڤێ دەڤەرێ تێست دكەت، ئەوبوو پاشی ل دەمەكێ مە هند دیت كو ئەڤە سێ تانكێن لەشكری یێن حكومەتا ئیراقێ و ب هێزەكا مەزن یا لەشكری بۆ هنداڤی سەرێ مە هاتن. هەڤالێ مە یێ زێرەڤان بلەز بۆ لایێ مەڤە هات و گوت: خوە بەرهەڤ بكەن ئەڤە لەشكری ئەم دورپێچكرن. ئەم بۆ ئەوێ دولا سەری چوین و شەڕی و تەقێ دەستپێكر، ب ڕاستی شەڕ گەلەك ژمە نەهات ژبەركو ئەم دناڤ دولێ دابین و لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ ل هنداڤی سەرێ مەبی و هەر چوار ئالیێن مە هاتبین گرتن، ب ڕاستی ل ئەوی دەمی چەكێ مە تڤەنگا بڕنو بی ما دا چەوا شێن شەڕی بكەین و بەرسینگێ دەبابا بگرین. ل ڤێرێ هەر ئێك ژمە خوە دا لایەكی ئەوێ دولێ و مە خوە هەشاردا و مە و مرنی شەڕبی و چاڤەڕێ بین هەكەر لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ هاتە بەرسینگێ مە و سینگ و سینگ شەڕێ مان و نەمانێ بكەین. ل دەمەكێ بەرپرسێ مە حسێن سێقوبی و دگەل هندەك هەڤالێن مە پێگولكرن كو ئەوێ دورپێچێ بشكێنن و بومە ڕێكا ڕزگاربونێ ڤەگەن. بەلێ مخابن ب تنێ ئێك ژ هەڤالێن مە قورتال بی و شەش پێشمەگەیێن دیتر شەهیدبون، ژ ئەوان شەهیدان ئەوێن ناڤێن وان ل بیرا من ئەڤەبوون: حسێن سێقوبی فەرماندێ سریا مەبوو محەمەد زەكی محەمەد ئەمین، سەلاحەدین رۆژئاڤایی، شوكری موراد خەلكێ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ بوو، قاسم هەوێری، حەنا جبو دێرەبین ئەڤە هاتن شەهیدكرن. ئەم ئەڤێن ماین ساخ ئەوژی ئێك ئەز، ئێلو جبو مەسیحی، نەعمو عەلی و هەڤالەك دبتر هەروێری بی ناڤێ ئەوی ل بیرا من نەمایە. ئەم نەچاربین خوە دناڤ ئەوی قەڕامی دا هەشاربدن هەتا كو دونیا ل مە بویە شەڤ من گوتە هەڤالێن خوە ئەز دێ ل بەراهیكا هەوە چم و هەكەر لەشكری تەقە ل من كر ، پاشی هوین من ب پارێزن هەتا كو ئەز بشێم دەربازببم. هەكەر ئەز دەربازبیم هوین ل دویف من وەرن و ئەز دێ هەوە پارێزم. ل ئەوی دەمی مە دوو زەلامێن دانەعەمر كو خەلكێ گوندێ چەمزراڤی هاتنە دەفمە و گوتن: دوژمن نەمایە و یێن ژڤێرێ چوین. هوسا ب ئەڤی ئاوایی شەش پێشمەرگەیێن هەڤالێن مە شەهیدبوون و ئەم چوار پێشمەرگەیێن دیتر ژ ئەڤێ ڕویدانێ قورتال بون. ئەوبوو ئەم بۆ بارەگایێ هێزا زاخۆ ل گەلیێ گوندێ ئەرمشتێ هاتین. ئەوبی بڕیار ژلابێ شەهید عیسێ سوار فەرماندێ هێزا زاخۆ هاتە دان كو پێشمەرگە هێرشی كوخێ حەبەش ل دەڤەرا چیایێ سپی یێ ستراتیژی بكەت. پشتی نەخشە بۆ لێدانا ئەڤی جهی هاتی دەستنیشانكرن، ئەو بوو هەژمارا سەد و پێنجی پێشمەرگەیان هاتن ڕاستپاردن بۆ ئەنجامدانا ئەڤێ چالاكیێ. ئەم دگەل هێزەكێ بۆ لایێ دەشتێ هاتن دەینان كو هەكەر هێزا لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ ژ دهوك و سێمێلێ ڤە بێت دا ئەم بشێن بەرسینگا ئەوان بگرین و ئەو پێشمەرگەیێن بۆ هێرشا كوخێ حەبەش چوین ب دروستی بچێن كارێ خوە ئەنجام بدین.
ئەو بوو ئەو چالاكی هات ئەنجامدان بەلێ كوخێ حەبەش نەهات ڕاكرن. هەر وەسا ل شەڤا 10/8/1974ی هەر دیسان پێشمەرگەیێن هێزا زاخۆ ب سەرپەرشتیا فەرماندە شەهید شەهباز سالح و شەهید عەلی محێ بێتاسی بۆ لێدانا ڕەبیا گوندێ دەشتمرێ هاتین بەلێ ب مخابنی ڤە د ئەڤێ چالاكیێ دا حەفت پێشمەرگە هاتن شەهیدكرن ئەوژی: شەهباز سالح مالا عەجەمێ سندی، جەمیل جەهوەر سالح مالا عەجەمێ سندی، عەلی محێ بێتاسی، ئیبراهیم سەلیم سمۆ چونكی، دیندار تەوفیق نەعمەت مالا عەجەمێ سندی، ئەحمەد تاهر هاروینی. هەر وەسا هەژمارا چواردە پێشمەرگەیێن دیتر برینداربین، هەر وەسا پێشمەرگەیێ قەهرەمان محەمەد سەعید دبێژت: جارەكادیتر ئەم وەك مەفرەزەیەكا پێشمەرگەیی بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ چوون و ل ئاڤا ڕویبارێ دیجلەیی دەربازبین و مە چالاكەیەك ل دژی لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ ئەنجامدا و زیانێن مەزن گەهشتن هێزین دوژمنی و پێشمەرگەیێن قەهرەمان ژی ب سلامەتی بۆ بارەگایێ هێزێ ل گەلیێ گوندێ ئەرمشتێ زڤڕین. هەر دیسان ژبۆ ئەنجامدانا چالاكیەكا دیتر مەفرەزا مە ب شەڤێ بۆ گوندێ كولێ و قادیا هاتین، بەلێ ئەم كەتین دناڤ بوسەیەكا مەفرەزا جاشێن حكومەتا ئیراقێ دا بەلێ ب مخابنی ڤە هەڤالێ مە یێ قەهرەمان محەمەد ڕەشو خەلكێ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ هات شەهیدكرن.
پێشمەرگەیێ شۆڕشا ئەیلۆنێ و گولانێ مام محەمەد سەعید دبێژیت: ل هەیڤا كانوینا دووێ سالا 1975ی ل دویف ڕاستپاردەیێن سەركردایەتیا شۆڕشا ئەیلونێ و جەنابێ شەهید عیسا سوار ئەم هەژمارەكا پێشمەرگەیی بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ چوین، ئەم بەرەف چیایێ بێخێری ڤە چوین و بۆ گوندێ دێرەبینی و پێشابیری ل ڕویبارێ ئاڤا دیجلەیی دەربازین و گەهشتن باژێڕێ دێركێ و مە دەست ب كارێ خوە یێ نهێنی كر، و كو ئەم ئەو پێشمەرگەیێن هاتین ڕاستپاردن. هەلبەت ل ئەوی دەمی فەرماندە محەمەد خالد بۆسەلی سەرپەرشتیا ئەڤێ گروپا پێشمەرگەیی دكر، ناڤێن ئەو پێشمەرگەیێن بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ چوین ئەڤەبین:ـ ئێك ئەز محەمەد سەعید سوری، محەمەد خالد بوسەلی، ئەحمەد ڕەمو بێتاسی، عەلی محەمەد زوبێر، نەعمو عەلی، سمایل حسێن، سەید حەمید زاخۆیی، ناڤێن ئەڤێن دیتر ل بیرا من نەماینە دەمێ ئەم گەهشتین ڕۆژئاڤایی و ل وێرێ چەند سیناریویەك هاتە دەینان ئێك ژ ژ ئەوان سیناریویان كو دوو كچێن هەڤالێن مە یێن ڕێكخستیێن پارتی چەند تەقەمەنیان بكەنە دناڤ جانتێن خوەدا ب گەهینن سەر بوڕیا نەفتێ و دویف دەمژمێرا دەستنیشانكری ئەوان جانتەیان ب پەقینن، بەلێ مخابن بەرێ ئەڤ چالاكیە بهێت ئەنجامدان نوچەیا پەیمانا جەزائیرێ هات ڕاگەهاندن و نەكسا شۆڕشا ئەیلۆنێ و شەهیدبوونا فەرماندە عیسا سوار گەهشتە مە، و ئەم نەچاربین مانە ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ و مە خوە پاراست. ل مەها شواتێ سالا 1975ی مەفرەزەیەكا ئێستخباراتا حكومەتا ئیراقێ یا ئەوی سەردەمی و دگەل ئەمنا حكومەتا وەلاتێ سوریا ل دەڤەرا ڕەبیعە و تلكوچەر وەك لێگەریانەكا هەڤپشت ل ئەوێ دەڤەرێ ئەنجامدان ئەوبی چواردە كەس ژ خەلكێ باشورێ كوردستانێ شیان دەستەسەر بكەن، و ڕەوانەیی ئەمنا باژێرێ مووسل بكەن. هندەك ژ ئەڤێن هاتین دەستەسەركرن كادر و ڕیكخستیێن پارتی بوون. بەلێ ب مخابنی ڤە ل شەڤا 28/4/1975ی حەفت ژ ئەوان كەسان هاتن سێدارەدان و حەفتێن دیتر ژی هاتن حكومكرن. ئەوبوو ل مەها چوار سالا 1975ی فەرماندە محەمەد خالد بۆسەلی نامەیەك بۆ جەنابێ كاك ئیدریس بارزانی نڤیسی و ڕەوشا ئەوان هەڤالێن مە تێدا دیاركر.