بـۆ ڕێگرتنا هێرشێن ئیراقـێ ل سـەر گـوندێن مەرینا و دێرەبینێ و پێشابیرێ مە مین د ڕێکا وان دا چاندن
رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ
4-4
ئەوبوو ل سالا 1985ی ل دویف بڕیارا لقی ئێك ئەز بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ هاتم، و ل گوندێ خۆە پرێسیێ بۆ دەمەكێ ل مال ڕوینشتم و من دەست ب كارێ ڕێكخستنا پارتی و هاریكاری و پشتەڤانیا شۆڕشێ ل دەڤەرێ كر، هەلبەت هەمی دەمان ئەز نە ل مالێ بووم و بۆ باژیڕێ دێركێ و قامیشلو دچوم و مە چەك و تەقەمەنی و هاریكاری بۆ شۆڕشێ پەیدادكر. ل ئەوی دەمی ئیستخبارتا حكومەتا ئیراقێ چاڤدێریەكا توند ل سەرسنوری دكر، و ب چاڤێ گومانێ ل ئەندامێن ڕێكخسیێن پارتی دنێرین. هەلبەت ب بەردەوامە مەفرەزەیێن پێشمەرگەیی هاتن و چونا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ دكرن ب مەرەما ئینانا چەك و تەمەنیان بۆ شۆڕشێ و هەر وەسا خەلكێ دلسوزێ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ب هەمی هێز و شیانیان ڤە چ وەك پێشمەرگە یان ڕێكخستی هاریكاری و پشتەڤانیا شۆڕشێ دكرن. نەخاسمە ئەو گوندێن سەر سنۆری وەك ڕێبەر و دەلیل بۆ پێشمەرگەیی ل ئەوان گوندان ڤەدحەواندن و دگەهاندن بۆ باژێرێ دێركێ دگەهاندن.
ئەوبوو ل شەڤا 22/10/1986ی مەفرەزەیەكا ئەمن و ئیستخباراتا حكومەتا ئیراقێ یا ئەوی سەردەمی دەربازی سەر سنوری بین و چونە گوندێ سێمالكا و ل مالا حاجی عەبدولكەریم یوسف و ئێك ژ ئەندامێن چالاك یێن پارتی دیموكراتی كوردستان و ڕێبەرەك زیرەك و ب ئەمانەت پێشمەرگە دگەهاندنە بەر لێڤا ڕوبارێ ئاڤا مەزن و دەرباز دكرن. ل ئەوێ شەڤێ ئەڤ مەفرەزا ئەمنی ل مالا حاجی دڕویننە خوار و نانێ شیڤێ دخون و چایێ ژی ڤەدخون و دبێژنە حاجی ئەم پێشمەرگەیێن پارتی نە و مە دڤێت تو وەك ڕێبەر دگەل بێ هەتا تو مە ب گەهینی بەر لێڤا ئاڤا مەزن، و دێ دەربازی و ب ڕێكا چیایێ بێخێری دێ بۆ كوردستانێ چین. ئەوبوو و ب باوەریەكا موكوم یا كوردایەتی حاجی و دگەل پسمامێ خوە سەدیق عەمەر خەلیل هەردوو ل بەراهیكا ئەڤێ مەفرەزا ئەمنا ئیراقێ دكەڤن و بۆ بەر لێڤا ئاڤا ڕویبارێ ئاڤا مەزن دئینن، بەلێ ب خیانەتی ئەڤ مەفرەزا ئەمنێ ل نێزیكی بەر لێڤا ڕویبارێ ئاڤێ ئەڤان ڕێبەران حاجی عەبدولكەریم و سەدیق عەمەر ژ پشتێ ڤە تەقێ ل هەردویان دكەن، و دەملدەست هەردو دهێن شەهیدكرن و لاشێ ئەوان ل ئەوی جهی دهێلن بەلێ هەردوو گوهێن ئەوان ژێڤە دكەن، وەكی دیاری و مەدحە پێ دكرن و ەك نێچیرەكا مەزن بۆ بەرپرسێن خوە دبەن هەتا وەكو خەلاتەكی خیانەتكارێ و سەرشوڕیێ یێ وەربگرن. ئەوبوو ل هەیڤا حەفت سالا 1988ی دەمێ دروینا نیسك و نوكان هەلبەت هەتا ئەوی دەمێ هەڤژینا من سەرەگوهیا مالێ دكر و زاروكێن مە وەك پالە بۆ خەلكێ كاردكرن، هەتا شیابان دەبارا ژیارا خوە یا ڕۆژانە پەیدا بكەن، و ئەز ژی هەمی دەمان ب دویف كار و بارێن پارتی و ڕیكخستنا پارتی ڤە بووم، ژبەركو ل وی دەمی كوردینی ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ یا ب تام و شرین بوو. بەلێ ب مخابنی ڤە كوڕەك یێ من ب ناڤێ غاندی ژیێ وی شازدە سال بوون و كچا من ب ناڤێ غەزال دژیێ چواردە سالی دا ب ناڤ زەڤیەكا دەخلێ كارێ دروینا نوكان دكر، و ل دەمێ بێهنڤەدانێ بۆ سەر ڕویبارێ ئاڤا گوندێ پرێسیێ هاتن و ل دەمێ خوە ئێخستنا ئاڤێ هەردوو پێكڤە خەندقین و هەرچەندە ل ئەوی دەمی ئەز نە ل مال بووم. دەمێ دەنگوباسێن وەغەركرنا هەردوو زاڕۆكێن من گەهشتن من ومن گوت: ئەم یێن خودێ نە و دێ بۆ خودایی زڤڕین و بلا ئەڤ هەردو زاڕۆكێن من گوری ئاخا كوردستانێ ببن ب تنێ مللەتێ كورد ژبن زولم و زورداریا دوژمان بهێتە ڕزگاركرن، و ئەم ئازادببین و ب سەرفرازی و بژین.
هەلبەت دەمێ حكومەتا ئیراقێ ل ڕۆژا 16/3/1988ی ب چەكێ كێمیایی باژێڕێ حەلەبچە بومبەبارانكری و ب هزاران ژ خەلكێ سڤیل شەهید و برینداركرین، ب ڕاستی ل ئەوی دەمی ل ڕۆژئاڤایێ كودستانێ بەهی و تازی و شینی هات دەینان و دشێم بێژم ئاهەنگا نەوروزێ ژی نەهاتە گێران. هەر وەسا خەما ژ هەمیێ مەزنتر و گرانتر ئەویی دەمێ ئەنفالا ڕەش یا سالا 1988ی دەمێ حكومەتا ئیراقێ یا ئەوی سەردەمی چەكێ كێمیایی ل دەڤەرێ ڕەشاندی و خەلك گرتین و بێ سەر و شوین كرین و گوند سوتن و تالانكرن و خەلكەكێ زۆر ئاوارەیی سەرسنوران بین و ل كەمپێن تێلبەنكری ل باكورێ كوردستانێ ئاكنجی كرین. خەم و شینی و بەهی ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ پەیدابی، بەلێ پشتی بورینا شەش هەیڤان ب ڕێكا هەڤالێن ڕیكخستیێن نهێنی یێن پارتی دسموكراتی كوردستان پەیوەندیێن مە دگەل خەلكێ كوردستانێ ل ناڤ كەمپا ئامەد و مێردینێ دا پەیدابین و هەر وەسا هەژمارەكا پێشمەرگەیان ب ڕێكا رێكخستنێن نهێنی شیان خوە بۆ ناڤ ئاخا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ب گەهینن كو ل ئەوی دەمی بارەگایێ پارتی ل باژێڕێ قامیشلو بوو، و هەر وەسا خەباتا مە یا نهینێ بەردەوامبی هەتا سەرهلدانا بهارا سالا 1991ی ئەم وەك پێشمەرگە ب كویف خوەشی و شادی بۆ هەرێما كوردستانێ ل دەراڤێ گورندێ سێمالكا دەربازی ئاڤا مەزن بین و هاتین و دەست ب خەباتا چەكداری هاتكرن.
هەر وەسا مام محەمەد سەعید دبێژت: پشتی هێزێن هەڤپەیمانان بۆ دەڤەرێ هاتین و بڕیاردا ئەو مینێن ل دەڤەرا گوندێ پێشابیرێ و گوندێ قەرەولا و گوندێن باچویكا و ئیبراهیم خەلیل ئەوێن ژلایێ حكومەتا ئیراقێ یا ژنافچویی ڤە هاتین ڕاچاندن، ئەو دەڤەر ژ مینان بێن ڕاكرن و پاقژكرن. ل ئەوی دەمێ ئەز دگەل فەرماندە محەمەد خالد بۆسەلی پێشمەرگە بووم و كاك محەمەد خالد گوتە من: مە پێباشە تو وەك ئەندازیارەكی مینا و تە شارەزایی ل ئەوی دەڤەرێ هەیە دگەل هێزێن هەڤپەیمانان كاربەكەی و دا ئەوان دەڤەرا ژ مینان پاقژ بكەن. منژی دگەل ئەوان كاركر ل ڕۆژا ئێكێ ئەم ل دەڤەرا گوندێ قەرەولا بین و مە دەست ب ڕاكرنا مینان دكر مە بارێ سێ ترومبیلان مین ژ سەر ئەردێ ڕاكرن، و ڤەگوهاستن و ژنافبرن. ل ڕۆژا دووێ ژی مە دەست ب كارێ راكرنا مینان دكر و ل دەمەكێ من پێ خۆە ل سەر تێلا مینەكا ژ جورێ ڤالماڕا هاڤێت و دگەل ئەوێ چەندێ ستریەك كەتە ئەوێ تێلێ و من ب منڤە پەقی و هەر دجهدا ئەز كەفتە ئەردێ و من ئاگەهی ژخوە نەما، و ل دەمەكێ ئەز هشیار بووم و من بەرێ خوەدایێ هەڤالێن من یێن ل دور من كومبین و من گوتە ئەوان ئەڤە چ بوو؟، و ئەوان گوتمە: مینەك یا ب تەڤە پەقی و تو یێ برینداربی. من بەرێ خوەدا لاشێ خوە گو هەردوو پێن من یێن ب سەختی بریندار بوین. ئەوبوو دەملدەست ئەز بۆ نەخوشخانا زاخۆ یا گشتی هاتم ڕەوانەكرن و چارەسەریا من هاتكرن. هەلبەت ل دویف بڕیارا پارتی ئەز دوو جاران ڕەوانە توركیا باژیڕێ ئەنقەرە ژبۆ چارەسەریێ هنارتم و ڕێژا برینداریا من وەك پەكەفتی 60% ل دویف ڕاپورتا نوشداری بۆ من هاتیە دانان، و هەر وەسا نوكەژی وەك پێشمەرگەیێ پەكەفتیێ سەنگەر ب پلەیا موفەوەز مووچەیێ خوە وەردگرم، هەر وەسا هەتا نوكەژی چوار ساچمە یێن ئەوێ مینێ د لاشێ مندا ماینە و نوشداران ژی تێل و پلاتین بۆ پێ من دەینایە و دەم بۆ دەمی سەرەدانا نوشداران دكەم، و چارەسەریێ وەردگرم.