بـۆ ڕێگرتنا هێرشێن ئیراقـێ ل سـەر گـوندێن مەرینا و دێرەبینێ و پێشابیرێ مە مین د ڕێکا وان دا چانـدن
رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ
1-4
شۆڕشا ئیلۆنێ ب سەركردایەتییا لێڤەگەڕێ كورد مستەفا بارزانی و هەر وەسا شۆڕشا 26ی گولانێ هەردوو شۆڕشێن نەتەوەیی و تەمامكەرێن ئێك بوون. هەر وەسا ژ هەمی دەڤەرێن كەردستانێ خەلكێ نیشتمان پەروەروەر پشكدارێ تێدا كربوون. هەلبەت دەمێ مروڤ لاپەڕێن شۆڕشا ئیلۆنێ و گولانێ لێدنێریت دێ بینین كو خەلكێ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ب هەمی شیانێن خوە یێن لوجیستی و گیانی هاریكاری و پشتەڤانیا شۆڕشێ كریە.
ل ڤێرێ وەك ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ مەقەستا مالا ئێك ژ پێشمەرگەیێن شۆڕشا ئیلۆنێ و گولانا پێشكەفتنخواز كر، ئەو ژی مام محمەد سەعید عەلی یێ ناسیار ب محەمەد سەعید سوری، تایبەت بۆ ڕۆژناما ئەڤرو ئاخفت و گوت: ئەز ل سالا 1949ی ل گوندێ پرێسیێ سەر ب قەزا دیركێ یا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ڤە ژدایكبویمە. هەلبەت گوندێ مە ئێك ژ گوندێن بەرنیاسە بۆ چاندنا دەخل و دان و دەرامەتێ دێم و هەر وەسا بۆ خواندنكرنا تەرش و تریش و چێلا یا ب ناڤ و دەنگە.
پێشمەرگەیێ دێرین محەمەد سەعیدی گوۆت: ل سالێن پێنجیان ڕیكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ هات و ل ئەوی دەمی كادرێ پارتی حەمید دەروێش یێ ناسیار ب مامۆستا جەمیل بۆ دەڤەرێ هات و زوربەیا خەلكێ دەڤەرێ بۆ ناڤ ڕیكخستنا پارتی هاتن و دەست ب بەلاڤەكرنا هەستا نەتەوەیی و نیشتمانی هاتكرن،
هەر وەسا گۆت: ل سالا 1967ی ئەز دناڤ ڕێزێن پارتی دیموكراتی كوردستان هاتم ڕێكخستن و هەر وەسا ل ئەوی دەمی پەیوەندیێن من دگەل هوزانڤانێ ب ناڤودەنگ عەمەرێ لەعلێ هەبون ژبەر كو دەمێ عەمەرێ لەعلێ بۆ كوردستانێ دهات و د ڕیكا گوندێ مەدا ل ڕویبارێ ئاڤا مەزن دەرباز دبی و بۆ ناڤ شۆڕشێ و قەستا كوردستانێ دكر. ئەز دوو جاران بۆ ناڤ شۆڕشێ هاتم و ل گەلیێ گوندێ ئەرمشتێ ئەز چووم بۆ دیدارا جەنابێ عێسا سوار و من داخواز ژێكر كو ئەز ببم پێشمەرگە، بەلێ خودێ ژێ ڕازی عیسا سوار ڕازی نەبو و گوتە من: هێشتا تو زاڕۆكی و ژیێ نەیێ پێشمەرگایەتیێ یە و هەرە مال خزمەتا مالێ بكە و بۆ ئەوێ دەڤەرێ مە پتر پێستی ب شیانێن تە هەیە. ئەز نەچاربیم ب ئەوان سەر و دلێن شكەستی ڤە من قەستا گوندێ خوە پێرێسیێ كرەڤە. ئەوبی پشتی بەیانا یازدەیی ئادارا سالا 1970ی بۆ جارا سیێ جارەكادیتر ئەز و دگەل محەمەد حەسەن برایێ عەمەرێ لەعلێ بۆ باشورێ كوردستانێ ل باژێڕێ زاخۆ هاتین و چووینە بارەگایێ هێزا زاخۆ ل گەلیێ ئەرمشتێ بۆ ل وێرێ مە هوزانڤان عەمەرێ لەعلێ و عەمەرێ تەمەرێ موسا ڕەشی دیت ئەوان داخواز ژ فەرماندە عیسا سوار كر، كو ئەم وەك پێشمەرگە بێن وەرگرتن، باش بو ب ڕیكا ئەوان ئەم ئەوێ جارێ وەك پێشمەرگە هاتین وەگرتن و ئەركێ مە یێ پێشمەرگایەتیێ ل بارەگایێ هێزا زاخۆ بو.
ل سالا 1971ی من مالا خوە ژ گوندێ پرێسیێ بۆ باژێڕێ زاخۆ ڤەگوهاست و ل تاخێ جوهیان ئاكنجی بیم و د ئاڤاهیەكی دا ب كرێداری لێ ژیام و هەیڤانە مە دوو دینار كریا ئەڤی خانی ددانە خودانی. دەمێ من دەست ب ئەركێ پێشمەرگایەتیێ كری هەر ئێكسەر ئەم دانە دگەل مەفرەزا ئەسنادێ مە كارێ ڕاكرنا تێنتی و مینان كرن. پاشی ل بارەگایێ هێزا زاخۆ ل گەلیێ گوندێ ئەرمشتێ ئەم پشكداری خولەكا ئەندازیاری یا راكرنا مین و تەقەمەنیان بوون. ئەو ماموستایێن وانەیێن هەندەسی بۆ مە دگوتن ئەڤەبوون: محەمەد خالد بوسەلی، حسێن سێقوبی، شاهین عیسا، یونس محەمەد ڕەشو. هەر چەندە ئەڤ خولە هند یا ب هێزنەبوو، بەلێ حەز و ڤیانا مە گەلەك ل سەر ئەڤێ خولێ هەبوو. بەلێ مە دەست ب ڕاكرنا ئەوان مین و تەقەمەنیان كرن ئەوێن كو حكومەتا ئیراقێ یا ئەوی سەردەمی ل دەڤەرێ ڕاچاندین كرن. ئەز ل سەر كارێ خوە یێ هەندەسا ئەسنادێ بەردەوام بووم هەتا سالا 1975ی من بەردەوامی ب ئەڤی كاری دا.
هەر وەسا پێشمەرگەیێ دێرین محەمەد سەعید سووری دبێژیت: دەمێ ل سالا 1974ی حكومەتا ئیراقێ ژ بەندێن ڕیكەفتنا یازدەیی ئادارێ پاشگەزبوی لەشكرێ خوە ئامادەكر بۆ هێرشكرنێ و كوردستانێ داگیر بكەت. ئەم ئەڤ تیما هەندەسی یا ئەسنادا هێزا زاخۆ مە خوە بەرهەڤكر و ڕێگریێ ل ئەڤێ هێزا مەزن یا لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ بگرن. ل ڤێ رێ ئەم بونە دوو تیم هەر تیمەك یا هەندەسێ بۆ جهەكێ هات ڕاستپاردن، ئەوژی دیمەك بۆ قونتارا چیایێ بێخێری و تیمەك بۆ چیایێ سپی و دەشتا دوبانێ هەر بگرە ژ گوندێ مەروینا هەتا گوندێ دێرەبینێ و پێشابیرێ مە مین ل ئەوێ دەڤەرێ ڕاچاندن، هەلبەت ل دویف ئەوان پێزانێن گەهشتینە دەمێ هێرشا لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ بۆ دەڤەرا زاخۆ هاتی هەژمارا 370 ژ ئەوان مینان ل ئەسكەرێ حكومەتا ئیراقێ ڤە پەقین و زیانەكا مەزن گەهاندنە لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ كەفتن.
هەر وەسا پێشمەرگەیێ شۆڕشا گولانێ محەمەد سەعیدی گۆت: دناڤبەرا سالێن 1974- 1975ی پێزانین گەهشتن هێزا زاخۆ كو هێزا لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ ژلایێ دی یێ ڕویبارێ دیجلەیی ل سێكوشەیا سنورێ بۆ بەرئاڤێ دهێت و رەمی و تەقێ ل دەڤەرێ دكەن، و بەروكێن پێشمەرگەیی توپباران كرن و دەست نەخوەشیێ بۆ خەلكێ پەیدا پەیدا دكەن.
ئەوبوو بڕیار هاتە دان كو ئەم هەژمارا دەهـ پێشمەرگەیان ب سەرپەرشتیا فەرماندێ سریا وان حسێن سێقوبی بێن ڕاستپاردن كو خوە بگەهینە ئەوی جهی و كورزەكی داوەوشیننە لەشكرێ دوژمنی بدەین. ئەوبوو دناڤ زەڤیێن گەنمی دا ئەم بۆ ئەوی جهی چووین و مە خوە هەشاردا هەتا كود بیتە دەمێ لێدانا دوژمنی و چالاكییا خوە ئەنجام بدەین، ل ئەوی دەمی مە جایەك ل سەر ئاگرێ دارا بۆ خوە چێكربو هەتا وەكو پشتی وەستیانێ ڤەخوین و پیچەكێ ئارام ببون. ل دەمەكێ هەڤالێ مە یێ زێرەڤان كو بیهیست كو دەنگێ تانكێن دەبابێن لەشكری یێ دهێت بەلێ پشتی هەڤالێ مەو یێ زێرەڤان پرسیارا كەسەكی خەلكێ دیرەبینێ دگەت و دبێژیتێ: ئەڤە چ دەنگێ تانك و دەبابایە. ئەوژی دبێژیتێ:
