بۆچی دەمێ ئەم بەحسێ بەرهەمەکی دکەین، ڕیکلاما وی د مۆبایلێ دا دیار دبیت؟
هیلین سالم
گەلەک ژ مە ئەڤ سەربۆڕە یا ب سەری هاتی. تو دگەڵ هەڤالەکێ خۆ ڕوونشتیی، و وه بەحسێ جۆرەکێ تایبەت یێ پێلاڤان یان مارکەکا دەمژمێران، یان وەلاتەکی بۆ گەشتکرنێ کر بێی کو تە چ ڤەکۆلین یان گەڕیان (Search) د مۆبایلا خۆ دا کربیت. دێ بینی پشتی چەند خولەکان، دەمێ تو بەرنامێ ئینستاگرام، فەیسبووک یان تیکتۆکێ ڤەدکەی، ئێکسەر ڕیکلاما هەمان دەمژمێر یان وەلاتی ل سەر شاشەیا مۆبایلا تە دیار دبیت! ئەڤ بۆیەرە هێند ب شێوەیەکێ هویر ڕووددەت کو گەلەک کەس وەسا هزردکەن کو مۆبایلێن وان ب شەڤ و ڕۆژ گوهداریا دەنگێ وان دکەن و سیخوڕیێ ل سەر ئاخفتنێن وان یێن تایبەت دکەن. بەلێ ڕاستیا زانستی و تەکنیکی یا ڤێ بابەتێ چییە؟
د جیهانا ئەندازیارییا کۆمپیوتەر دا، بەرسڤا ڤێ پرسیارێ گەلەک ژ وێ هزرا سادە کویرتر و مەترسی ترە. کۆمپانیێن مەزن یێن تەکنۆلۆژیایێ پێدڤی ب ئەکتێڤکرنا میکڕۆفۆنا مۆبایلا تە نینن دا کو بزانن تە چ دڤێت، چونکی ئەوان ڕێکەکا گەلەک زیرەکتر یا ئاڤا کری یە کو ب «سیستەمێ زیرەکێ پێشبینیکەر» دهێتە نیاسین. مۆبایلا تە بەردەوام هەزاران داتایێن بچووک ژ ژیانا تە یا ڕۆژانە کۆم دکەت، جهێ تە یێ جوگرافی (Location) و ئەو توڕێن تو ل سەر ڕاوەستیی، ئەو وێنەیێن تو لایک دکەی، و هەتس ئەو تۆڕێن وایفای (Wi-Fi) یێن تو و هەڤالێن خۆ ب پێکڤە پێڤە گرێدایی!
دەمێ تو دگەڵ هەڤالەکێ خۆ ڕوونشتی، مۆبایلا تە ژ ڕێیا جیپێس و وایفایێ دزانیت کو تو نوکە دگەڵ وی کەسای ل ئێک جهـ دا یی. ئەگەر هەڤالێ تە بەرێ لێگەریانەک ل سەر بەرهەمەکی کربیت، سیستەمێ زیرەکێ مۆبایلێ ب ئۆتۆماتیکی شیکار دکەت کو نێزیکیا وە ژ ئێک و حەز و پێدڤیێن وە ژی دکەتە ئێک. ژبەر هندێ بێی کو تو باخڤی یان گەڕیانێ بکەی، ڕیکلاما وێ خوارنێ یان کەرەستەی بۆ تە ژی دهێتە پێشنیارکرن! ئەڤە ژی نیشانەکە کو مێشکێ تەکنۆلۆژیایێ ب لەز تێگەهشتنا تە و ڕەفتارێن جڤاکی شیکار دکەت.
ژ لایەکێ دی ڤە، دەروونناسییا ژیرییا دەستکرد پشت بەستنێ ل سەر پێشبینیکرنا حەزان دکەت. داتایێن مە نیشان ددەن کو مرۆڤ د تەمەن، ڕەگەز، و دەڤەرێن جودا دا ڕەفتارێن پێکڤە گرێدایی هەنە. دەمێ تو تووشی جۆرەکێ ستریسێ یان حەزا گەشتکرنێ دبی، تەکنۆلۆژیا بەریا تە ب خۆ ب ڕێیا لڤینێن ئۆنلاین حەزا تە دزانیت و ڕیکلامان دئێخیتە بەر چاڤێن تە د دەمەکێ نە چاڤەڕێکری دا، دا کو تە تووشی شۆکێ بکەت!
ئەس دبێژم، ئەم د سەردەمەکێ دا دژین کو داتایێن مە بوینە گررانبەهاترین بازرگانی!. مۆبایل گوهداریا دەنگێ مە ناکەت چونکی پێدڤی پێ نینە، ئەو ڕەفتار و حەزێن مە باشتر ژ مە دزانیت. چارەسەری ئەوە ئەم هۆشیارییا خۆ یا دیجیتاڵی بلند بڕابکەین، خزمەتگوزاریا جهێ جوغرافی (Location Services) د دەمێن نەپێدڤی دا بگرین، و تێبگەهین کو ئازادیا مە د ناڤ جیهانا ئۆنلاین دا بەردەوام د بن چاڤدێرییا سیستەمێ زیرەک دا یە.