جیهانا د پشت پەردەیا مرۆڤی و حەقیقەتێ دا
سەروان نهێلی
ژیان د ڤی گەردوونی دا، وەکو شانۆگەرییەکا مەزنە. ئەم هەموو ئەکتەرین و هەر ڕۆژ ماسکەکێ نوو دئێخنه سەر سەر و چاڤێن خوە وەکو د ڕۆمانا “بەرچاڤکا جادۆیی” یا نڤیسەر “حەسەن ئیبراهیم” دا هاتی، ڕومانێ بەحسێ وێ ڕاستییا تەعل یا کو ئەم هەموو ژێ دترسین كرییە. ئەو بەرچاڤکە نە بتنێ شویشەکێ جادۆیی بوو، بەلکو ئامرازەک بوو بۆ دیتنا وێ تاریاتییا د دلێ مرۆڤان دا هەی.
دو سەروچاڤ و ئێک مرۆڤ، مرۆڤ ل بەر چاڤێن خەلکی، یێ دلۆڤانە، یێ خوەشمرۆڤە و ب زمانەکێ شرین دئاخڤیت. لێ دەما تو بەرچاڤکا جادۆیی دکەیە بەر چاڤێن خوە، تو تێدگەهی کو ئەو پەیڤێن شرین بتنێ پەردەیەکا تەنکە بۆ ڤەشارتنا هەستێن دی. تو دبینی کو ئەو کەسێ سلاڤێ ل تە دکەت، ڕەنگە د دلێ خوە دا حەسوودیێ ب جل و بەرگێن تە ببەت. ئەوێ دبێژیت “ئەز هەڤالێ تە مە”، د ناخێ خوە دا بتنێ ل بەرژەوەندییا خوە دگەڕیێت. ئەڤە مەزنترین ئێشا مرۆڤایەتیێیە: کو ئەم فێربووینە سەروچاڤەکێ بدەینە خەلکی و سەروچاڤەکێ دی بۆ خوە ڤەشێرین.
دوروویاتی د هەموو جهان دا د ڤێ ڕۆمانێ دا، ئەم د گەشتەکێ دا دچینە د ناڤ بازار، فرۆکەخانە، مزگەفت و حەتا د ناڤ مالێن مرۆڤێن خوە ژی دا. ل هەر جهەکێ، بەرچاڤک نیشا مە ددەت کو دوروویاتی یا بوویە پشکەک ژ جەستەیێ مە. د جیهانا سیاسەتێ دا، تو پەیڤێن مەزن ل سەر نیشتمان و گەلی گوهـلێدبی، لێ د ناخێ وان دا بتنێ تەمەع و حەزا دەسهەلاتێ دبینی. د ناڤ جڤاکی دا، تو ڕێز و قەدرەکێ مەزن لدەڤ چڤاکی دبینی، لێ بەرچاڤکا جادۆیی دبێژیتە تە: “باوەر نەکە، ئەڤە هەموو بتنێ شانۆگەریەکە!”.
بۆچی حەقیقەت یا ب ئێشە؟ تشتێ هەرێ بالکێش د ڤێ ڕۆمانێ دا ئەوە کو مڕۆڤ پتریا جاران حەز دکەت یێ کۆرە بیت. چونکە دیتنا ڕاستییا خەلکی، مرۆڤی ماندی دکەت. دەما تو دزانی یێ بەرامبەری تە درەوێ دکەت، ئێدی ژیان وەکو بەری نامینیت. قارەمانێ ڕۆمانێ ژی تێدگەهیت کو هەبوونا وێ بەرچاڤکێ بارەکێ گرانە. زانینا حەقیقەتا ناخێ مرۆڤان، هەڤالینییێ تێکددەت و باوەرییێ ژ ناڤ دبەت؛ چونکە جیهانا مە ل سەر بنەمایێ “درەوا جوان” ئاڤا بوویە، نە ل سەر “ڕاستییا تەعل”.
ڕۆمان مە دگەهینتە وێ باوەریا کو مەزنترین جادوو نە د شویشەیێ بەرچاڤکێ دا بوو، بەلکو د ناخێ مە مرۆڤان ب خوە دا هەیە. مەزنترین جادوو ئەوە کو ئەم دشێن خوە ب هزار ڕەنگان بگوهۆڕین دا کو ڕاستییا خوە ڤەشێرین. دوروویاتی زیندانەکا تارییە مە هەموویان خوە تێدا بەرزە کریە. “بەرچاڤکا جادۆیی” داخوازێ ژ مە دکەت کو ئەم ل جهێ “بەرچاڤکێن جادۆیی” بکاربینین بزاڤێ بکەین دلێن خوە پاقژ بکەین، دا کو پێدڤی ب ڤەشارتنا ڕاستییێ نەبین.
