رهههندێن سیاسهتا پهیهدێ
ئهنجامێ وێ سهپاندن و سیاسهتا پهیهدێ خهبات و قوربانیدانا خهلكێ رۆژئاڤا ب ههروه چوو)، ههكه شرۆڤهیێن دروست بۆ وان سیاسهتێن نهزهلال بهێنهكرن، دێ پهیهده ل گهل ههڤالبهندێن خوه كهڤیته ل ژێر نێرین و بارێ بهرپرساتیا وان گونههبارێن ههمبهر خهلكێ رۆژئاڤایێ و كوردستانێ هاتینهكرن ب گۆر وێ ماندیبوون و قوربانیدانهكا بێ وێنه ل دووڤ وێ سیاسهتا شێلیا پهیهدێ دیتین كو ئهڤرۆ نزانن ئهو نههامهت و مالوێرانیا ب سهرێ وى خهلكێ هاتى بهر ب چ ئارمانج و ئاقارهكێ ڤهچوو، بهلێ ههر نێرینهكا ل گهل وهلات و مرۆڤى بهێته ڤهشارتن، بێگومان دێ ب ئاوایهكێ سروشتى هێنه دیتن چونكو كێشان و پیڤانا ههر سیاسهتهكێ د وان تهرازیێن دادوهریا گهل و مللهتى مرۆڤ دا دئێته دیتن و پاش چ كرى فرۆتنهكا ل سهر چارهنڤێسێ گهل وهلاتێ مرۆڤ دا بهێتهكرن گونههبارێن ل بهرامبهرى خهلكێ د وارى َ پراكتیكى دا دیاردبن ژ بهر كو خوهیا دبیت ئهڤ سیاسهتا ههنێ نه ل ئاستى ڤیان و روودانێن پهیدا دبن چونكو راسهرێ خوه دكهڤنه ئاشۆپێن خرابكاریێ ل بهرامبهرى ههر خواستهكهكێ ژ بهر هندى تووشى گهلهك سهرداچوون و ورێیێن گرتى دبن، لهوا سهرێ رێیان لێ بهرزه دبن و ڤێ چهندا ههنێ عهقل و شارهزاێ بۆ دڤێت و ل ڤێرێ بۆ پتر رۆنكرن و گهشهكرنا ڤى بابهتى ههلبهت ئهڤا هه بۆ ههمى لایهكى دیار بوویه كو تهڤایا گهلێن سوورى ب گشتى و خهلكێ رۆژئاڤا و كوردستانێ ب تایبهتى كو ئهڤ شهش سالێن وێرانگارى و قوربانیدانى ب سهر خهلكێ سوورى ڤه بۆرین و راستیا ڤێ هێز و بزاڤێن سوورى كهفتینه ههڤركى و شۆرهشهكا بهردهوام ل دژى دهسههلات و رژێما ئهسهد و د ناڤ ڤێ شۆرهشێ دا هێزێن كوردى و تایبهت پهیهده وهكو دئێته دیتن د هێلیڤانكهكا بچووك دا دهركهت و چو سهربۆر بۆ نهى كو ئێكسهر كهتنه ههڤڕكى و ململانێ و پاش خوه مهزن دیتن دا كو بشێن پێنگاڤان ل دووڤ سهردهمى بهاڤێژن وبێ پسیار و راوێژ كهتنه پێلێن ههڤركیهكا شێلى ل گهل هێز و ئالیێن سیاسی ل سووریێ و پاش چ لایهكى دى كوردى قهبوول نهكرن كو پالپشتیێ ل گهل وان ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ بكهن و ههلبهت راستهوخوه كهتن ناڤ شۆرهشا گهلێ سووری كو ل دژى ئهسهد و رژێما وى ئهوا كو سالا (2011) كو ب ناڤێ (بهارا عهرهبى )هاتیه بناڤكرن و سهرهلدانێ دهستپێكر و كهتن گۆرهپان و شهرو پێكدهدان، بهلێ خوه دیاركرن ب دروستى نه ههڤالێ بهرنگارێ ل دژى رژێما سوورى بوو ژ بهر كو سیاسهت و پهیوهندیێن وان ل گهل ئۆپۆزسیۆنێ زهلال نهبوون و رهگه ب سهرڤه خوه كریبن لایێ بهرنگاریێ ل گهل ئۆپۆزسیۆنێ، بهلێ ئهوا راست هاتیه خوهیاكرن ل گهل ههردو ئالیان كار دكر ئانكو دو سهرى بوون، لهوا ئهو جهێ باوهریێ ل دهف وان نهما و ئهكید راستیا وێ پهیهده هێزهكا چهكدار و پێگهى خوه ل رۆژئاڤا كوردستانێ ههبوویه رهنگه كارتێكرنا خوه ل سهر شۆرهشا سوورێ ژى ههبوویه و ئهكید ههتا رادهیهكی ژ لایێ خهلك و جهماوهرى ڤه، ژى جهێ خوه كرن و دیار بوو راستیا وێ ژ لایێ لهشكرى ڤه ژى جهێ خوه ل سهر عهردی كرن و ههلبهت ل سهر ڤێ چهندێ خهلكهك ل دۆر ئالایێ خوه خڕڤهكرن و دیاربوو ههبوون و رۆلێ خوه ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ ل بهرامبهرى ههمى هێز و بزاڤێن دى كو ئهوێن ل دژى رژێما ئهسهدى كرن، بهلێ ئهوا دیار شۆرهشا سوورى بوویه گۆرهپانا بهرژهوهندیێن هندهك ژ وهلاتێن زلهێز و دهولهتێن دهوروبهران و ههر ئالیهكێ ژلایێ خوهڤه ئاگر و و مایتێكرنێن خوه تێدا كرن لهوا كار گههشته هندێ شۆرهشا سوورى بهر و ڤاژى بزڤریت كو بكهڤیته ل دهستێ گرۆپێن تیرۆرى دا ببنه سهركێش و هێز و چهكدارێن ئۆپۆزسیۆنێ و ل گهل وى ژى زۆربهیا بزاڤێن ئۆپۆزسیۆنێ ههر ئێك بوونه دار ودهستێن وهلاتهكى كو بهرژهوندى و سیاسهتێَن وان بهێنه پهیرهوكرن، لهورا هه زوو كێشه و دوبهركى كهته د ناڤ هێز و ئالێن ئۆپۆزسیۆنا سوورى دا و پهرتوبهلاڤهبوون، چونكو چ رێكهفتن و بریارێن ئێكگرتى نهبوون ژ بهر هندێ رێخۆشبوون ئهڤ گرۆپێن توندرهو رۆل و پێگهى خوه ل ل گۆرهپانا سوورى دا بكهن و راستیا ڤێ ب هێزكهتن ژ بهر ڤى َ ئێكێ ئهو گرۆپێن تیرۆرى و داعش شیان سهپاندن و باندۆرا خوه بكهن ل سهر ههمى بهرنگاریا سوورى بكهن و دیار بوو گهلهك دهڤهرێن سوورى ئێخستن ل ژێر كونترۆلا خوه دا و هاتن دیتن كو هێزا ئێكێنه ل سهر رویێ ئهردێ ل شۆرهشا سوورى دا و ئهوا ژ ههمیێ گرنگتر ئهڤهبوو داعشێ بهرێ هێزا خوه دایه دهڤهرێن كوردێن رۆژئاڤا بۆ وێ چهندێ نهبنه خودانێن چ كیانێن كوردى و ئیرادا خوه ههبیت و ههلبهت دهڤهرێن كوردى بوونه ئارمانج و پتریا دهڤهرێن رۆژئاڤا هاتن گرتن و ئهڤا ههنێ ئهگهرێن هندێ بوویه كو پهیهدێ ل گهل ههڤالبهندێ خوه هندهك كانتۆنێن كوردى ل دهڤهرێن جودا جودا ل رۆژئاڤا دا بوون دروستكرن وهك كۆبانێ و جهزیرێ و عهفرینێ و بێگومان داعشێ هێزهكا بهرچاڤ بهرههڤكریه رێ وێ دایه دهڤهرێن كورد ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ بۆ هندێ داگیر بكهن و راستیا ڤێ گهلهك دهڤهرێ رۆژئاڤا گرتن و ژ لایهكێ دیڤه پهیهدێ ههمى هێز و ئالێن دیێ كورد ل رۆژئاڤا مهحروم كربوون و دابوون رهخهكێ كو ببن هاریكار و بهرگریێ بكهن، چونكو پهیهدێ خوه دیتن خودانێ رۆژئاڤا و هێزا ئێكى سهركێش بكهن، بهلێ هێزا داعشێ شیا گهلهك دهڤهرێن كوردان بگرن و بهرێ خوه دایه كۆبانێ و ئارمانج و نیازێن وان ئهوبوون ههمى كانتۆنێ رۆژئاڤا بگرن و مسۆگهر شهڕڤان و چهكدارێن رۆژئاڤا رۆلێ خوه ههبوو د ڤى شهڕى ل بهرامبهرى داعشێ دا بهلێ داعشێ هیزا وان پتر بوو، لهوا پتریا كۆبانێ ژى گرت و ئهم دشێن بێژین 15% مابوو ل دهستێ شهرهڤانێ رۆژئاڤا دا، بهلێ ئهوا جهێ خۆشحالیێ و سهربلندیا گهلێ كورد و كره دیرۆكهك و هاتیه تۆماركرن، ئهڤه بوو ل دووڤ بریارا سهرۆك بارزانى و پهرلهمانێ كوردستانێ كو هێزهكا پێشمهرگهى كوردستانێ رێكهن بۆ شهڕێ داعشێ ل كۆبانێ، لێ ئهڤا ههنێ پشتى رازیكرنا دهسههلات و كاربدهستێن تركیا هاتیه وهرگرتن و ئهڤ هێزا پێشمهرگێ كوردستانێ ب چهك و تهقهمهنیهكا كاریگهر بچیت بۆ پشتهڤانیا شهڕڤانێن رۆژئاڤایێ كوردستانێ و ههلبهت ئهڤه د رێیا تركیا بهر ب كۆبانێ ڤه چوون بێگومان ئهڤا ههنێ ل سهر ئاستێ نێڤدهولى دهنگڤهدا، ههر وهسا كار ل سهر هندێ هاتهكرن كو هێزا ئاسمانیا نێڤدهولهتى هێرشێن ئاسمانى پشتهڤانیێ ل كۆبانێ بكهن و ههلبهت ئهڤا ههنێ ژى ل سهر دهستى سهرۆك بارزانى هاتیهكرن و دیار بوو پشتى پشكداریا پێشمهرگێ كوردستانێ ل شهڕێ كۆبانى ئێكسهر بهلانس دایه گوهۆرین و دیاربوو ب قارهمانی و هیمهتا پێشمهرگهى كوردستانێ ل گهل رۆلێ هێزا نێڤدهولى كۆبانى دوباره هاتیه زڤراندن و رزگاركرن و راستیا ڤێ ئهو گهرماتیا داعشێ هاته شكاندن و لهوا چهكدارێن رۆژئاڤا، رۆلێ خوه دیتن رۆژ بۆ رۆژێ كهتن دووڤ داعشێ، ئێدى خوه نهگرتن و نهشیان بهرگریێ بكهن ههتا كو ژ رۆژئاڤاى دهرێخستن، ئهڤه ژى كو پشتى وێ سهر شۆرى و خوسارهتیهكا بێوێنه ل شهڕێ كۆبانێ دیتى ژ بهر هندێ كارێ وان بوویه رهڤین، بهلى ئهوا بوویه جهێ دلگرانیا خهلكێ مه ل ههرێما كوردستانێ ئهڤه بوویه پهیهدێ ئهو پیشتهڤانى و دلسۆزیا سهرۆك بارزانى و ههرێمێ نهدیت و بهروڤاژى زمانێ دژایهتى و پروپاگندێ و دوور ژ راستیان بكارئینان و نوكه ژى هێشتا خودانێن وێ دژایهتێنه ل بهرامبهرى ههرێمێ و د گهل وێ ژى ئهو بزاڤ و خهمخۆریا سهرۆك بارزانى نهدیت ل سهر وێ نێزیكرن و چارهسهریا كێشه و ناكۆكیێن ل ناڤبهرا وان هێزێن رۆژئاڤا دا ههین كو بگههیت رێكهفتنهكێ بۆ هندێ پێكڤه بین هێزهكا ئێكگرتى كو خزمهتا گهل و وهلاتى خوه بكهن داكو دهستههلات و ئۆپۆزسیۆن حهسابهكێ بۆ كوردستانا رۆژئاڤا بكهت، بهلێ ئهوا جهێ مخابنێ ئهڤا هه نههاته وهرگرتن و بهروڤاژى بوونه دژى ئێك و پهیهدێ هێزێن دیێ عهرهبى لخوه خرڤهكرن و پێشتهڤانى لێكرن و رهنگه گهلهك ناڤ ل خوهكرن وهكو ئهڤرۆ دئێنه خواندن ب ناڤێ هێزا دیمۆكراتیك هاتینه بناڤكرن و بێگومان درووشمێن وان رۆژانه دئێنه گوهۆرین ئهڤرۆ ناڤێ فیدرالیا باكۆرێ سووریا ل خوه كرینه و د ئاخڤن، بهلێ چو لایهكی دانپێدان پشتهڤانیهك بۆ نهكریه كو فیدرالیهك ل رۆژئاڤا كوردستانێ ههبیت، ههر وهسا ئهڤ فیدرالیه ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ چو بنهمایێن یاساى و دانپێدانێن وێ نینه چونكو نه ژلایێ رژێما سوورى ڤه هاته قهبوولكرن كو تشتهك ل بن ناڤێ كوردى رۆژئاڤا ههیه و نه ئۆپۆزسیۆنا سوورى پهیوهندیهك د گهل دا ههیه كو پشتهڤانیێ لێ بكهن، ژ بهر كو وهسا هاتن دیتن كو ئهڤه ههڤالبهندێ رژێما سوورى یه ل دهڤهرێ كاردكهن و پهیوهندێن وان ل گهل رژێما سوورى بهردهوام ههنه و گرۆڤا ڤێ چهندى شهر و هاریكاریا وان ل شهرێ حهلهبێ دیاربوو كو ئهڤه ل گهل رژێما سوورینه و ژ بهر هندێ ئهڤ راستێن هه دیاربوون كو ههژى گۆتنێ یه، بێژین ئهڤرۆ ل دانوستاندنێن د ناڤبهرا ئۆپۆزسیۆن و رژێما سوورى دا ئهوا كو ژلایێ (رۆسیا، تركیا و ئیرانێ) ڤه، هاتیه بهرههڤكرن و سهرپهرشتیێ دكهت ل (كازاخستانى) بۆ چارهسهریا كێشهیا سوورى پهیهده و ههڤچهبهرێن وان نههاتن گازیكرن ئانكو ئهڤه ژى بهرنگایا سوورینه، ژ بهر كو ئهڤا هه دزڤریت بۆ نهئێكگرتنا هێزێن كوردى ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و پاش ئهو سهرهدهرێ و رێگریا پهیهدێ بوویه ئهگهرنه هاتن و گازی كرن و چو پووته ب وان نه هاتهدان، بێگومان مرۆڤ ههست ب وێ چهندێ دكهت خهبات و قوربانیدانا خهلكێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ تهنێ وێ سیاسهتا خوه پهرست و سهپاندنا پهیهدێ بهلاش بوو و ل گهل ڤێ ژى پهیهده و ههڤچهپهرێن وێ خوه بووینه پالێ پیشى.
