كێشهیێن دهستكرد ناهێنه ههمبهر خوینا شههیدان
ریفراندۆم پرۆسا بشكداریكرنا خهلكی یه دكریارا دهستهلاتى دا ب شیوهكێ راستهوخوه و د رێیا وهرگرتنا رهئیا خهكی یه ل دۆر بابهتهكێ گرنگ، چێدبیت و ریفراندۆم دستووری بیت كو گریدایبیت بدستور ی فه، یان ژی یاسا دانانی بیت وكو رهئیا خهلكی وهرگرن ل سهر دانانا یاسایهكێ، یان ژى ریفراندوم سیاسی بیت گریدا یبیت ب كاروبارین سیاسی ڤه. باشه كورد تاكه مللهته ب رێیا ریفراندۆمێ داخوازا سهربخوهبوونێ بكهت بهرسڤ نهخێر، گهلهك وهلاتان ئهڤ مافه وهرگرتیه ژ وان یێن ریفراندۆم بۆ سهربخوهبوونێ ئهنجامداین. ل كۆسۆڤۆ: ریفراندۆم هاته ئهنجامدان ل سالا 2000، سهربخوهیێ هاته راگههاندن ل سالا 2008 تهیمۆرا رۆژههلات، ریفراندۆم هاته ئهنجامدان ل سالا1999، وسهربهخوهیێ ل سالا 2002
ل باشۆرێ سودان، ریفراندۆم هاته ئهنجامدان ل ههیڤا شواتێ،2011، وسهربخوهیێ ل ئیلۆنا 2011. ههرێما كاتالۆنیا ئسپانی، ریفراندۆم هاته ئهنجامدان، ل سالا 2009، بهلێ سهرنهگرت، ل 2011، ژی سهرنهگرت، و ل 2014، سهرنهگرت، ئهڤ ساله، سهرێ ههیڤا چریا ئێك دێ جارهكا دی كهنهڤه.
ریفراندۆما ههرێما كێبك یا كهنهدی، هاته ئهنجامدان ل سالا 1980، سهرنهگرت، سالا 1995 ژی، سهرنهگرت.
ریفراندۆما ئسكتلندا هاته ئهنجاندان ل سالا 2014 و سهرنهگرت، ئهرێ بزاڤا كوردی یا نهتهوهیی نه یا ب هیزبوو كو كورد ژ ههژی سهرخوهبوونێ نهبیت، بهرسڤ نهخیر ههكه بهێینه بابهتێ كوردستانێ و قوربانیدانێ و دهستكهفتێن دیرۆكى كهسێ وهكی كوردان قوربانی نهداینه كو خودانێ هزارهها شههیدایه و ب بۆرینا دیرۆكێ روو ب روو چهندین شهرێن دژوار بوویه ژ لایێ دهوروبهران ڤه، ئهنفال و كیمیاباران و ههلهبجه و شهرێ داعش ب سهر گهلێ مه دا بووریه و تاكێ كورد ب مهردانه خوینا خوه پێشكێشی ڤێ ئاخێ كریه دا ئهم كورد بژین و ناڤێ كوردان بمینیت و رۆژهك ب وێ خینێ بگههین یا سهدان ساله خهبات بۆ دهێتهكرن و خهونان پێڤه دبینین و گهلێ مه ژ ههژی ڤێ ئێكێ یه، پشتی ڤان نهخۆشیان و زۆرداریا ل سهر مللهتێ مه و دژایهتیا ب ئاشكرا یا ل ههمبهر كوردان، بلا ئهم ریفراندۆمێ ب كیشێن ناڤخوهیی كرینه دهین چونكی نهبوونا ریفراندۆمێ نه چارهسهریه بۆ كیشان و چ كهسهك د ژیانا خوه دا تمام نینه، حهتا بێژین وهلاتهك بێ كێماسی بیت، ههرێما كوردستانێ خودان مهزنترین مافه بۆ ریفراندۆما سهرخوهبوونێ و كێشهیێن دهێنه دروستكرن ژی بههانهنه و چ كێشه ناهێنه ههمبهر خوینا شههیدان یا بۆ دهولهتبوونا كوردستانێ هاتیه رێتن و تشتێ ههری گرنگ سهركردێن ڤی وهلاتی پێشمهرگهنه و ب درێژیا دیرۆكێ رۆلێ وان بهرچاڤه د سهركێشیا سهنگهران دا و بۆ ڤێ پرسا چارهنڤیسساز سهروكئ ههریمئ خودان مهزنترین ئیرادهیه و سهرهرای دژایهتیا ناڤخوه و دهرڤه ئهو رژده ل سهر پرسا ریفراندۆمێ ژ بهر ڤێ ئێكێ ژی ههلویستێ وهلاتان ژی دهم بۆ دهمی گوهۆرین ب سهردا دهێن، هلبژارتن ل ڤى دهمی، ژ بهر كو كورد تاكه مللهت بوو سهروهریا جیهانێ كری ب دژی تیرۆرێ روو ب روو مهزنترین دوژمنێ جیهانی بوو كو داعشه و ئێدی بلا ریفراندۆم بهێته ئهنجامدان و سهرخوهبوونا كوردستانێ بهێته راگههاندن و سنۆرێن كوردستانێ بهێنه دهستنیشانكرن.
