هیڤی و ئۆمێدێن مە ئێكرێزیا ملەتـێ كوردە چونكی ئێكرێزی سەركەفتنە
سالار محەمەد دۆسكی:
5-13
هەمان زیندانیێ سیاسی بەحسێ رێكخستنێن نهێنی كر ل دەسپێكا سالێن هەشتێیان و گۆت: وی دەمی گەلەك یا بزحمەت بوو بابەتەكی بۆ ئێكی بەحس بكەی و تایبەت ل سەر شورەشێ و كوردینیێ و پارتایەتیێ و باوەری كەسەكێ ب كەسەكێ نە بوو، كەسێ باوەری ب كەسێ نەبوو و ژنێ ب مێری نەبوو و هەتا مرۆڤی كەسەك رێكخستبا و باوەری پێ هەبا دەم بۆ دڤیا و دیسا و كەسەكێ ئێك و دو نەنیاسی و ئەگەر رێكخستن هاتبا كرن ژی بتنێ مرۆڤی ئەو كەس نیاسی ئەوێ ل گەل مرۆڤی ئاخفتی و ئەڤە بۆ وێ چەندێ بوویە ئەگەر بهێـە ئاشكراكرن ژی دا گەلەك نەهێنە ئاشكەراكرن و هەمان دەم رژێما بەعس ژی گەلەك یا دژوار بوو و هەوالگێریا وێ گەلەك یا بهێز بوو، مرۆڤ ترسیا بێژیتە كەسەكی وەرە ببە پارتی یان وەرە رێكخستن چونكە مرۆڤی هزر كر كو رەنگە ئەو ل گەل حوكمەتێ بیت و نیڤا شەفێ تە دیت فەرمانا دەستەسەركرنا تە هاتە دەركرن.
لوقمان محسن مایی گۆتژی: زێدەتر پوستێن دگەهشتنە مە پەیرو و پرۆگرام و بەلاڤووك بوون و پوستێن مە دگەهشتنە دهۆك، زاخو، مویسل، هیزەوا، دەركارێ و لژنا محلی یا بێشلی دروستكرن و دانە رێكخستنیێن خوە و ئەوانژی ب رێكێن خوە بەلاڤەدكرن وەك پێشتر من ئاماژە پێكری مەنەدشیا گەلەك بەرفرەهـ و مەزن بكەین، ئابوونە ژی مە كومكرن سێ دەرهەم و چار دەرهەم و بوونە پێنچ دەرهەم بوون و من گەهاندنە لژنا محالی یا ئامێدیێ و گەلەك ژ پوستێن دەست نڤێسێن بۆ من هاتین هەتا نوكە ل بەردەست ماینە و ئاماژە دكەتە وێ چەندێ كو ئەڤ پوستە چەندین چار سالان ل كەمپێن ئاوارەیی وەك كەمپا مێردینێ هاتینە پاراستن و دیسا دناڤ گڤاندێن مال دا ب هەمان شێوە هاتینە هەلگرتن و پاراستن و بیر و باوەرێن مە ب شورەشێ موكم بوون كو دێ رۆژەك هێت دێ مللەتێ كورد ژی گەهیتە هەمی مافێن خوە و گۆت: هەر جارەكا حوكمەتا بەعس ئەڤ پوستە و پەیرو و بەلاڤوك پرۆگرامێن پارتی دتیبانە هەمی ئەندامێن مال دا هێنە سێدارەدان.
زێدەتر گۆت: ئەڤ پوستێن دەستێ من دا زێدەتر بەرسف و پوست بووینە و دیسا گەلەك ژ ئەڤان پوستان نڤێسین بوون ئاماژە پێكرن ب دانا ئابوونا یان وەرگرتن و هەر هەمی بەرژوەندا شورەشێ دا بووینە وەك پێشتر مە ئاماژە پێكری وەك رێكخراوا جەلاوللا مە بەردەوامی دا كارێ خوەیێ رێكخستنێ و هاتن و چوونا بەلاڤووكا ل زاخۆ و دهۆك و هیزە وا و دەركارێ وەك بەرپرسێ ئێكێ یێ رێكخراوێ و هاتن و چوون و ڤەگوهاستنا پوستان ژ دەڤەرێ و دناڤبەرا لژنا محلی دا من تینان و برن و من دانوستاندن ل گەل (عرفان هروری، سەید سالح، عبدلعزیز تەیب، نێچیرڤان ئەحمەد، سەید بورهان تروانشی، مستەفا مزیری) هەبوو ولژنا گەروك بوو هەتا سالا 1988ێ ژێك ڤەقەتیاین.
هەمان زیندانیێ سیاسی گۆتژی: جارەكێ من ناڤێ خوە ل پەرتووكا عرفان هروری دا دیت ناڤێ منێ سێ قولی و ناڤێ شورەشگێری ژی ناڤێ من (شولكەر) بوو و هەتا من رێكخراوا خوە دامەزراندنی گەلەك یا بزحمەت بوو و من ناڤێ وێ كرە (جەلەولا) ئەڤ ناڤە سەرێ من دا بوویە وو لەوما من دڤیا ڤی ناڤی بدانمە سەر رێكخراوا خوە یا پارتایەتی و ئەڤ ناڤە سەرێ من دا بوو و من هەست پێ دكر ئەڤ دەڤەرە كوردستانە و راستە مە نەدیت بوون بەلێ دلێ مە هەر ل گەل ئەڤان دەڤەرا بوو و هەتا ناڤێن شانا ژی ل رێكخراوا خوە هەر من ناڤێن دەڤەرا دانابوونە سەر و شانێن مە ل دەڤەرێ بگشتی بەلاڤەكری بوون دهۆك، زاخۆ، مویسل، دەركارێ، هیزاوا و من خوە كربوو قوربان بۆ ڤێ شورەشێ و ئەز نەترسیام و حكومەتا بەعس ب ئەڤێ درونداتیا خوە ڤە من چ هزر بۆ نەدكر وی دەمی گەنجاتی بوو و خوین گەرم بووین و زێدەتر عەشق و ڤیانا ئاخ و وەلاتی و مللەتی و كوردستانا رەنگین دسەرێ مەدا بوو.
لوقمان محسن مایی نەڤەشارت و گۆت: ل قوناغا ئێكێ سەرەتایی هەتا قوناغا شەشێ ئامادەیی من زمانێ كوردی خواندیە و ئەز ل ئامادەیا بێرسڤێ بووم، ل سالا 1981 ئەم ل قوناغا چارێ گشتی بووین و سالا دووڤ دا ئەم چووینە قوناغا پێنجێ زانستی و گۆتە مە ئەم خواندنا كوردی بۆ هەوە نا ڤەكەین هوون ب كوردی بخوینن و دو رەفیق ل قوتابخانێ بوو ئێك( مەحمود محەمەد سامەرایی) بوو، مرۆڤەكێ دروندە و تاوانبار و دوژمنێ مللەتێ كورد بوو و (عەبدولحسێن دجێلی) هەر دو مامۆستا و رەفیق بوون وو مامۆستا عەبدولحسێن میسلی و هەرسێ مامۆستا عەرەب بوون و گەلەك نەخوش بوون و دوژی مللەتێ كورد بوون و ئەوا دڤیا قوتابخانە هەر هەمی ببیتە زمانێ عەرەبی و ئەم (9) قوتابی دژی ڤێ بریارێ رابووین و هەر (9) قوتابی ل قوناغا پێنجێ زانستی مە گۆتێ ڤێت ئەم زمانێ كوردی بخوینین و ئەوا بزاڤێن نەهێلانێ كر و مە بزاڤێن خوە كرن كو ئەم كوردی بخوینین و دووماهیێ ب دەست مە ڤەهات، پشتی ڤێ چەندێ كەربێن ئەڤان هەر درسێ مامۆستایێن رەفیق عەرەب گەلەك ژ من ڤە بوون و زانیاری هەبوون كو ئێك ژ كەسێن سەرەكی كو دووپاتی ل سەر خواندنا زمانێ كوردی كری ئەز بوویمە و لەوما گەلەك كەرب و عینات ل گەل من هەلگرت، رۆژەكێ ل بەر دەرگەهێ پولێ بووم رەفیق (مەحمود حەسەن سامەرایی) ئەو مامۆستایێ رەفیقێ من ئاماژە پێكری هاتە بەردەرگەهێ پولێ و گۆت بخودێ ئەڤە بۆ تەنامینت و تە زمانێ كوردی ل بێرسفێ ڤەكری و من گۆتێ مە ڤەكر و چ ژ دەستێن تە دهێت بكە و ئاخفتنەك ژ من و ئێك ژ وی و مە دانا ئێك و دوو ل بەر دەرگەهێ پولێ و دەمەكی ئەوی دەمانجا خوە یا هژمارە (7) ئینا دەر و فیشەك كێشا و بەرامبەر مە ژی هەر پول بوویە و مراقبێ وێ پولێ ژی ل بەر دەرگەهی بوو و ناڤێ وی حەسەن بوو و یێ تروانشی بوو و دەمێ حەسەنی دیتی ئێكسەر خوە تێ وەركر و ئەوی مامۆستایی فیشەك كێشا و مراقبی دەستێ وی گرت و ئەو فیشەك كەفتە عەردی و ئەز و ئەوێن ماینە ب ئێك و دو ڤە و مامۆستا هەمی ژ پولان دەركەفتن و قوتابیان شەر دیت و مامۆستایەكا ئافرەت بناڤێ نەجاح كرمە ژوور ڤە و گۆت كاك لوقمان روونە خوار و ئەڤە بەعسی نە و مە دەنگێ خوە بلندكر و مە هیتاف دان بژی مەسعود بارزانی و مە ئاخفتنێن كرێت گۆتن و هەڤالەكێ مە یێ ساخە نوكە ژی و ئەو ژی رێكخستی بوو و مە نەدزانی و ئەو قوتابی ل پشت جامێ بوو و چاڤێ مامۆستایێ دەمێ ڤێ كەفتی و گۆت كاك لوقمان رووینە خوارێ كەسەكێ وەكی ڤی دێ مالێ ل هەوە دەتە رەخەكی و ئێكسەر مامۆستا ئافرەت ل وی كوری حەیتاند و ئەو قوتابی ژ بەر پەنجەركێ چوو و ئەم دەركەتین و ژ قوتابخانێ و چار رۆژان دەرگەهێ ئامادەیا بێرسفێ هاتە داخستن، و پێنجی قوتابی مە ژ ئامادەیا بێرسفێ ل گەل خوە ئینان و ئەم بەرەف دهۆكێ هاتین و ل زالگەها ئالوكا یا حوكمەتا بەعس ئەم راوستاندین و گۆت نابیت هوون دەربازبن و ئەڤە خوپیشاندانە دژی حوكمەتێ و ب چ رەنگان نابیت هوون دەربازبن و گەلەك ئەم ماینە پێڤە و مە گۆتێ مە داخازیەك هەیە دێ گەهینە پەروەردا دهۆكێ زالگەهێ گۆت ب چ رەنگان نابیت هوون دەربازبن و رێك ل مە هاتەگرتن و پەیوەندی ب پەروەردا دهۆكێ هاتەكرن.