هیڤی و ئۆمێدێن مە ئێكرێزیا ملەتـێ‌ كوردە چونكی ئێكرێزی سەركەفتنە

هیڤی و ئۆمێدێن مە ئێكرێزیا ملەتـێ‌ كوردە چونكی ئێكرێزی سەركەفتنە

2

سالار محەمەد دۆسكی:

6-13

بابەت بۆ هاتە شرۆەكرن و پەروەردێ‌ گۆتە بەعسیێن زالگەهێ‌ ل گەل وەرن و ئەو ژی ل گەل مە ب كوستەران سووار بوون و دەمێ‌ پەیوەندی ب پەروەردێ‌ هاتیەكرن ئەوا ژی بەرهەڤیێن خوە وەرگرتن و چەندین پولیس و جەلادێن ئەمنێ‌ ل گەل رێڤەبەرێ‌ پەروەردێ‌ هەمی چاڤەرێی مە بوون و نەهێلان ئەم ژ كوستەرا بێینە خوارێ‌ و گۆتن بتنێ‌ چار قوتابی وەك نوینەرێن هەوە بلا بهێنە خوار و ئەم دێ‌ ل گەل ئاخڤین و ئەز ل گەل سێ‌ هەڤالێن من وەك نوونەرێن هەمی قوتابیان ئەم هاتینە خوارێ‌ و بیرا من ناهێت ناڤێن قوتابیان و پشتی ئەم چووینە ژوورا رێڤەبەرێ‌ پەروەردێ‌ و گوهداریا بابەتی كری و من گۆتێ‌ مە مامۆستایەك هەیە رەفیقە و دەمانجێ‌ ل گەل خوە تینتە دناڤ پولێ‌ دا و دەمانجە كێشایە من و ئەم نەدرزاینە ژ ڤی بابەتی و مە داخازا مافێ‌ خوە كر و مە گۆتێ‌ ما چ خودێ‌ قەبیل كەت مامۆستا ل جهێ‌ وانە گۆتنێ‌ بۆ قوتابیان دەمانجێ‌ ل قوتابیێ‌ خوە بكێشیت دناڤ قوتابیان دا و من گۆتێ‌ ئەڤە ل وەلاتێن جیهانێ‌ هەیە مامۆستا ب دەمانجێ‌ دپولێ‌ دا بیت و دەمانجێ‌ خوە بكێشیتە قوتابێن خوە بۆ كوشتنێ‌ ب چ رەنگان نابیت چەك دناڤ سازیێن پەروەردا دا بهێتە بكارئینان و هەمی بزاڤ هاتنەكرن ژلایێ‌ مامۆستایی ڤە من ب كوژیت و قوتابی و مامۆستان نەهێلا، پشتی رێڤەبەرێ‌ پەروەردا دهۆكێ‌ گوهداریا ئاریشێ‌ كری گەلەك بزاڤكرن ئەڤ ئاریشە ب دیالوك بهێتە چارەسەركرن و نەدشیا ڤێ‌ ئاریشێ‌ چارەسەربكەت و مە پێداگری ل سەر وێ‌ چەندێ‌ كر كو دڤێت ئەف مامۆستایە بهێتە ڤەگوهاستن و نابیت ل قوتابخانا مە وانا بێژیت و پەروەردێ‌ نەشیا كێشا مە چارەسەربكەت و نەچار بوو ئەو ئاریشە رەوانەی حوكمێ‌ زاتیا یا هەولێرێ‌ كر و هەولێرێ‌ لژنەك هاتە پێكئینان بۆ دیڤچوونا بابەتی و سەرەدانا باژێرێ‌ زاخو كر و هاتنە ئامادەیا بێرسفێ‌ و هەر ب هەمان شێوە مە داخازا مافێن خوە كرن و مە گۆتێ‌ مامۆستایێ‌ رەفیق هەمی بزاڤكرن مە ب كوژیت و زولم و تەعدا ل مە هاتیەكرن و چەك ل مە هاتیەكێشان و چەوا مامۆستا چەكی ل گەل خوە بینتە دناڤ پولێ‌ دا وانا بێژیتە قوتابیان و ل ناڤ ئاڤاهیێ‌ قوتابخانێ‌ چەك بهێتە كێشان و پشتی بۆچوونێن هەیان هاتینە وەرگرتن و هەر ئەو لژنە ل قوتابخانێ‌ كومبوون و ئێكسەر بریارا خوە دا ئەو مامۆستایێ‌ رەفیق ل قوتابخانێ‌ بهێتە ڤەگوهاستن وی دەمی هەر هەمی قوتابی ب تەعدا كربوونە بەعسی و ئێكسەر وێ‌ لژنێ‌ بریار ل سەر من ژی دا و ئەژی ژ حزبا بەعس هاتمە لادان و هوسا هاتمە ناڤكرن قوتابیەكێ‌ شەرخواز و نەرحەت ئەژی ژ حزبا بەعس هاتمە دروخستن و ئەو مامۆستا ژی وەك پێشتر مە ئاماژە پێكری هاتیە دروخستن و مە بەردەوامی داخواندنا خوە و وێ‌ سالێ‌ ژی مە كار و چالاكیێن خوە بەردەوام ئەنجام دان، ل دهۆكێ‌ و زاخو و مویسل و دەركار و هیزەوا و ئەو جهێن دەستێ‌ مە وەك رێكخستن دگەهشتێ‌ و ژ قوتابییێن چالاك و خوین گەرم بووم و پتر مورالا مە بلند بوو دەمێ‌ خواندنا مە بوویە كوردی و مەسەرێ‌ خوە دا بر دیسا پشتی ئەوێ‌ شەرێ‌ هاتیەكرن ژی ل گەل مامۆستا و پشتی چەندین دانوستاندن و هاتنا لژنا بۆ ئامادەیا بێرسفێ‌ و مامۆستا هاتیە ڤەگوهاستن پتر كەیفا مە هات، بیرا من دهێت ل سەر سیاجێ‌ قوتابخانا دەركارێ‌ را دەربازبووم و چووم من بەلاڤووك ئێخستنە دەرگەهێ‌ قوتابخانێ‌ و دیوارێن قوتابخانێ‌ جارەكا دی ڤەگەریایمە ڤە و هەر دەلیڤا هاتبامە دەستەسەركرن یان رتن ئێكسەر بێ‌ پرسیار و بەرسڤ سێدارەدان بوو و هەمان دەم بیرا من دهێت من پوستەكێ‌ بەلاڤووكێ‌ ب دەرگەهێ‌ رەفیقەكی ڤە كر و مالا وی بەرامبەر دوكانا بوو ل بێرسفێ‌ و من گۆت دێ‌ ڤی كاری ئەنجام دەم دا پتر پەقیت و ئەم ماینە ڤی حالەتی دا و هەمان دەم ئەز كەتمە بن كونترۆول و دیڤچوونەكا توند چونكە دو گونەه هاتنە پال من ئێك بوومە ئەگەر مامۆستا هاتیەڤەگوهاستن و یا دووێ‌ ژ بەر رەفتار و لڤینێن من هەمبەر مامۆستا ل قوتابخانێ‌ ژ حزبا بەعس هاتمە دورخستن و ئەڤجا دیڤچوونەكا هوویر ل سەر من هاتەكرن، نە تشتەكێ‌ بچوویك بوو 50 قوتابیان ب كوستەرا بینە دهۆك و چار رۆژا دەرگەهێ‌ ئامادەیا بێرسفێ‌ بهێتەگرتن و دگەرمە گەرما حوكمەتا بەعس دا ل سالا 1981- 1982 نە تشتەكێ‌ بچوویك بوو، لێ‌ هەر بزاڤێن مە نەراوستیان و ئەز رابووم من بروسكەك دا ئێزگێ‌ كوردستانێ‌ و من بەحسێ‌ خوپیشاندانا قوتابیان كر بۆ دهۆك و دیسا ڤەگوهاستنا مامۆستایێ‌ رەفیق من كر و هەمان دەم من بەحسێ‌ گرتنا دەرگەهێن قوتابخانێ‌ كر بۆ ماوێ‌ چار رۆژا و دیسا هەمی بزاڤ هاتنەكرن ژلایێ‌ مامۆستایی ڤە قوتابی ب كوژیت و دەمانجە لێ‌ هاتە كێشان و هەر هەمی زانیاری ب شێوەكێ‌ روون و بەرفرەه من گەهاندنە ئێزەی و ئێزگێ‌ دەنگێ‌ كوردستانێ‌ بۆ ماوێ‌ دو رۆژان ئەڤ چالاكیا قوتابیان ل ئامادەیا بێرسفێ‌ خواند و ل دەمێ‌ هاتیە خواندن ئێزگەی هوسا ئاماژە پێكر كو ئەز هاتیمە شەهیدكرن و هاتە گۆتن هزار سلاڤ ل سەر گورێ‌ قوتابیێ‌ شەهیدبن و مرن و روی رەشی بۆ دوژمنێن مللەتێ‌ كورد و مامۆستایێ‌ تاوانبار و سپێدێ‌ و ئێڤاری ئەڤ دەنگ و باسە دهاتە خواندن و من ب گوهێن خوە گولێ‌ بوو دەمێ‌ دهاتە خواندن و هەمی خەلكێ‌ كوردستانێ‌ یێ‌ گوهداریێ‌ دكەن و پتر ژاڤدێریا كار و چالاكی و هاتن وچوونێن من ژلایێ‌ رژێما بەعس ڤە هاتنەكرن و ب چ رێكا هەبیت وێ‌ سالێ‌ مە قوناغا پێنجێ‌ ب دووماهی ئینا و بەرەڤ قوناغا شەشێ‌ ئامادەیێ‌ چووین، ل سالا دووڤ دا ل قوناغا شەشێ‌ ئەم هاتینە ڤەگوهاستن بۆ ئامادەیا زاخو ل وێ‌ ئامادەیێ‌ مامۆستایێن دلسوز و كوردپەروەر تێدا هەبوون و ئەڤێ‌ دێ‌ بۆ دیرۆكێ‌ بێژم و مامۆستا حوسامەدین محەمەد سەعدوللا رێڤەبەر، عەبدولعەزیز رەجەب، مكائیل یەعقوب مامۆستایێ‌ زمانێ‌ عەرەبی بوو، شێخ باقر، مامۆستا رەمەزان یەعقوب مامۆستایەكێ‌ دلسوز بوو، ئەڤ مامۆستایە دنشتیمان پەروەر بوون و برایێ‌ حوسامەدینی برایێ‌ رێڤەبەری شەفیق بوو ل شۆرەشا ئیلونێ‌ رۆل هەبوو و ل كەمپا مێردینێ‌ ژی وەك سەرپەرشتیارێ‌ پەروەردێ‌ رۆلەكێ‌ كاریگەر هەبوو، گەلەك مامۆستایێن نموونە ل ئامادەیا زاخو هەبوون و هەر ل سەرێ‌ دەمێ‌ و دەسپێكا سالا خواندنێ‌ هەمی مامۆستا دڤیا من بن نیاسن و دهاتن پرسیایركرن ئەو كیش قوتابی بوو ئێزگەی ناڤێ‌ وی خاندنی و ب شەهید دایە نیاسین و دەمەكێ‌ گەلەك بترس بوو و هەمان دەم نوزانم كیش مامۆستایێ‌ كوردپەروەرە و كیش نەیێ‌ باشە و هەر هەمی مامۆستا بهێن پرسیار كەن و سلاف بكەن ئەڤە نەیا سرۆشتی بوو و چەند رۆژا مە دەوامكر و پشتەڤانیا سەدام حسێن دەست پێكر و ئەڤە ئێكەم پشتڤانیا سەدام حسێن بوو ل سالا 1982ێ‌ ل باژێرێ‌ زاخو هاتە ئەنجامدان، هەمی خەلك ئینانە سەر جادا و هتافات گۆتن و ئالایێن ئیراقێ‌ و وێنێن سەدام هاتنە بلندكرن و خەلكێ‌ زور ئینا و تەڤیابا نەڤیابا ئینان و ئەز گەلكە حەش ئەڤان كاران ناكەم وەك پێشتر من ئاماژە پێكری دەست پێكا سالا خواندنێ‌ بوو و مامۆستایێن رەفیق هەبوون و بەری چالاكی دست پێ‌ بكەت دەرگەهێن قوتابخانێ‌ گرتن ب وێ‌ مەرەمێ‌ دا كەسەك نە دەركەڤیت و ل گەل ئەنجامدانا چالاكیێ‌ دەرگەه هاتنە ڤەكرن و مامۆستا ب قوتابی ڤە هەمی چوونە ناڤ مەسیرێ‌ و وێنە بلندكرن و هیتافات گۆتن و پشتەڤانیا خوە بۆ سەرۆكێ‌ ئیراقێ‌ یێ‌ وی سەردەمی سەدام حسێن دیاركرن، ل جهێ‌ پەیكەرێ‌ سالح یوسفی ل زاخو هەمی كومبوون وقائیمقام و بەرپرسێن حزبی و لاینگر و پەیڤ خواندن و سروودێن نشتیمانیێن بەعسیان گۆتن و بەری ئەم ژ قوتابخانێ‌ دەركەڤین پشتا قوتابخانێ‌ باژێرڤانی بوو و من پشت قوتابخانێ‌ را ل سەر دیواری خوە هاڤێـتە ناڤ باژێرڤانیێ‌.

کۆمێنتا تە