هەر ل سـالا 1961 هەتا 1975ێ پێنج جـاران گوندێ مە هاتە وێرانكرن
هەڤدیتن: رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ
1-4
د دیروكا كوردستانێ دا دەم بۆ دەمی ئەڤ وەلاتە یێ كەفتێە بەر هێرشێن داگیركەران، و زوردارییا ل مللەتێ كورد هاتیەكرن، نەخاسمە ل هەرێما كوردستانێ و گەلەك دەڤەر هاتینە ڕاگوهاستن و ڕەكەز عەرەب ل جهێ ئەوان بنەجه بووینە، و ژ بەرخوەرێ ئەڤێ ئاخا پیروز بۆ خوە برینە و خوارینە وخەلكێ دەڤەرێ ژ جهێ باب و باپیران بێ بەهركربوون.
لەوما شۆڕشێن كوردی ئێك ل دویف ئێكێ ل دەڤەرێن جودا جودا دەستداینە چەكێ خەباتێ ل دژی داگیركەران شوڕەش كرینە. هەكەر بێن و بەرێ خوە ب دەینە شۆڕشا مەزنا ئەیلۆنێ ب سەركردایەتییا بابێ ڕوحی و نەتەوەیی مەلا موستەفا بارزانی، دەمێ شۆڕشا ئەیلونێ ل ڕۆژا 11/9/1961ی ئاگرێ ئەوێ شۆڕشێ هەلبویی، و پێشمەرگەیێن قەهرەمان ب ئەوی چەكێ ل بەردەست بەرسینگا هێزێن لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ گرتن و ئاخا كوردستانێ ژ بن پوستالێن داگیركەران رزگاركرن.
هەلبەت دەمێ نسكوییا خیانەتكارییا جەزائیرێ ل شەشی ئادارا سالا 1975ی هاتی مۆركرن. هەر ل پایزا سالا 1975ی حكومەتا ئیراقێ دەست ب راكرن و ڤەگوهاستنا خەلكێ گوندان كرن، و ل سەر مولك و حالێن ئەوان ڕاكرن و ل جهێ گوندێن وان عەرەب ل ژێرییا ئیراقێ ل سەر گوندێن وان ئاكنجیكرن. هەر وەسا دەڤەرێن چیایی ژی لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ جهێ بنكە و ئاخورێن خوە لێ دروستكربوون، و خەلكێ دەڤەرێ ژ خێر و خوەشیێن جهێ خوە یێن باب و باپیران بێ بەركربون، دەما ئەم بێن و تەماشەیی دەشتا دوبانێ سلێڤانەیا بكەین حكومەتا ئیراقێ چەند كومەلگەهـ لێ دروستكربوون و نەژاد عەرەب لێ ڤەحەواندن.
ژبۆ هەڤیتنا پێشمەرگەیەكی دێرین و خودان خزمەت و قوربانیدان یێ خەلكێ دەڤەرا دەشتێ مە وەك ڕۆژنامەیا ئەڤرو قەستا گوندێ بالقوسێ ل دەشتا سلێڤایەیان كر، و ئەم بوونە مێهڤانێن ئێك ژ ئەوان پێشمەرگەیێن قەهرەمان ب ئەڤی ئاوایی خوەدا ناسكرن و بەرسڤا پرسیارێن مە دان وگوت: ناڤێ من شەفیق محێ عەمەر یێ ناسیار ب (شێخو بالقوسی) ل هەیڤا ئادارا سالا 1961ی ل گوندێ بالقوسێ سەر ب ناحیا باتێلێ ژدایكبوویمە. وەكی بابێ من بۆ من گۆتی كو ل هەیڤا ئادارا سالا 1961ی كادرێ پارتی دیموكراتی كوردستان خودێ ژێ ڕازی شەفیق محەمەد سەعدوللا بۆ گوندێ مە هات و ل مالا مە بۆ مێهڤان و ژبۆ كارێ ڕێكخستنا پارتی هاتبوو، ل ئەوێ شەڤێ خودێ ئەز دام و هاتم سەر دونیایێ ل ئەوی دەمی ژبەر كو كوردینی گەلەك یاشرین بو لەوما بابێ من ناڤێ من كرە شەفیق و پێ هاتمە ناڤكرن. هەلبەت ل وی دەمی زوربەیا خەلكێ گوندێ بالقوسێ و دگەل گوندێن دەوربەران دناڤ ڕێزێن پارتی دیموكراتی كوردستان دا هاتبوون ڕێكخستن و ڤەژەنا پارتی ل دەڤەرێ بەرفرەه بوو. ئەو بوو ل دەمێ شۆڕشا مەزنا ئەیلولا ل ڕۆژا 11/9/1961ی دەستپێكری و باژێڕێ زاخۆ هاتی ڕزگاركرن. ئەو زەلامێن ڕێكخستی ئەوێن ل گوندی و چەكدار ژئەوان كەسان خودێ ژێ ڕازی بابێ من محێ عەمەر و دگەل مامێ من سەعید بالقوسی و عەبدولغەفار و گەلەك ئەوێن ل ئەوی دەمی چەك هەین وەكی قولەكا پێشمەرگەیی و قەستا ناڤ شۆڕشێ كرن.
هەلبەت ل ئەوی دەمێ بارەگایێ هێزا زاخۆ ب سەركردایەتیا شەهید عیسا سوار ل گەلیێ گوندێ ئەرمشتێ بوو. دەمێ شۆڕشێ دەستپێكری بابێ من و دگەل گوندیێن مە دگەل بەتالیونا فەرماندە سەید عەبوش سلێڤانی ئەركێ ئەوان ل چیایێ بێخێری ل پشتا گوندێ باڤیا بوو، ژبەر ئەوان كاودانان من نەشیا ل قوتابخانێ ب خوینم و پشتی ئەز مەزن بوویم من كارێ مالێ وشڤانداری دكر. وەكی خودێ ژێ ڕازیێ بابێ من گوتی: هەر ل سالا 1961 هەتا 1975ێ پێنج جاران گوندێ مە هاتن وێران كرن، و ئەوژی سێ جاران بدەستێن لەشكرێ حكومەتا ئیراقێ و جاشان هاتیە سۆتن و دوو جاران ژی هاتیە خرابكرن. هەلبەت دەمێ هێرشا لەشكری بۆ گوندی دهات خەلكێ گوندێ بالقوسێ و بۆ ئەوان گوندێن دەوران دهات خەلكێ ئەوان گوندان نەچاردبوون مال و حال و زاڕوكێن خۆە ل ئەوان گەلییان دا دبرن و لێ ئاكنجی دبوون. ل ئەوی دەمی خەلكێ دەڤەرێ دناڤ ئەڤان كاودانان دا دژیان و ل ئەوی ماوەیی ژیانا خوە ل ناڤ گەلی و شكەفتان دا ل بن دەنگێ توپ و فڕوكەیێن جەنگی هاریكاری و پشتەڤانییا شوۆڕشێ دكرن.
دەمێ بەیانا سالا 1970 هاتی ڕاگەهاندن خەلكێ گوندێ باقوسێ هاتن ل سەر گوندی ئاكنجی بوون و دەست ب ژین و ژیانەكا خوەش و بەرختەوەری كرن. دەمێ سالا 1974ی ڕێكەفتنا بەیانا یازدەیی ئادارا سالا 1970ی دناڤبەرا سەركردایەتییا شۆڕشا مەزنا ئەیلولا و حكومەتا ئیراقێ دا تێكچووین جارەكا دیتر شۆڕشێ دەستپێكرەڤە، و خەلكێ گوندێ بالقوسێ نەچاربوون و گوند چولكرن و ئاوارەیی چیایی بوون. دەڤەرا دەشتێ هاتن بەردان و چولكرن، ل ئەوی دەمی مە مالا خوە بۆ گەلیێ ئەرژا دناڤبەرا گوندێ بالقوسێ و گوندێ باڤیا دا بر و ل شكەفتەكێ دا ئاكنجی بوون. حكومەتا ئیراقێ دەڤەر ب چەكێ گران توپباران دكر. پاشی مە مالا خوە بۆ گوندێ هاروینا بر و ل وێرێ ئاكنجی بوون. دەمێ نەكسە ب شۆڕشا ئەیلولێ كەفتی ئەم جارەكا دیتر بۆ گوندێ خوە بالقوسێ هاتین، و ل ئەوی دەمی بابێ من ئەمرێ چوو بوو بەر دۆڤانیا خودێ.
ل هەیڤا نیسانا سالا 1975ی حكومەتا ئیراقێ گوندێن ڕاكرن، و ئەم بۆ گوندێ سكرینێ سەر ب ناحیا سەرسینگی ڤەگوهاستن. هینگێ برایێ من عەمەر ژمن مەزنتر بوو مە نەشیا ل گوندێ سكریرنێ دەبارا ژیارا خوە بكەین. خودێ ژێڕازی سەرەدانا ڕێڤەبەرییا ناحیا سەرسینگی كر، داكو ڕازی بیت ئەم مالا خوە ژ گوندێ سكرینێ بۆ باژێرێ دهوكێ ڤەگوهێزن. دەمێ رێڤەبەرێ ناحیێ ڕازیبویی مە مالا خوە بۆ باژێڕێ دهوكێ ڤەگوهاست و هەر ل ئەوێ سالێ حكومەتا ئیراقێ ئەز و برایێ من عەمەر دەستەسەركرین، و نەفیكرن بۆ ژێرییا ئیراقێ هاتینە ڤەگوهاستن، هەر وەسا برایێ من عەمەر بۆ باژیرێ سەماوا برن و ئەز ژی بۆ باژێرێ كەربەلا برم و بۆ ماوێ شەش هەیڤان ل باژێڕ كەربەلا ب تنێ مام. ئەو بوو حكومەتا ئیراقێ بڕیارەك دەرخست كو هەر كەسەكێ بچیتە خزمەتا لەشكریێ دناڤ ڕێزێن لەشكرێ ئیراقێ دا و بۆ ماوێ چوار سالان خزمەتا لەشكریێ بكەت، پشتی هینگێ دێ ب داویا وی یا سەربازی هێت بەردان و ب دوماهی هێت و مادێ نەفیێ ژی ل سەر نامینت.
ل ڤێرێ من خوە كرە ئەز چوومە لەشكریێ و جلكێن لەشكری كرنە بەرخوە. پشتی مەشق و ڕاهینانیێ ل سەربازگەها كەربەلا ب دوماهیك هاتی ئەز بۆ فەوجا سێ ل باكورێ بەسرا هنارتم، ل مەها پێنج سالا 1979ی ئەفسەرەكێ كورد ب ناڤێ میلازم عوەمەر كو خەلكێ باژێڕێ كەركوكێ بو دەستویرنامەیك یا حەفت ڕۆژی بۆ من دروست و گۆتە من شەفیق هەڕە ب گەهە خێزانا خوە ژبەر كو تۆ ب تنێ ل ڤێریی و خیزانا تە ل پارێزگەها دهوكێ نە و نەمینە ل ناڤ ڕیزێن لەشكرێ ئیراقێ دا و قەستا خێزانا خوە بكە.
دەمێ من دەستوری وەرگرتی و ئەز هاتم من بۆ دهوكێ و من قەستا مالێ كر. ئەو بوو من ئەز قەستا ناڤ ڕێزێن شۆڕشا 26ی گولانێ بكەم ل ڕۆژا 1/1/1979ی من خاترا خوە ژ دیكا و خوە برایێن خوە خواستن و ئەز بۆ باژێڕێ زاخۆ هاتم و دگەل هەردوو هەڤالێن خوە رەمەزان بەنستانی و عەبدلجەبار بەنستانی ب شەڤێ ئەم ژ ناڤ باژێرێ زاخۆ دەركەتین، و بۆ گوندێ هەورێزێ چوین و هەر ل ئەوێ شەڤێ ئەم ل تەنگا خەرزێ و ل ڕویبارێ ئاڤا هیزلی دەرباز بو ین و بۆ گوندێ بلكا ل باكەرێ كوردستانێ چوین و ل مالا فەرماندە حەمید شەریف مچولی بون مێهڤان ، بۆ ماوێ هەشت ڕۆژان ل گوندێ بلكا ماین ئەو بوو ب ڕیكا ڕیكخستیێن نهێنی یێن پارتی دیموكراتی كورستان ئەم گوند بۆ گوندی د گەهاندین گەهاندین هەتا ئەم بۆ بارەگایێ سەركردایەتیا دەمكی یا پارتی ل كوماتەیی گەهشتین. ل ئەوی دەمی ئەو كەسێ لەشكربا و قەستا ناڤ ڕیزێن شۆڕشێ كربا سەركردایەتیێ ڕێز لێ دگرت، و هەر وەسا دەمێ ئەم بۆ بارەگایێ كوماتەیی گەهشتین من هەژمارت كو ب تنێ پێنجی و دوو پێشمەرگە ل بارەگایێ كوماتەیی هەبون، و ئەمژێ سێ كەس بوین هەژمارا مە بوونە پێنجی و پێنج پێشمەرگە ل بارەگایێ كوماتی هەبون. پشتی ڤەكولین دگەل مە هاتی كرن و ئەم ژ خێزانێن بەرنیاس بون هەر ئێكسەر وەك پێشمەرگە هاتن وەرگرتن.
