٢٢ێ نیسانێ رۆژا جیهانی یا ئـەردی
عومران میكائیل
رۆژا ئەردی بتنێ بیرهاتنەكا سالانە نینە؛ پەیمانەكا نێڤدەولەتی یە بۆ پاراستنا ئەو مالا مەزن یا كو مە هەمیان د ئێك ژیان دا كۆم دكەت ئەڤ رۆژە دەرفەتەكە بۆ نیشادانا وێ راستیێ كو ساخلەمیا مرۆڤایەتیێ ب ساخلەمیا ژینگەهێ ڤە گرێدایە و ل سەرانسەری جیهانێ بزاڤەكا گەردوونی بۆ قورتالكرنا هەسارێ. ل ئاستێ جیهانی دایە ٢٢ نیسانێ وەك بلندترین دەنگێ ژینگێ دهێتە هەژمارتن زێدەتر ژ ١٩٠ دەولەتان پشكداریێ د ڤێ رۆژێ دا دكەن و ئارمانجێن سەرەكی ئەڤەنە ژ ڤێ پشكداریێ. كێمكرنا پیسبوونا پلاستیكی: جیهان ئەڤرۆ ب جەنگەكێ دژی پلاستیكێ د لایەكێ دا دەرباز دبیت كو سالانە ب ملیۆنان تەن دچنە د ناڤ دەریا و زەریایان دا.
بەرهنگاربوونا گوهۆرینا سەقای: چالاكیێن جیهانی جەختێ ل سەر كێمكرنا غازێن ژەهراوی و پەنابرنە بەر ب وزەیا پۆخت (وەك وزەیا رۆژێ و بای) دكەن.
چاندنا داران: هەوا «كێمكرنا بیابانبوونێ» ل پتریا وەلاتێن پێشكەفتی دهێتە ئەنجامدان بۆ پاقژكرنا هەوای.
هشیاركرنا نفشێ نوو: قوتابخانە و زانكۆ ل جیهانێ ب رێكا سمیناران فێری قوتابیان دكەن كا چاوا پاشەرۆژا هەسارا مە بپارێزن.
ل كوردستانێ: سروشتێ مە ناسنامەیا مەیە ل هەرێما كوردستانێ ئەڤێ رۆژێ رامانەكا تایبەت یا هەی كوردستان، خۆدان سروشتەكێ دەولەمەند و چیایێن بلندە بەلێ د هەمان دەم دا روو ب رووێ مەترسیێن ژینگەیی دبیت ل ڤێ رۆژێ دا چەندین چالاكیێن گرنگ دهێنە ئەنجامدان وەك
١. هەلمەتێن پاقژكرنا جهێن گەشتوگوزاری، ژبەر كو كوردستان خۆدان هاڤینگەهێن جوانە رێكخراوێن ژینگەهی و گەنجێن خۆبەخش دهێنە سەر جاددە و ناڤ گەل و چیا بۆ پاقژكرنا شوونوارێن پاشمایێن گەشتیاران ب تایبەت پلاستیكان.
٢. كەسكرنا چیایێن كوردستانێ:
هەلمەتێن چاندنا داران ل باژێران و ل بناران و چیایان دبنە ئارمانجا سەرەكی، ئەڤە نەبتنێ بۆ جوانیێیە، بەلكو بۆ پاراستنا ئاخێ ژ راهێزان و زێدەكرنا رێژەیا ئۆكسجینێ د هەوایێ مە دایە
٣. پاراستنا ژینگەها ئاڤێ:
كوردستان خۆدان زێ و رووبارێن مەزنە، د ڤێ رۆژێ دا جەخت ل سەر وێ ئێكێ دهێتەكرن كو پاشمایێن كارگەهان و زێدەگاڤیێن سەر رویباران بهێنە راوستاندن دا كو ئاڤا مە یا پاقژ بمینیت بۆ نەوەیێن داهاتی
٤. رۆلێ كولتوور و پەروەردێ:
كورد ب كولتوورێ خوە ڤە گرێدایی ئاخ و چیا نە د رۆژا ئەردی دا مامۆستا و میدیاكار هەول ددەن ڤێ پەیامێ بگەهینن كو پاراستنا ژینگێ پاراستنا نیشتیمانی یە.
دەرەنجام ئەركێ مە چییە؟
ئەرد پێدڤی ب رۆژەكێ بتنێ نینە بەلكو پێدڤی ب شێوازەكێ ژیانێ یە هەر ئێك ژ مە دشێیت ببیتە پارێزەرێ ڤی ئەردی ب رێكا:
١-كێمكرنا بكارئینانا نایلۆن و پلاستیكێ.
٢-پاراستنا پاقژیا جهێن گشتی.
٣-بكارئینانا دروست یا ئاڤێ.
بلا ٢٢ نیسانێ ببیتە دەسپێكا گوهۆرینەكا راستەقینە د دل و مێشكێن مە دا دا كو كوردستان و جیهان هەمی ب كەسكی و جوانی بمینن.
