چه‌ند پێشنیازه‌ك بۆ حوكمه‌تێ

چه‌ند پێشنیازه‌ك بۆ حوكمه‌تێ

38

حاجى ره‌مه‌زان بێسكى
پێشنیار:
1ـ كێشا كه‌هره‌بێ ل كودستانێ ب ئێكجارى، بهێته‌ چاره‌سه‌ركرن و ئه‌و موه‌لیدێن كه‌هره‌بێ هه‌مى بهێنه‌راكرن، ژبه‌ر كارتێكرنێن ساخله‌مى و جڤاكى و ئابوورى و تێكدانا ژینه‌گه‌هێ، هه‌روه‌سا سیمایێ باژێرێن مه‌ گه‌له‌ك تێكدایه‌، ژبه‌ر وان وایرێن وه‌كو ته‌ڤنپیركان ل ناڤ بازار و هه‌مى ته‌خێن باژێران، سیمایه‌كێ نه‌شارستانیه‌.
2ـ بنبركرن و نه‌هێلانا گه‌نده‌لیێ د ناڤ داموده‌زگه‌هێن میرى دا، چونكو گه‌نده‌لى وه‌كو په‌نجه‌شێرێ یه‌، گه‌ر نه‌هێته‌ بڕین دێ هه‌مى له‌شى ڤه‌گریت و ئێدى فایده‌ ناكت و ڤه‌كرنا ده‌زگه‌هێن نه‌زاهى ل هه‌مى پارێزگه‌هان و گه‌نده‌لچى بهێنه‌ سزادان و دادگه‌هكرن دا ببنه‌ عیبره‌ت بۆ هه‌ر گه‌نده‌لچیه‌كى.
3ـ ئاڤاكرنا گوندان و پشته‌ڤانیا خه‌لكى بكن، بۆ كه‌رتێ چاندنێ و جۆتیاریێ و خودانكرنا ته‌رشوته‌والى…هتد.
4ـ ڤه‌كرنا ده‌زگه‌هێن ڤه‌كۆلینێن زانستى و ڤه‌كۆلین بهێنه‌كرن ل سه‌ر هه‌مى دیاردێن ترسناك ل ناڤ جڤاكى، ب رێیا كه‌سانێن بسپۆر و شاره‌زاڤه‌، وه‌كو كوشتنا ئافره‌تان و به‌ردانا وان و كاركرنا زارۆیان.. هتد.
5ـ ڤه‌كرنا دادگه‌هێن ئیدارى ل هه‌مى پارێزگه‌هێن كوردستانێ، ژبه‌ركو مافێ گه‌له‌ك فه‌رمانبه‌ران دهێته‌ پێشیلكرن و جهه‌ك نینه‌ پسیارا مافێ وان بكه‌ن.
6ـ سیسته‌مێ وه‌زاره‌تا كار و كاروبارێن جڤاكى بهێته‌ گوهۆرین ب سیسته‌مێن سه‌رده‌میانه‌ و پێشكه‌فتى و ئاڤاهیێن سه‌رده‌م بۆ بهێنه‌ ئاڤاكرن.
7ـ دابینكرنا گازا سپى بۆ هه‌ڤوه‌لاتیان ل وه‌رزێ زڤستانێ، مخابن به‌رمیلا گازێ ب (160) دۆلاران بیت و ئه‌ڤه‌ بارگرانیه‌ ل سه‌ر وان ب تایبه‌ت ته‌خا هه‌ژار و به‌له‌نگازان.
8ـ پویته‌دان ب وه‌زاره‌تا ئه‌وقاف و كاروبارێن ئاینى ڤه‌ و زانكۆیێن زانستێن ئیسلامى و پشته‌ڤانیا مادى و مه‌عنه‌وى بۆ مامۆستایێن ئاینى و ده‌رچوویێن زانستێن ئیسلامى و ئاڤاكرنا مزگه‌فتێن سه‌رده‌میانه‌ و شارستانیانه‌، هه‌بوونا حزبێن ئیسلامى ژ ڤالاتیه‌كێ په‌یدابووینه‌، هیڤیدارین ئه‌و ڤالاتیه‌ بهێته‌پركرن دا كارتێكرنا ئه‌وان یا نه‌رێنى نه‌مینیت ل سه‌ر جڤاكێ مه‌ یێ بوسرمان و دیندار.
9ـ ده‌ستنیشانكرنا كه‌سانێن دلسۆز و وه‌فادار و خودان شیان و ناڤوده‌نگ و به‌رهه‌مدار ل داموده‌زگه‌هێن میرى بهێنه‌ خه‌لاتكرن و جهێن باشتر بده‌نێ و بیر و بۆچوونێن وان بهێنه‌ وه‌رگرتن بۆ هه‌ر كاره‌كى.
10ـ دانانا سیسته‌مه‌ك سه‌رده‌م بۆ كه‌رتێ په‌روه‌ردێ یێ گونجای بیت دگه‌ل ره‌وشتوتیتالێن جڤاكێ یێ كورده‌وارى.
11ـ پویته‌دان ب ته‌خا كێمئه‌ندام و خودان پێدڤیێن تایبه‌ت، ئه‌و پێدڤى پتر پویته‌دانێ نه‌.
12ـ سه‌رۆكاتیا باژێرڤانیان ده‌ستهه‌لاته‌كا به‌رفره‌هتر هه‌بیت بۆ كار و خزمه‌تكرنا هه‌ڤوه‌لاتیان و پێشڤه‌برنا ئاستێ شارستانیه‌تێ ل وه‌لاتێ مه‌ بۆ نموونه‌ وه‌كو توركیا.
13ـ پویته‌دان ب وه‌زاره‌تا شه‌هید و ئه‌نفالكریان ڤه‌ ژلایێ جڤاكى و ده‌روونى و ساخله‌مى و ئابوورى بۆ كه‌سوكارێن شه‌هیدان.
14ـ به‌لاڤكرنا پارچێن عه‌ردى ل سه‌ر فه‌رمانبه‌ر و پێشمه‌رگه‌ و شه‌هید و ئه‌نفالكریان و هه‌مى ته‌خێن نه‌مفادار.
15ــ گه‌له‌ك تاخێن پارێزگه‌ها دهۆكێ د بێ باخچه‌نه‌ داخوازێ دكه‌ین هه‌ر تاخه‌كى باخچه‌یه‌ك گشتى لێ بهێته‌ دروستكرن، تایبه‌ت تاخێن هه‌ژارنشین.
16ـ هه‌لسه‌نگاندن و سزادان و لادان و پاداشت و ده‌ستخۆشى، ل دووڤ پرانسیپێت زانستى و قانوونى بیت دوور ژ مرۆڤاكانێ و حزباتى و هه‌ڤالینیێ بیت.
17ـ داهات و مه‌زاختنا سالانه‌ یا حوكمه‌تێ یارۆهن و ئاشكرا بیت و مه‌زاختنا پتر ب وى كه‌رتى بهێنه‌كرن یێ په‌یوه‌ندى ب جڤاكى ڤه‌ هه‌ى.
18ـ هه‌مى مووچه‌ بهێنه‌ رێخستن و وه‌كهه‌ڤكرن و بندیوار نه‌مینن.
19ــ سیته‌مێ كارى ل هه‌مى داموده‌زگه‌هێن میرى ببنه‌ ئه‌لكترۆنى ل دووڤ ستاندارتێن جیهانى.
20ـ دانانان سیسته‌مه‌كێ پێشكه‌فتى بۆ كه‌رتێ ساخله‌مى ژ هه‌مى لایانڤه‌، ژ وانژى ئامیرێن پێشكه‌فتى كو خه‌لكێ مه‌ پێدڤى ژ ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى نه‌بیت، ئانكو ل دووڤ ستانداردێن جیهانى.
21- دانانا سیسته‌مه‌كى رێخستى یێ پێشكه‌فتى بۆ خانه‌نشینان ژبۆ وه‌كهه‌ڤكرن و چاره‌سه‌ركرنا هه‌مى گرفتێن وان.
22ـ دابینكرنا رێژه‌كا باش ژ كارگه‌هێن جۆراوجۆر بۆ هه‌ر ناڤچه‌یه‌كێ ل دووڤ پێدڤیا وان، چ پیشه‌سازى بیت یان چاندن بیت.
23ـ ده‌ستنیشانكرنا كه‌شوهه‌وایى هه‌ر گونده‌ك و ده‌ڤه‌ركێ ژ ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ، كا بۆ چ باشه‌ لێ بهێته‌ به‌رهه‌مئینان ب سه‌رپه‌رشتیا كه‌سانێن بسپۆر ڤه‌.
24ـ رێخستن و به‌رفره‌هكرنا داینگه‌ه و باخچێن زارۆیان و سیسته‌مه‌كێ پێشكه‌فتى بۆ بهێته‌ دانان.
25ـ ده‌ستنیشانكرنا جهێن تایبه‌ت ژبۆ مه‌یڤه‌خوران كو نه‌بنه‌ ئه‌گه‌رێ تێكدانا سروشتێ كوردستانێ و كارتێكرنێن خراب ل سه‌ر مرۆڤ و جڤاكى ب گشتى.

کۆمێنتا تە