ژینگەهـ ناسنامەیا نەتەوەیی و گیانێ مانا نیشتمانی یە
نیهاد سالح
ژینگەه ئەو ستوونا ب هێز یا ژیانێ و ناسنامەیا نەتەوەیی یە، كو مانا نفشێ مرۆڤان ل سەر قادا گەردۆنی پێڤە گرێدایی یە، پاراستنا وێ نەبتنێ پاقژكرنە، بەلكو ئەركەكێ پیرۆز و نیشتمانی یە و دكەڤیتە سەر ملێ هەر تاكەكێ جڤاكی، ژینگەهپارێزی هەڤسەنگییا د ناڤبەرا ڤیان و ساخلەمی و ئارامیێ دایە، چونكو ئەو ژێدەرێ سەرەكی یێ ئۆكسجین و جوانیێ یە. مخابن, ئەڤڕۆ ئەڤ جوانییە دبیتە قوربانییا كێمبوونا هوشیارییا جڤاكی، دا كو مرۆڤ ب ئارامی ل هەنبەر خۆدێ و جڤاكی بژیت، پێدڤییە ژینگەها خۆ پاقژ ڕاگریت، وەك دهێتە گۆتن: «ئەوێ دارەكێ بچینیت، ل هەنبەر خۆدێ و مرۆڤایەتیێ یێ ئارامە.»
بنیاتێ قوتابخانە و مێشكەكێ بیرمەند، ژ ئیمان و باوەرا خۆدایی و مرۆڤایەتیێ دەستپێدكەت، بەریا پتر ژ 150 سالان، د ڕێبازا بارزانی دا، ژینگەهپارێزی وەك بنەمایەكێ سەرەكی و باوەریەكا نەهێتە گوهۆڕین هاتیە چەسپاندن. قەدەغەكرنا نێچیرا زیندەوەرێن كیڤی، بڕینا دارێن كەسك و تێكدانا سروشتێ دەشت و وەلات و زناران، نموونەیەكا پێشەنگ و بەردەوامە، پێدڤییە ئەڤ نموونەیا هوشیارییێ بۆ هەمی كوردستانێ بهێتە ڤەگوهاستن. ئەڤ ڕێبازە نیشاددەت كو پاراستنا ژینگەهێ و گەهشتن ب ئازادیێ، د ئێك شۆپ و مەودایێ مێژوویی دا دمەشن؛ لەوما هەر دارەكا دهێتە چاندن یان پاراستن، ڕێزگرتنە ل وێ ئازادییا ب خوین هاتی.
ئەڤ ئاخ، ئاڤ، هەوا و زیندەوەرێن ئەڤڕۆ ئەم ب ئازادی تێدا گەشت و سەیرانان دكەین، ب خوینا هزاران شەهیدان هاتیە پاراستن، هەر بهۆستەكا ئەڤێ ئاخێ، هەر بەرەك و دارەك، نیشانەكا بەرگریێ یە و پارچەیەكە ژ لاشێ جانگۆریێن مە. هەر پارچەكا گلێشی یا دهێتە هاڤێتن یان هەر دارەكا دهێتە بڕین، بێڕێزییە ب وێ خوینا پاقژ یا بۆ ئازادییا نیشتمانی هاتیە ڕشتن. دایكێن نیشتمانپەروەر جەگەرێن خۆ بەخشین دا كو مرۆڤێ كورد ب سەرفرازی بژیت، لەوما پاراستنا پاقژیا ژینگەهێ، كێمكرنا بارێ خەما وان دایكانە كو ب ڕۆندكێن چاڤێن خۆ لاشێ كوڕێن خۆ یێن شەهید شۆشتین، وەفاداری بۆ شەهیدان ئەوە ئەم وەلاتەكێ ئاڤا و پاقژ ڕادەستی نفشێن پاشەرۆژێ بكەین.
د بیاڤێ قانوونی دا، برینا داران ب مەرەما بازرگانی و پیسكرنا ژینگەهێ ب تاوانەكا مەزن دهێتە هەژمارتن، ل دویڤ قانوونێ، هەر كەسێ 3 سەرپێچیان ئەنجامبدەت دێ هێتە سزادان ب كۆژمێ 500 هزار هەتا 3 ملیۆن دیناران. هەروەسا بڕیارا نوی یا ڕێڤەبەرییا هاتنوچوونا دهۆكێ، كو سزایێ 40 هزار دیناران ل سەر هەر شۆفێرەكێ گلێشی ژ جاما ترۆمبێلێ پاڤێژیتە دەرڤە، پێنگاڤەكا گەلەك گرنگ و پێدڤی یە، ئەڤ سزایە ب ڕێیا هەمی سیستەمێن تۆماركرنا سەرپێچیان وەك كامیرەیێن چاڤدێریێ دهێنە چەسپاندن، دا كو ئێدی قانوون ڕێ نەتە چ كەسێ دێم و جوانییا باژێڕ، گوند و ژینگەها مە تێك بدەن، یاسا ل ڤێرێ وژدانا جڤاكی و بجهئینانا عەدالەتا خۆدایی یە ل سەر عەردی، بۆ ڕێزگرتن ل پیرۆزیا ژیانێ.
ل دوماهیێ، ژینگەهپارێزی ئەركەكێ ئایینی، ئەخلاقی، نەتەوەیی و مرۆڤی یە، پێدڤییە گەشت و سەیرانێن مە ڕەنگدانەڤەیا ئاستێ شارستانیەت و ڕەوشەنبیرییا مە بن، پاقژ ڕاگرتنا جهێن گەشتیاری، ڕێزگرتنە ل وێ ئەمانەتا خودێ دایە مە و ل وێ خوینا گرانبها یا شەهیدان ڕشتی. وەرن ئەم هەمی پێكڤە سروشتێ كوردستانێ بپارێزین، چونكو ژینگەه مالا مەیە و پاراستنا وێ، پاراستنا ژیانێ بخۆ یە، دڤێت ئەم بگەهینە وێ باوەریێ كو مفایێ دارەكا زیندی، 1000 جاران پترە ژ بهایێ زێڕ و ئەلماسی. پاراستنا ڤێ ئاخێ، ئیمزاكرنا پەیمانا وەفاداریێ یە دگەل خۆدێ و جڤاكی و كەرامەتا نیشتمانی.
