حوكمه‌تا هه‌رێمێ د هه‌لسه‌نگاندنه‌كا ستراتیژى دا ..

حوكمه‌تا هه‌رێمێ د هه‌لسه‌نگاندنه‌كا ستراتیژى دا ..

44

(پارا دبلۆماسى)
نڤێسین ره‌مه‌زان نسره‌دین كێڤلى
گومان تیدا نینه‌ هه‌لسه‌نگاندنا ستراتیژى بۆ هه‌ر حوكمه‌ته‌ك یان وه‌لاته‌كێ ل چارچووڤه‌كێ ئه‌كادیمى دا خاله‌كا هه‌رى گرنگه‌ بۆ هندێ ئه‌و حوكمه‌ت بزانیت ل كیژان ئاستێ كارى یه‌ د پیاڤێن جودا جودا دا هه‌لسه‌نگاندن بخو پرۆسه‌كا زۆرا گرنگ ل سیاساتین گشتى دا ب مه‌ره‌ما باشتركرنا وان سیاسه‌تا ژبۆ خزمه‌تا گشتى.
و ستراتیژیه‌ت ئانكو ته‌رخانكرنا هه‌مى ئالاڤێن ل به‌رده‌ست بۆ گه‌هشتنا وان ئارمانجێن ده‌وله‌ت یان حوكمه‌ته‌ك دادریژیت و زۆر پێدڤیه‌ ئه‌ڤ ستراتیژیته‌ درۆن و ئاشكه‌رابن و دیسا د گونجاین ل گه‌ل شیانێن وێ حوكمه‌تێ ب مه‌ره‌ما گه‌هشتنا ئه‌وان ئارمانجان ل ده‌مێ خوه‌یێ گونجایێ دا چ ئه‌و ئالاڤ ئابوورى ب ,له‌شكرى و هه‌والگێرى بن یانژى دبلۆماسى بن.
هه‌ریما كوردستانێ وه‌كو هه‌رێمه‌كا دستوورى ل عیراقێ دا شیایه‌ ل وارێ (پارا دبلوماسى) رۆله‌ك لبه‌رچاڤ هه‌بیت، چونكو ژ لایێ قانوونێن نیڤده‌وله‌تى هه‌رێما كوردستانێ ئه‌و ماف نه‌بوویه‌ (منڤومه‌ دبلوماسی) یا به‌رفه‌ره هه‌بیت كو هه‌مى ئه‌و تایبه‌تمه‌ندیێن دبلۆماسى بخوه‌ڤه‌ ببینیت، به‌لكو ل بازنێ (پارا دبلوماسى) دا كاره‌ك ئێكجار باش هاتیه‌ ئه‌نجامدان چ ژلایێ وان نڤێسینگه‌هێن حوكمه‌تا هه‌رێمى ئه‌وێن ل ده‌رڤه‌یێ وه‌لاتى یانژى پێگه‌هى كه‌س خودێ سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ ل ڤیره‌ بۆ مه‌ چه‌ند خالێن گرنگ وه‌كو هه‌لسه‌نگاندنا ئه‌ڤى بابه‌تى دیار دبن ژ وان:
• هه‌رێما كوردستانێ شیایه‌ ل بازنێ پاراستنا به‌رژوه‌ندیێن خوه‌دا به‌لانسه‌كێ ل په‌یوه‌ندیێن خوه‌ یێن هه‌رێمایه‌تى بپارێزیت تایبه‌ت ل گه‌ل دو وه‌لاتێن هه‌رێمى یێن بهێز ل ده‌ڤه‌رێ چ ئیران یانژى توركیا.
• كه‌شه‌سه‌ندنا په‌یوه‌ندیێن دبلۆماسى د ناڤبه‌را هه‌رێم و وه‌لاتێن ئورۆپى تایبه‌ت ئه‌و وه‌لاتێن ئه‌ندام ل نه‌ته‌وه‌ێن ئیكگرتى دا و جڤاتا ئێمناهى دا و ئه‌ڤ چه‌نده‌ بوویه‌ هۆكارێ پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندیێن سیاسى و ئابوورى یێن هه‌رێما كوردستانێ ل گه‌ل ڤان وه‌لاتان.
• هه‌بوونا په‌یوه‌ندیێن بهێز ل گه‌ل ریكخراوێن نیڤده‌وله‌تى و كۆمپانین هه‌ره‌ مه‌زن یێن جیهانى خاله‌كا ب هیزا دبلوماسى یه‌ بۆ هه‌ریما كوردستانێ كو شیاین هنده‌ك به‌رژوه‌ندیێن پێگوهۆر دورست بكه‌ت ل گه‌ل ڤان كۆمپانیان.
پشكداریكرنا هێزین پێشمه‌رگه‌یى كوردستانێ وه‌كو هێزه‌كا كاریگه‌ر دگه‌ل هه‌ڤپه‌یمانیا نیڤده‌وله‌تى ژ لایێ له‌شكرى ڤه‌ ده‌ستكه‌فته‌ك دى مه‌زنێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ بوویه‌.
• هه‌بوونا چالاكیێن ره‌وشه‌نبیرى و كه‌لتوورى و هونه‌رى یێن جودا جودا ل بازنه‌كى به‌رفره‌ه دا خزمه‌تا كه‌لتۆر و ره‌وشه‌نبیریا كوردى كریه‌.
سه‌ره‌راى ئه‌ڤ خالێن مه‌ ل سه‌رى دیاركرین زۆر پێدڤیه‌ هه‌رێما كوردستانێ پێداچوونه‌كا باش د په‌یڤا (پارادبلوماسى) دا بكه‌ت و ئه‌ڤ پیگه‌هى خوه‌یى دبلۆماسى بهیزتر، لێ بكه‌ت ئه‌و ژى چه‌ند خالان وه‌كو پێشنیاز دهێنه‌كرن ژ وان:
• گرنكیدان ب كه‌سانێن ئه‌كادیمى ل نوونه‌راتیێن هه‌رێمى دا ل ده‌رڤه‌یى وه‌لاتى.
• نه‌هێلانا په‌یوه‌ندین حزبى ل گه‌ل وه‌لاتێن هه‌رێمێ، به‌لكو دڤێت حوكمه‌ت رۆلێ خوه‌یى كارا بگێریت.
• خواندنا ره‌وشا جڤاكێ نیڤده‌وله‌تى و پێشچاڤ وه‌رگرتنا به‌رژوه‌ندیێن هه‌رێما كوردستانێ.
ل دووماهیى ب گشتى حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ یا سه‌ركه‌فتى بوویه‌ د ڤى بیاڤى دا و ژ ئه‌نجامێ رۆلێ كارا یى سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ قووناغ بۆ قووناغا پێگه‌هى سیاسى و دبلۆماسى یێ هه‌رێمێ به‌ر ب پێشڤه‌چوویه‌، نه‌خاسمه‌ ل شكاندنا دووماهی ئابلۆقا سیاسى و دبلۆماسى ل سه‌ر هه‌رێما كوردستانێ كو ئه‌ڤه‌ بخوه‌ ژى ده‌سكه‌فته‌ك دى مه‌زن بوویه‌ پشتى بۆیه‌رین 16 ئكتوبه‌رى بۆ هه‌رێما كوردستانى.

کۆمێنتا تە