بارزانى و ریفراندۆم و 16 ئكتوبهرێ
رمهزان نسرهددین كێڤلى
ریفراندۆم د ههمى ئهدبیاتێن سیاسى دا بابهتهك زۆر سروشتى و ب رۆن و ئاشكهرایێ هاتیه شرۆڤهكرن و ل قانوونا نیڤدولهتى قانوونێن ناڤخوهیێن وهلاتێن دونیایێ و ل زۆربهیێ دستوورێن وهلاتێن دونیایێ ئاماژه ب بابهتێ ریفراندۆمێ هاتیهكرن وهكو پرۆسهكا قانوونی و دستوورى و چ رێگریێن قانوونێن بۆ ئهڤى تیگههى نین، بهلكو زۆربهیێ دستوورێن وهلاتان ب رێیا ریفراندۆمێ دهێنه پهسهندكرن، یانژى گهلهك بابهتێن قانوونێ ههنه دهێنه پێشكێشكرن بۆ رایا گشتى و خهلك بریارێ ل سهر دهت و دیسا سهبارهت ئهگهر ریفراندۆم گرێدایێ سهربهخوهیا مللهتهكێ بیت ل قانوونا نیڤدولهتى دا ههمى مللهتان مافێ سهربهخوهیێ ههیه و چ رێگرى نابن ل مللهتان بهێنهكرن و ریفراندۆم ل سهر ڤى بابهتى ب رێگهكا ئاشتیانه دهێنه لقهمدان. لێ زۆر مخابن ل دهف هندهك لایهنێن سیاسى ل كوردستان و دیسا پشكهكا زۆرا سهركردێن عهرب بابهتهكێ مهترسى دا بوویه ل سهر عَراقێ و بارزانى ب ئهڤى پرۆژێ خوه پشتبهستن ب رایا جهماوهرى كر و باشترین بهرسڤا جهماوهرى ژى بۆ لایهنێن دى ریفراندۆمێ چ ل عێراقێ یان ناڤخوهیا كوردستانێ بهرسڤا 93% ئا ئهرێ بوویه ل سهر ئهڤى بابهتى خالا مه دڤێت ئاماژێ پێ بدهن بۆچ بارزانى بوویه میحوهرێ سهرهكى بۆ هێرشێن ناڤخوه و دهرڤه و دیسا ئهو رێكهفتێن نهینى ئهوێن دژى بارزانى و پرۆژێ وى هاتینه داریشتن سهنگا و پێگههى بارزانى گههانده كیڤه؟
دبیت بر بهرسا ڤێ پرسیارێ ئهم پیچهك ل مێژویا كورت بزڤرن راسته 16 ئكتوربهرێ خیانهتا ناڤخوه هاتهكرن و ههموو پێكول بۆ هندێ بوویه كیانێ ههرێما كوردستانێ وهكو كیانهكێ دستووری ل عیراقێ نههێلێن و بارزانى و ههمى كهسێن پرۆژێ وى پهسهند كرین گۆرهپانا سیاسى دووربێخن و گرۆپێ 16 ئوكتۆبهرێ ههمى ئالاڤێن ل بهر دهستێ وان چ هێزا لهشكرى و رادهستكرنا ئاخێ و ئاشكهراكرنا نههینیا ریفراندۆمێ رادهستى دوژمنێ مللهتێ كورد كرن و ههمى لایهكێ ڤه ئابلۆقێن سیاسى و ئابوورى ل سهر ههرێما كوردستانێ دورستكرن تاكو گههشتى یه وى رادهیێ فهرمانا گرتنا بارزانى دهربچیت، بهلێ چ هاته گوهۆرین و بهلانسا هێزێ و یاریا سیاسى بهر ب كیڤه چوو؟.
نهبارزانى هات دوورخستن، نهژى كیانێ ههرێما كوردستانێ ژناڤچوو بهلكو ئهندازیارێ پهیوهندیێن دبلوماسى، نێچیرڤان بارزانى شیا ل دهمهكێ زۆر كێم دا زۆربهیێ وان ئابلۆقان ل سهر ههرێمێ نههێلێت و دوباره رۆل و پێگههى بارزانى بۆ چارهسهریا ئاریشێن ناڤخوه یا ههرێمێ و عیراقێ دیاربوو و پارتا بارزانى شیا ل دو ههلبژارتنان ل سهر ئاستێ ههرێم و بهغدایێ بێ راكبهربیت و متمانا جهماوهرى بدهستڤه بینیت و ئهڤرۆ ژى تایبهت پشتى پێكئینانا كابینا نوویا یا حوكمهتا عێراقێ رۆلێ بارزانى نهب تنێ رۆلهك لاوهكى بوویه، بهلكو رۆلهك سهرهكى بوویه بۆ پێكئینان و داریشتنا بهرنامه و پلانێن داهاتى ل عیراقێ و دیسا بۆ چارهسهریا كێشه و گرفتێن ئهقلیمى ژى وهلاتێن زلهێزێن دونیایێ دێ پشتبهستنێ ب دیتن و بۆچوونێن بارزانى كهن ل داهاتى، چونكو دووربینیا وى و خواندنا وى بۆ رهوشا دهڤهرێ ل سهر بنهمایهكێ دورسته و چوونا بارزانى بۆ بهغدایێ ژلایێ سیاسى و ئابوورى ڤه شكهستن ب پلانێن گرۆپێ 16 ئكتوبهرێ ئینا.
زۆربهیا چاڤدێرێن رهوشا عیراقێ و دیسان راگههاندنا جیهانى سهرهدانا بارزانى بۆ بهغدا ب سهركهفتیانه هژمارتى یه ل سهر دوژمنێن بارزانى چونكو چوونا وى نه لاوازیێ چوویه بهغدا، بهلێ ژ ئهنجامێ هێزا وى یا جهماوهرى و سیاسى و پێگههى وى بوویه و ئهو پێشهوازیا لێ هاتیه كرن ئاماژێن زۆر مهزن ل پشت ههبووینه و ب ڤێ چهندێ نهژى ریفراندۆم هاتیه ههلوهشاندن و نهژى قهوارێ سیاسى یێ كوردستانێ ژناڤچوو و نهژى بارزانى ژ گۆرهپانا سیاسى هاته دووركرن، د ناڤبهرا دو روودانێن مێژویێ دا رێفراندۆم و 16 ئكتوبهرێ بارزانى وهكو پالهوانهكێ نهتهوهیێ و نشتیمانى دیاربووو و شهرمزارى بۆ گرۆپێن خیانتكار بوویه و ئاسۆیێن گهش بهرامبهر كێشا كوردى ل رۆژههلاتا ناڤهراست ههنه.
