ئالیکا خراب ڕێژەیا مرنا مریشكان ژ ٥% هەتا ١٥% بلند دكەت
هەرهین محەمەد:
كەرتێ خودانكرنا پەلەوەران ل كوردستانێ، ئێكە ژ بنیاتێن بنەڕەتی یێن ئابۆری و دابینكرنا ئاسایشا خوارنێ، لێ یا كو سەركەفتنا ڤی كەرتی دەستنیشان دكەت، ب تنێ دابینكرنا جهـ و مریشكان نینە، بەلكو «ئالیكێ ستاندارد و ب كۆالیتی» ئەگەرێ سەرەكی یێ گەشەكرن و پاراستنا ساخلەمییا پەلەوەرانە.
جوتیار حەسەن یونس، قوتابیێ دكتورایێ د بسپوریا پەلەوەران داب ۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: ئالیك نێزیك ٧٠٪ ژ تێچویێ گشتیێ پروژین پەلەوەران بخوڤڤ دگریت و پێكهاتەیێن سەرەكی یێن ئالیكی گەنمەشامییە و گەنمێ ئالیكی و سۆیایە و زەیت سۆیایە، تێكەلی ڤیتامین و كانزایان، دگەل ئەو ترشێن ئەمینی ئەوێن كو لەشێ مریشكێ نەشێت دروست بكەت و كو لایسین و مێسیۆنین و سریۆنین. دگەل خویێ یا خارنێ و هندەك ماددێن دی ژی تێدا هەنە و ئەوێن پتر تێچوویێ دروست دكەن گەنمەشامییە و سۆیایە و گەنمێ ئالیكییە. و ب لێبۆرینڤە پتریا ئەو ماددێن ئەم بكار دئینین و دهێنە هاوردەكرن و ب تنێ ئەو ماددێن سەرەكی نە ئەوێن ل ڤێرێ هەین و گەنمێ ئالیكییە و رێژەكا كێم ژ گەنمەشامی ل ڤێرێ هەیە .
زێدەتر گۆت: بهایێ ئالیكی لسەر دوو فاكتەران رادوستیت، یا ئێكێ، كوالێتییا ئەو كەرەستێن د ناڤ ئالیكی دا دهێنە بكارئینان، دوو ئەو ستانداردێن جیهانی كو ئالیك ل سەر تێتە دروستكرن و ئەو كەرەستێن دهێنە بكارئینان، ئەگەر كوالێتییا وان یا بلند بیت بهایێ وێ ژی دێ یێ بلند بیت، ژ بەر هندێ ئەز دێ بێژم ئالیكێ ئەرزان كوالێتییەكا باش نابیت و سەرانسەری كوردستانێ كۆنترۆلەكا باش ل سەر كارگەهێت ئالیكی هەیە، لژنەیێن حكومەتێ ل سەر هەموو كارگەهان ب شێوەیەكێ بەردەوام دگەڕن و چ ماددەیێن بێ مفا و زیان بەخش ناهێنە بكارئینان، بەلێ هندەك كارگەهـ دبیت ژ بۆ كێمكرنا بهایێ ئالیكێ، هندەك كەرەستێن ئەرزان كوالیتی نزم بكاردئینن وەكو سۆیا و گەنمەشامی.
زێدەتر گوتژی: ل كوردستانێ چ كەرەستێن كیمیایی ناهێنە بكارهینان د ناڤ ئالیكی دا، بەلێ گەلەك جاران ئالیكێ هاوردەكری ئاریشە ژێ دروست دبن و ئالیك دێ هێتە تێستكرن ب رێژەیا پرۆتینێ وێ یا ستانداردە، بەلێ دەمێ دهێتە بكارهینان د ناڤ هۆلاندا خوەدیكرنا پەلەوەراندا، ئەنجامێن باش ناهینیت، ئەڤە ژی ئەگەرێ هندێ یە كو ئەو ئالیكە ل دویڤ ستاندارد و پێدڤیێن مریشكێ نەهاتییە دروستكرن، چونكی ئالیكێ مریشكێ نە ب تنێ پرۆتین و وزەیە، گەلەك ماددەیێن دی ژی پێ دڤێت، لێ تێدا نینن و بۆ كێمكرنا تێچوویێ وزێ، دوهنێن سۆتی ناهێنە بكارهینان، چونكی ئەو روونێن ب ڤی رەنگی چەندین جاران د قەلاندنێدا هاتینە بكارهینان، رێژەیا ژەهربوونێ یان تۆكسیناتێ د ناڤ ئالیكیدا زێدە دكەن، ژبەر هندێ ئەو ناهێنە بكارهینان.
جوتیاری ئەو چەندە ژی گۆت: ئالیكێ ئەرزان و ب كۆالیتی، جوداهی یا بهای د ناڤبەرا كۆالیتییا وی و ئالیكێ دی یێ ب كۆالیتی دا یا كێمە، بەلێ ب شێوەیەكێ گشتی دبیت هەتا چار بۆ شەش رۆژان گەشەكرنێ زێدەتر بكەتن و د ڤێ ڕێكێ دا خودانێن پەلەوەران دشێن دوو جاران زیانێ بكەن، و ساخلەمییا مریشكان ب شێوەیەكێ گشتی گەلەك دهێتە خوارێ و رێژا مرنێ د ناڤ دا زێدە دبیت و رێژا گوهۆڕینا ئالیكی بۆ گۆشتی كو ب FCR دهێتە نیاسین، گەلەك بلند دكەت و مریشك ئالیكەكێ زێدەتر دخۆت و كێشەكا كێمتر ددەت، ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ زەرەر و زیانەكا مەزن بۆ خودانێن پەلەوەران.
گۆت ژی: ئێك ژ ئەگەرێن لاوازبوونا بەرگریا مریشكان، ئەو ئالیكێ ب كۆالیتییا كێمە یا كو دهێتە بكارئینان و ئەگەر بەرگریا لەشێ مریشكێ كێم بوو، دێ نەخۆشیێن كوژەك ژی دناڤ وێ هۆڵێ دا گەلەك ب شێوەیەكێ ب ساناهیتر بەلاڤ بن و رێژا مرنێ ژی د دەمێ بكارئینانا ئالیكەكێ بێ كۆالیتی دا، دبیت هەتا پێنچ هەتا پازدە سەدێ ژ رێژا مرنێ یا نۆرمال زێدەتر لێ بهێت، بێی كوئەگەر ئەو ئالیك گەلەك یێ بێ كۆالێتی بیت، دبیت رێژا مرنێ هێشتا زێدەتر ژی لێ بهێت و شیرەتەك بۆ خودانێن پەلەوەران و ئەو ئالیكێ دهێتە بكارئینان ژ ژێدەرەكێ باوەرپێكری بیت و بەری كو ئالیك بهێتە بكارئینان، هندەك پشكنین هەنە گەلەك یێن گرنگن بۆ وی ئالیكی بهێنە كرن، یا ئێكێ: پشكنینا پڕۆتینی، خۆڵەمێش، دۆهن، فایبەر و پشكنینێن ژەهراویبوونێ (تۆكسینات).
