نهورۆز و ژینگههـ
رمهزان نهسرهدین كێڤلى
نهورۆز ئانكو (نوو رۆژ) كو دبیته (سهرسالا كوردى) و دهسپێكه بۆ وهرزێ نوو و ژیانهكا تازهیه بۆ پتریا مللهتێن (ئارى)، یا مه دڤێت ئاماژێ پێ بدهین بابهتێ ژینگههێ یه كو پێكهاتیه ژ ههموو ئهوان تشتێن دهردورێن مه ئهڤجا چ ئهو بۆنهوهر د زیندى بن یانژى نه زیندى كو پشكهك ژ وان د سروشتینه و مرۆڤان دهستكارى تێدا نینه و پشكهكێ دى بهرههمێ مرۆڤانه و پشكهكا دى گرێدایى پۆشیا ئهسمانى (غلاف جوی) و دیاردێن سروشتى یێن مهزن و بچووكن.
پێكهاتێن ژینگههێ ژ كهش و ههوای بگره كو ئێك ژ پێكهاتێن سهرهكى و بهردهوام بوونا ژیانێ یه گرێدای وى ههوای یه ئهوێ ئهم روانه پیس دكهن، چونكو ب رۆژانه چهندین جۆرێن غازا خراب ژلایێ مه مرۆڤان ڤه دهێنه بهرههمئینان و گهلهك جاران دبیته هۆكارێ تێكچوونا بهلانسا ئهڤان غازا د غلافێ جهوى دا و ئهڤه پتر بابهتهكێ زانستى یه پێدڤى یه كهسانێن تایبهتمهند ڤهكۆلینان ل سهر دروست بكهن، چونكو ئایندێ ههوای چاڤهرێى مهترسیێن مهزنه ژبهر زۆر هۆكاران..
گهلهك جاران ل نهورۆزان كو دهسپێكهكا نوو یه بۆ وهرزهكێ تازه ئهم ب نهدروست ئهڤێ جهژنێ بكاردئینین ژ وان پیسكرنا ههوای كو مه ههمیان پێدڤى پێ ههیه و ههلكرنا ئاگرێن نهدروست، ل جهێ هندێ كو ههر ئێك ژمه ئاگرهكێ مهزن و خراب ههلكهت ئهم دشێین ب مومهكێ دهربرینێ ژ نهورۆزێ بكهین ژبهركو پیس بوونا ژینگههێ مهترسیێن گیانى ژى ژێ دروست دبن و یا گرنگ ئهوه فهلسهفا نهورۆزێ ل ناخێ مهدا مهزن و ساخ بیت نهك ههلكرنا ئاگرهكى كو دهرهاڤێژێن وێ مهترسیێ ل سهر مرۆڤى دروست بكهت.
پێكهاتیێ دی یێ گرنگ ژ ژینگههێ (ئاڤ)ـه كو نهێنى یا ژیانێ یه و وهرزێ بوهارێ دبیته دهسپێك بۆ زێدهبوونا ئاڤێن كانیك و رووباران، خۆشبهختانه كوردستان ئێكه ژ زهنگترین وهلاتێن جیهانێ ب ئاڤا خوه یا بن عهرد و سهر عهرد و ههموو بۆنهوهرێن دى چ مرۆڤ یان گیانهوهر و گیا ب گشتى بههرا خوه ژ ئهڤێ ئاڤێ وهردگرن و ئێك ژ مهترسیێن ل سهر ئاسایشا ئاڤێ ل جیهانێ ئهوه دهمێ ئهڤ ئاڤه كێم دبیت یان ژلایێ مرۆڤان ڤه دهێته پیسكرن و گهلهك جاران د كیشهیێن سیاسى دا د ناڤبهرا وهلاتان دا ئاڤ بوویه هۆكارێ ئاشتیێ یان دروستبوونا ناكۆكى و شهران.
ژبلى ئهڤان ههردو پێكهاتێن ل سهرى، هندهك پێكهاتێن دى ههنه مینا (ئاخ و گیا و گیانهوهر)، ههمیان كاریگهریێن خراب و باش ل سهر ژینگههێ ههنه، لهورا ژى مه نهشیایه وهكو پێدڤى ئهڤان ههموو پێكهاتان بۆ خزمهتا مرۆڤان بكاربینین، بهلكو رۆژانه ب هۆكار یان بێ هۆكار ئهم تێكدانا سیستهمێ ژینگهها خوه دكهین.
پاراستنا ژینگههێ ئێكه ژ مهزنترین ئارمانجێن ههر حوكمهتهكێ، بهلێ ئالاڤێن پاراستنێ ل ههر وهلاتهكى د جودانه و رهوشهنبیریا خهلكى و پهروهردێ كاریگهریا خوه ل سهر ئهوان ئالاڤان ههیه، لهورا ژى حوكمهتا ههرێمێ ل قووناغێن بهرى نوكه رابوویه ب دروستكرنا هێزێن پاراستنا ژینگههێ، دیسا فهرمانگههـ و رێكخراوێن تایبهت بۆ هشیاركرنا خهلكى و چهندین پێنگاڤێن پراكیتكى ژى هاتینه هاڤێتن، لهورا ب دیتنا مه خالا ههره سهرهكى ئهوه ئهرێ چاوا بشێین مهژیهكێ ساخلهم و پاقژ ئاڤا بكهین تاكو بزانین ژینگههـ پشكهكه ژ سیستهمێ ژیانێ و مانا خوه ب ژینگههێ ڤه گریبدهین ل ڤێره پهروهرده باشترین خاله كار ل سهر بهێتهكرن ژ قووناغێن داینگههـ تاكو زانكۆیان ئێدى ههموو ئالاڤهك دێ ب ساناهى كهڤیت ،چونكو د بنهما دا ژینگههـ پیس نابیت ههموو ئهو ئالاڤێن دى یێن دهێنه بهحسكرن، پشكهكا وان گرێدایى پلانێن حوكمهتێنه ل سهر ئاستێ گشتى و پشكا دى تاكهكهس دشێت وهزیفهتا خوه ئهنجام بدهن بۆ نهورۆزهكا خۆش مه پێدڤى ب ژینگهههكا خۆش و ئارام ههیه.
