١٦٣ پارك و باخچە ل سنوورێ رێڤەبەریا گشتی یا باژێرڤانیان یێن هەین
ئەڤرۆ
، ئەمیر ئەترووشی
ل سنوورێ رێڤەبەریا گشتی یا باژێرڤانیان بەردەوام كار دهێتە كرن بۆ هندێ رێژا كەسكاتیێ و چاندنا داروباری و چێكرنا پارك و باخچەیان زێدەتر لێ بهێن و نوكە ل سنوورێ هەر 46 باژێرڤانیێن سەر ب رێڤەبەریا گشتی ڤە ژبلی سەنتەرێ دهۆكێ و زاخۆ، 163 پارك و باخچە هەنە و ژ ڤی سەرجەمی ژی نەهـ پاركێن مەزن هەنە و یێن دی ژی هەموو باخچە نە و د ئاڤانە.
ئەندازیار دیار بەحری، رێڤەبەرێ گشتی یێ باژێرڤانیان ل پارێزگەها دهۆكێ بۆ ئەڤرۆ دیار كر، ل گۆرەی ئامار و داتایێن پشكا پارك و باخچەیان ل رێڤەبەریا گشتی یا باژێرڤانیان، نوكە 163 پارك و باخچە هەنە، ژ ڤی سەرجەمی 154 باخچەنە و نەهـ پاركێن مەزن ژی هەنە كو رووبەرێ هەر ئێك ژ وان پاركان زێدەتر 20 دونەمێن ئەردی یە، چوار ژ وان پاركان دكەڤنە سنوورێ قەزا شێخان، دوو پارك ل سنوورێ قەزا بەردەرەش، پاركەك ل ئاكرێ، ئێك ل ئامێدیێ و ئێك ژی ل سێمێلێ یە.
زێدەتر گۆت: هەر ل گۆرەی وان ئاماران، 29 باخچە ل سنوورێ قەزا ئاكرێ هەنە، شەش باخچە ل سنوورێ قەزا زاخۆ، 25 باخچە ل سنوورێ سێمێلێ، 11 باخچە ل سنوورێ قەزا دهۆك (زاویتە، مانگێش، باگێرا و كۆرا)، هەروەسا 29 باخچە ل سنوورێ قەزا شێخان، 25 باخچە ل سنوورێ قەزا ئامێدیێ، و 23 باخچە ل سنوورێ قەزا بەردەرەش هەنە.
خویاژی كر، ل گۆرەی پاخچەیێن نها دهێنە چێكرن، نوكە كار ب تنێ ل سەر چێكرنا ئێك باخچە ل سنوورێ باژێرڤانیا مسێریكێ ب كۆژمێ 147 ملیون دیناران ل سەر رووبەرێ 2500 مەترێن چوار گوشە دهێتە كرن و هێشتا ب دووماهی نەهاتیە.
رێڤەبەرێ گشتی یێ باژێرڤانیان ل پارێزگەها دهۆكێ دیار كر ژی، هەروەسا بۆ ئەڤ سالە یا 2023 ل سنوورێ رێڤەبەریا گشتی یا باژێرڤانیان بزاڤێن زێدەتر بۆ زێدەكرنا رێژا كەسكاتیێ دهێنە كرن و نها 12 باخچە كەڤتینە د پلانێ دا و دێ هێنە چێكرن، ژ وان ژی چوار باخچە ل سێمێلێ نە، دوو باخچە ل شێخان و ئێك ل ئاكرێ، ئێك ل مانگێشكێ، ئێك ل مسێریكێ، ئێك ل باتێلێ، ئێك ل شاریا و ئێك ل قەسرۆكێ.
ب مەرەما پەیداكرنا سەقایەكێ خۆش و فێنك و رزگاربوون ژ دووكێلێن ژەهراوی و جوانكرنا سەر و سیمایێن باژێر و باژێركێن هەرێما كوردستانێ ب گشتی و پارێزگەها دهۆكێ ب تایبەتی، رێڤەبەریا گشتی و باژێرڤانیێن ب سەرڤە، بەرنامە و پلانێن سەرانسەری بۆ زێدەكرنا كەسكاتی و درۆستكرنا پارك و باخچەیان هەنە ب تایبەتی ل وان دەڤەرێن رێژا كەسكاتیێ دسرۆشتێ خوە دا دكێم و وەكو دەڤەرێن دەشت، ل پەی وان پلانان هژمارەكا زۆرا پارك و باخچەیان هاتینە چێكرن و هژمارەكا دن ژی د پلاندایە بهێنە درۆستكرن.
ل سنوورێ پارێزگەها دهۆكێ ب تایبەتی باژێرڤانیێن دەرڤەیێ سەنتەرێ دهۆكێ، هژمارەكا زۆرا پارك و باخچەیان هاتینە درۆستكرن، چێكرنا وان پارك و باخچەیان ژی ب دو شێوازایە، كەسكاتیێ ناڤا جاددەیان و كەسكاتیێ دەرڤەیێ جاددەیان ئانكو نافخوە مینا پارك و باخچە.
ب گورەی ئامار و داتایێن ل سەری رێژا كەسكاتیێ و هەبوونا پارك و باخچەیان جوداهی هەیە و ئەگەرێ سەرەكی ژی دزڤریت بۆ هەبوونا سرۆشتەكێ جوان ل هندەك دەڤەران و نەبوونا سرۆشتەكێ جوان ل هندەك دەڤەرێن دی، بۆ نموونە دەڤەرێن كانی ماسێ و دێرەلووك و دینارتە د سرۆشتێ خوە دا كەسكاتی زۆرە و رێژا كەسكاتی دبیتە نێزیكێ 75%، بەلێ دەڤەرەكا مینا وەكو فەیدیێ رێژا نێزیكێ 5% یە، لەورا زێدەتر گرنگی ب وان دەڤەران دهێتەدان كو كەسكاتی كێمە، ب گۆرەی ستاندارێن جیهانی و بەرنامێ رێڤەبەریاگشتی یا باژێرڤانیان، د پلان دایە رێژا كەسكاتی ل هەموو دەڤەران كێمتر نەبیت ژ 17،5%.
ئەندازیار دیار بەحری ئەو یەك ژی دیار كر، چێكرنا پارك و باخچە ل هەموو جیهانێ و زێدەكرنا رێژا كەسكاتی گرنگیەكا زێدە هەیە، چونكە پارك و باخچە ئێكە ژ نیشانێن پێشڤەچوونا شارستانیێن جیهانی و مودێرنن، ژێدەرێ ئێكانە و سەرەكی یە بۆ بێهنڤەدانا وەلاتیان و گوهۆرینا كەشوهەوایەكێ خوش ب تایبەتی دناڤا سەنتەرێن باژێران. دیسا پارك و باخچە و كەسكاتی دبیتە ئەگەرێ پەیدابوونا هەوایەكێ پاقژ و ساخ و سلامەتیا وەلاتیان، هەڤدەم جوانبوونا سەر و سیمایێ باژێر و باژێركان.
زێدەتر دبێژیت: كەسكاتی دبیتە ئەگەرێ زێدەبوونا ئوكسجینێ (O2) بۆ هەلمژینا وان ژلایێ مرۆڤان، هەڤدەم دبیتە ئەگەرێ كێمكرنا ئەوێ گاز و ژەهراویێن ترومبێل و كارگەهێن پێشەسازی (CO2) بەردەنە ناڤا بازار و سەنتەرێن باژێران. ل پەی شیان و بودجە، حوكمەتا هەرێما كوردستان و رێڤەبەریا گشتی یا باژێرڤانیان ل پارێزگەها دهۆكێ، پلان هەنە بۆ چێكرنا هژمارەكا پارك و باخچەیان و زێدەكرنا كەسكاتیێ ل هەموو باژێر و باژێركێن سنوورێ پارێزگەها دهۆكێ.
