ل دەنگدانـێ پـارتـی بهەلبژێرن
ئازاد عەزەدین سەعدو
پارتی وەكو پارتەكا دیموكراتخواز، باوەریەكا تەمام ب هندێ هەیە كو (گەل ژێدەرێ دەستهەلاتێ یە) و ئەڤ پرەنسیپە د پرۆگرامێ خۆدا د مادەیێ 27 دا خۆجهكریە. ل سەرهلدانا پیرۆزا 1991 ل باژارێ كۆێ جەنابێ رێزدار (سەرۆك بارزانی) د گۆتارا خۆدا كەرەم كر: (دڤێت هەلبژارتن ل كوردستانێ بهێنە ئەنجامدان و مە نە ڤێت چ ئاوایەكی دەستهەلاتێ ل سەر مللەتێ خۆ نەسەپینین).
پارتێن كوردستانی ب گۆرەی وان یاسا و رێنمایێن وی سەردەمی یێن ژ لایێ بەرەیێ كوردستانی ڤە هاتینە دانان و دەرئێخستن بریار دان ل 19/ 5/ 1992 هەلبژارتن ل كوردستانێ بهێنە ئەنجامدان، د وان هەلبژارتنان دا پارتی (51%) یا دەنگان بدەستخۆڤە ئینان و ئێكەتی نشتیمانی كوردستان دگەل حزبا زەحمەتكێشانا كوردستانێ (49%) بدەستخۆڤە ئینان، ئێكەتی ب ئەنجامێن هەلبژارتنا رازی نەبوو و لدووماهیێ دەست ب شەڕی كر، وی شەری گەلەك زیان گەهاندنە هەرێما كوردستانێ تاكو رێكەفتنا واشنتون ل 17/ 9/ 1998 هاتییە ئیمزا كرن.
ل 26/ 5/ 2001 ل هەردو پارێزگەهێن هەولێر و دهوك پارتی دگەل وان پارتێن دی یێن ل ڤان هەر دوو پارێزگەهان هەلبژارتن بۆ جڤاتێن باژێرڤانییان ئەنجامدان، د ڤان هەلبژارتنان دا پارتی دا دیار كر كو هەر دەم دگەل هەلبژارتنانە و دڤێت دەستهەلات ب رێكا دەنگدانێ بهێتە هەلبژارتن، و پشتی پرۆسیسا رزگاركرنا ئیراقێ، ل هەلبژارتنێن سالا 2005 و 2009 پارتی و ئێكەتی ب ئێك لیست ل كوردستان و ئیراقێ پشكداری هەلبژارتنان بوون، ئەڤ پێنگاڤە ل سەر بنەمایێ (رێكەفتنا ئیستیراتیجی) بوو، ئەوا د ناڤبەرا پارتی و ئێكەتی دا هاتیە ئەنجامدان.
ل سالا 2009 ل هەلبژارتنێن سەرۆكاتییا هەرێمێ و پەرلەمانێ كوردستانێ رێژەیا (70%) یا دەنگدەرێن كوردستانێ دەنگ ب «سەرۆك بارزانی» دان، ئەڤە ژی سەركەفتنەكا مەزن بوو، بۆ پارتی و رێبازا (بارزانیێ نەمر)، و ڤیانا خەلكێ كوردستانێ دگەل «سەرۆك بارزانی»، پارتی و ئێكەتی هەر دویان پێكڤە (57%) بدەستخۆڤە ئینان.
ل سالا 2013 ل هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ یێن خولا چارێ ژ سەرجەمێ (111) كورسیێن پەرلەمانی پارتی (38) كورسی بدەستخۆڤە ئینان، پارتی بوو هێزا ئێكێ ل كوردستانێ، و ل سالا 2018 ل هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەران یێن ئیراقێ پارتی بوو حزبا ئێكێ ل سەر ئاستێ ئیراقێ؛ و ل سالا 2018 ل هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ یێن خولا پێنچێ ژ سەرجەمێ (111) كورسیێن پەرلەمانی پارتی (45) كورسی بدەستخۆڤە ئینان، و ل سالا 2024 ل هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ یێن خولا شەشێ ژ سەرجەمێ (100) كورسیێن پەرلەمانی پارتی (39) كورسی بدەستخۆڤە ئینان، ل هەر شەش خولێن هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ پارتی بوو یا ئێكێ، ل سەر ئاستێ ئیراقێ ژی ل هەر پێنچ خولێن هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەران یێن ئیراقێ ژ هێزێن ئێكەمە و هێزەكا هەرە كارا و مەزنە.
بۆ هەلبژارتنێن خولا شەشێ یا جڤاتا نوونەران كو بریارە ل 11/ 11/ 2025 بهێنە ئەنجامدان، خەلكێ كوردستانێ پارتی هەلبژێرن، چونكی پارتی هێزا پاراستنا كوردستانێ یە و ئەڤە ژی یا دیارە هەر ژ سالا 1991 تاكو نوكە، كا پارتی چەند قوربانی داینە و چەند بەرەڤانی ژ كوردستانێ كریە و ل ئاڤەدانیێ پارتی ب بەرنامەیێن خۆ شیاییە خزمەتەكا باش پێشكێشی خەلكێ كوردستانێ بكەت، ئاڤەدانییا ل هەولێرێ، دهۆكێ، زاخۆ، سۆران … هتد، بەلگەنە بۆ سەلماندنا ڤێ راستیێ و لس ەر ئاستێ ئیراقێ پارتی وەكو حزب و ل حوكمەتا هەرێمێ ژی نوونەرا راستەقینەیا كورد و كوردستانێ یە، ئەڤە ل كەتواری هاتیە سەلماندن و یا دیارە، و ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی هەر ژ سالا 1991 تاكو نوكە پارتی وەكو حزب؛ و ل هەردو سەرۆكاتیێن حوكمەتێ و هەرێما كوردستانێ نوونەراتییا راستەقینەیا گەلێ كوردستانێ كریە و بوویە هێز و نویونەرا كوردستانییان ل جیهانێ.
ئەڤ سەركەفتنێن پارتی هەمی ژ وێ ئێكێ هاتینە كو «گەل ژێدەرێ هێز و دەستهەلاتێیە»، و پارتی باوەرییەكا هەرە موكوم ب ڤێ ئێكێ هەیە، ئەڤجا ژبۆ ب هێزبوونا پارتی فەرە ل ڤێ دەنگدانێ ل رۆژا 11/ 11/ 2025 ئەم هەمی پێكڤە پارتی هەلبژێرین، هەر دەنگەك هێزەكە بۆ پارتی، بەر ب سەركەفتن و ئێكەمبوونا پارتی د هەلبژارتنان دا دەنگی پێ بدەن.
