مەژیێ سیاسی بگوهۆڕە نەك جهێ خۆ
ئیمان محەمەد زاویتەی
مێشكێ سیاسی دەریایەكا بێ وێنەیە، دێ د ناڤ بكگراوەندیا سیاسی دا خەندقی و دێ هژمێری وێ زانین و تێگەهشتنا تو تێدا بۆری. بەلێ ژبیرنەكە گوهۆرینا مێشكێ تە ئانكو گوهۆرینا جهێ تە بۆ جهەكێ باشتر ژ جهێ بۆری.
گەلەك جاران دێ بینی ئێك ژ مە دێ تووشی كەڤتنەكێ بیت، لەوما دێ هزر كەت ئەو جڤاكا تێدا تووشی شكەستنێ بووی بجه بهـێلیت و هیڤی دكەت ل جهەكێ دی سەربكەڤیت یان ئێك سەركەڤتنا خوە ب گوهۆرینا جهی یان دەمی ڤە گرێبدەت، ب راستی ئەڤە هەموو تشتەكێ بێ رامانە، ئەڤا دڤێت بهێتە گوهۆرین ب راستی مێشكێ تە یێ سیاسیە ب راستی مێشكە باوەریێ ب ڤێ هزرێ دئینیت، هندی مێشكێ تە ل گەل تە بیت گوهۆرین چ مفای ناگەهینیتە تە، تۆماس ئەدیسۆن دبێژیت: (تو نەشێی ئاریشەكێ ب هەمان مێشكێ ئەو ئاریشە چێكری چارەسەربكەی)، ژبەر هندێ دڤێت تو ژ مێشكێ خۆ بینیە دەرێ، هەكە كاودان هاتنە گوهارتن دێ شێی پتر بەرهەم و پێدانێ كەی، نەخێر، تو دشێی هەر ژ نوكە بەرهەم و پێدانێ بكەی، هەكە نە تو چ جاران نەشێی بیە مرۆڤەك بەكگراوەند د سیاسەتێ دا. گوهۆرینا ژینگەهێ هندەك جاران یا باشە و ساخلەمە، لێ گەلەك جاران ژی هێجەتەكا ڤالایە، ئەم خۆ پێ دخاپینین كو بەرانبەر خەو و ئاریشەیێن د ژیانا خۆ دا براوستین. بلا مرۆڤ د ڤان هزران دا نەژیت دا ببیتە مرۆڤەك ئاقلمەند، بلا تە هزرێن باش هەبن و مێشكەكێ سیاسی دا رووی ب رووی هەمی كاودانا ب راوەستی، من خۆ دیت ئەزێ روو ب روو كەتوارێ خۆیێ نەهاتیە گوهۆرین بوویم، وی دەمی بۆ من دوپات بوو، كو گوهۆرین د ناخێ مرۆڤی بخۆدا یا ڤەشارتیە، نە د كاودانێن دەوروبەر دا، هندیكە مرۆڤە بەرهەمێ هزر و بیرێن خوەیە. فەیلەسۆفێ ئیرلەندی جۆرج برنادشۆ دبێژیت:{ئەو مرۆڤێن نەشێن مێشكێن خوە بگوهۆرن، ئەو نەشێن چ تشتەكی بگوهۆرن}. د مێشكێ هەر مرۆڤەكی دا هزرێن گەشبین و گەرم و گور، دیسا یێن رەشبین و تاری تێدا د ڤەشارتینە، ژ مێشكێن مە هزروبیر و رەوشت و سەرەدەریێن مە بەرهەم دهێن. هەكە ئەم سەرنەكەڤتنێ بدانینە لایەكی و دەست ب رێكا سەركەڤتن و بلندبوونێ بكەین، بێكو چاڤەرێی گوهۆرینا جهی یان دەمی بكەین، وی دەمی دێ گەلەك و گەلەكێ كەین. دێ زڤرم و بێژم: دبیت گەلەك جاران گوهۆرینا سیاسی و گوهۆرینا ژینگەهێ وەكو ئەگەرەك ژ ئەگەرێن سەركەڤتنێ بكێر بهێت، لێ نابیت ئەم خۆ ب ڤێ گوهۆرینێ ڤە گرێبدەین، یا كو دبیت بهێت و ئەم نەبینین. لەورا دا نوكە هزرەبیر و باوەریێن خۆ بگوهۆرین، خۆ ب ئەرێنی، گەشبینی و داكۆكیكرنێ چەكدار بكەین، ب سینگەكێ دەست ب رویبرویبوونا ژیانێ بكەین، كو ژ سەرنەكەڤتنێ نەترسیت.
