مەسرور بارزانی نەخشەیێ ئابووری و دپلۆماسیێ هەرێما كوردستانێ
سەربەست خالد هاجانی
56ـەمین كۆمبوونا سالانەیا كۆربەندێ ئابووری جیهانێ ل داڤۆسا سۆیسرا، د ناڤ گرژیێن بێ وێنە ل پەیوەندیێن نێڤدەولەتی دا، ل ژێر رۆناهیا چەندین قەیرانان دا باس ل پاشەرۆژا سیستەمێ جیهانێ كر. كۆربەندێ داڤۆس 2026 ددەمەكێ دا بوو كو ب خالا وەرچەرخان د سیستەمێ نێڤدەولەتی دا دهێتە وەسفكرن ژ سەقامگیریا رێژەیی ل سەر بنەمایێ یاسایان، بۆ سەردەمێ بالادەستیا دەستهەلاتێ، و پێداگیری بۆ پێدڤیا ئاڤاكرنا «سەربەخۆیا ستراتیژی» بۆ وەلاتان و هەڤپەیمانان.
دیارترین پرسێن كۆربەندی یێن ئەڤ سال، پرسا گرینلاند كو سەرۆكێ ئەمریكا دۆنالد ترەمپ دیاركر، دوورگەیا گرینلاند لژێر دانوستاندن دایە، ئەڤە ژی وەك ئەزموونەكێ یە بۆ مانا سەروەریا ئەورۆپا و دگەل هەرەشەیەكا نەراستەوخۆ بۆ سەر دلێ ئەورۆپا. هەروەسا پرسا ئۆكرانیا كو نێزیكی چار سالایە د شەڕی دایە ل گەل رۆسیا، هەر ئێكلایكرنەك پێدڤی ب گەرەنتیكرنا ئاسایش و سەروەری هەیە. هەروەسا ئەنجوومەنێ ئاشتیا غەزە، ل داڤۆس سەرۆكێ ئەمریكا دەستپێكر كو دێ پرسا غەزە بەینە قووناغا ئاشتیێ، ئەڤە ژی بەشەكە ژ پلانا ب دەستڤەئینانا ئاگربەستێ ل كەرتێ غەزە. پرسا ڤەنزوێلا و سیناریۆیێن ڤەگوهاستنا سیاسی و ئابووری مەترسیا بەربەستێن ئاڤەدانكرنێ، و ڕەهەندێ ئابووری چونكی كاڕاكاس بەشەكە ژ زنجیرەیا وزێ و وەبەرهێنانا جیهانێ.
ئەوا ل داڤۆس رۆهن بووی ئەوە كو نوكە هزرا ئاشتیێ وەك بابەتەكێ كاریگەر دهێتە برێڤەبرن و ئاماژەكرن ب شەرعیەتا نیڤدەولەتی بهێتە پاراستن.
دارشتنا سیاسەتا ئابووری ئێكە ژ بنەمایێن گرنگێن ئابوورا جیهانێ، سیاسەتا ئابووری كاریگەری ل سەر هەمی جومگە و ناڤەندێن سەرەكیێن بریارا سیاسی و بەرژەوەندیێن ستراتیژیێن ئابووری و سیاسی یێن وەلاتان كریە، ب هۆكارێ گۆرانكاریێن جیوپۆلۆتیك و هەبوونا چەمكێ گشتگیرێ لیبرال دیمۆكراسی و ئازادی و دەست گەهشتنا زێدەترا تاكی، ئەكتەرێن مەزن و كاریگەرێن بوارێ بازرگانی، ئەڤرۆ ل سەرتاسەری جیهانێ كاریگەریێ دكەن د دیاركرنا ڕەهەندێن سیاسیێن دەولەتان، بۆ بنەمایێ بازارێ ئازاد و قازانجا هەڤپشك. هەرێما كوردستانێ ل كۆربەندێ ئابووریێ داڤۆسێ 2026، ب پشكداریا «مەسرۆر بارزانی» سەرۆك وەزیرێن هەرێما كوردستانێ، هەرێما كوردستانێ وەك كیانەكێ گرنگ و سەربەخۆ دەركەفت، كو شیانا سەرەدەریكرن و كاریگەری د ئاستێ نیڤدەولەتی دا هەیە. كوردستان ب هەمی وان سامانێن ژێر ئەرد و سەر ئەرد، خودان ستراتیژیەكا هەڤپشكا نیشتیمانی و نەتەوەیی یە، هەمی ئەو پیڤەر و مەرج تێدا هەنە كو سەرنجا وەلاتێن زلهێز و جیهانێ ژبۆ خۆ راكێشابیت هەتا سەرمایە گوزاریا خۆ بكەن.
سەرۆك وەزیران دروستكرنا پرا پەیوەندیانە ژبۆ بهێزكرنا دپلۆماسیا ئابووری و سیاسی، و نیشادانا شیانێن هەرێما كوردستانێ وەك دەڤەرەكا كاریگەر و سەقامگیر ل رۆژهەلاتا ناڤەراست، پشكداریكرن ل داڤۆس، دیدگەها سەرۆك وەزیرانە بۆ هەرێما كوردستانێ و كاركرن بۆ گەشەپێدانا سەكتەرێ ئابووری.
