حوكمەتا ئیراقـێ‌ ل سـالا 1968 گوندێ‌ دەحلكـێ‌ ب ناپالمان بومبە بارانكـر

حوكمەتا ئیراقـێ‌ ل سـالا 1968 گوندێ‌ دەحلكـێ‌ ب ناپالمان بومبە بارانكـر

3

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

5-8

ئەم پاشدا زڤڕین و بۆ گەلیێ‌ پساغا هاتین ب ڕێكێ‌ ڤە هەڤالێ‌ مە تاهر ل سەر پرا گوندێ‌ باجوایێ‌ كەتە د ڕویبارێ‌ ئاڤێ‌ دا و گەلەك ئێشا و لاشێ‌ وی هەڕشی و ئەز چووم من ژ ئاڤێ‌ ئیناتە دەرێ‌ و من ملێ‌ خۆە كرە دبن ملێ‌ ویڤە هەتا من گەهاندی دەف هەڤالێن مە ل دەف ئاشێ‌ مالا حەمید حەفزوللای ل گوندێ‌ كەلوكێ‌ و مە بێهنا خۆە ل وێرێ‌ ڤەدا و دوو پێشمەرگەیێن هەڤالێن بۆ گوندێ‌ زێڤیا چوون و نان و خوارن ژناڤ گوندی بۆ مە ئینان. ئەم بۆ دەمێ‌ دەهـ ڕۆژان ل گەلیێ‌ پساغا دا ماین. پاشی بڕیار هاتە دان ڕێكخراوا مە یا شەهید حەمید حەفزوللا رەبیا ل هنداڤی گوندێ‌ ستەڤلانێ‌ بدین. ئەوبی ئەم بۆ هنداڤی چیایێ‌ خامتیری هاتین ل سەرێ‌ چیایێ‌ خامتیری مە بێهنا خۆە ل وێرێ‌ ڤەدا و ژ كەیفاندا مە ئەوان پێشمەرگەیان داوەت و دیلان گرێدا. مە بەرێ‌ خوە دایێ‌ هەڤالێ‌ مە ب ناڤێ‌ حسێن عەمەر ئەو یێ‌ ڕوینشتی خوار و هزرا دكت. فەرماندە حەمید خواستی گوتە هەڤالێ‌ مە كاك حسێن: تو بوچی داوەتێ‌ دگەل هەڤالێن خوە ناكی؟ من دیت هەڤالێ‌ مە حسێن گوت: من خەونەك خراب یا دیتی و ئەم بۆ ئەڤێ‌ چالاكیێ‌ نازڤرم و دێ‌ ئێم شەهیدكرن. ل ڤێرێ‌ بەرپرسێ‌ ڕیكخراوێ‌ فەرماندە حەمید خواستی و كاك محەمەد موسا هەردویان بۆ كاك حسێن ئاخفت و گوتنێ‌: نو ب زڤڕە بۆ مالێ‌ و تو دگەل مە نائێ‌ بۆ ئەڤێ‌ چالاكیێ‌ بەلێ‌ كاك حسێن قایل نەبی و گوت: دڤێت هەر ئە بێم. ئەوبی پێشمەرگەیێن ڕێكخراوا مە یا شەهید حەمید حەفزوللا و دگەل مەفرەزەیەكا حزبا شیوعی ب هەڤپشكی ل شەڤا 14/4/1981ی ئەم بۆ لێدا ئەڤێ‌ ڕەبیا ل هنداڤی گوندێ‌ پەرەخێ‌ چوین. و ل دەمژمێر ئێكی شەڤێ‌ مە ل ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌ دا و هەڤالێن مە یێن هێرشبرنێ‌ ئەوێن ناڤێن ئەوان ل بیرا من ئەوژی ئەز، سەلیم مشتەخی، جەبار محەمەد، حسێن عەمەر، سەعید سۆفی ئوسمان. دگەل دەمژمێرا دەستنیشانكری فەرماندە حەمید خواست ب چەكا بازوكێ‌ و پێشمەرگەیێن حزبا شیوعی ب چەكێ‌ ئاربیجی ڕەبیە گولەبارانكرن. ئەوبی ناڤێ‌ هێرشێ‌ ئینان ئەم بۆ ڕەبیێ‌ چوین. ل بەر لێڤا دیوارێ‌ ڕەبیێ‌ مە دیت دەنگ ژ هەڤتالێ‌ مە حسێن عەمەر هات و گوت: ئەز بریندار بیم. من خۆە هاڤێت دەف حسێنی و من هلدا و من بەرێ‌ خۆە دایێ‌ گولەیەك یا ل سینگێ‌ ئەوی كەفتی و ئەوێ‌ بێهنێ‌ دا هەڤالێ‌ مە حسێن عەمەر هات شەهیدكرن. مە جەنازێ‌ شەهید حسێن عەمەر ل سەر داربەستێ‌ هەلگرت هەتتا مە گەهاندی بۆ گەلیێ‌ پساغا و م دوو هەڤالێن مە یێن پێشمەرگە ئەو بۆ گوندێ‌ زێڤیا كفن ژ ناف گوندی ئینان و مە ژی لاشێ‌ شەهید حسێن شویشت و كفن كر، و ل ناف گوڕستانێ‌ مە ەشارت و بن ئاخكر. دەمێ‌ ئەم چوین دناف ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌ دا و مە ڕەبیە ستاندی. وەك ئیشارەت هەڤالێ‌ مە سەعید سوفی ئوسمان چەند گولەیێن كلاشینكوفێ‌ یێن ئاگری ب سەرئەڤراز بەردان ئانكو مە ئەف ڕەبیە راكر. ئەوبی هەمی هەڤالێن مە یێن پێشمەرگە هاتن دناف ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌ دا ومە گەولەك چەك و تەقەمەنی بین دەست كەفتیێن پێشمەرگەیی وەك توپەكا هەشتێ‌ و دوو ملم و پێنج غەدارێن كلاشینكوف و دوو سندوقێن نارنجوكا و دگەل سێ‌ سندوقێن فیشەكێن غەدارا مە راكرن و دگەل خۆە ئینان. ئەوبی هەر ل ئەوێ‌ جەولێ‌ ئەم بۆ لێدانا ڕەبیا كانی كەڤڕێ‌ ل هنداڤی گوندێ‌ شەرانشێ‌ چوین و مە ل ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌ دا، بەلێ‌ ژبەر تەقەیا زێدە مە نەشیا ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌ ڕاكەین، و ئەم جارەكادیتر بۆ گوندێ‌ پیربلا هاتین. پشتی بورینا دوازدە ڕۆژا ئەڤێ‌ جارێ‌ ب تنێ‌ رێكخراوا مە یا شەهید حەمید حەفزوللا ڕەبیا گرێ‌ گەفشێ‌ هات دەستنیشانكرن و بەرچاڤكرن. مە ل ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌ ژی دا بەلێ‌ مە نەشیا ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌ راكین و جارەكادیتر ئەم زڤرێن و هەلبەت جونیا بی وەرزێ‌ پایزێ‌ دەست پێكر و ئەم بۆ لقی ئێك زڤڕین و وەك بێهنڤەدان ئەم ل ناڤ گوند و متالێن كەس و كارێن خرە ل ئەوان گوندێن سەر سنوری دابەشبین هەتا جارەكادیتر وەرزێ‌ زڤستتانێ‌ ب دوماهیك هاتی و ل سەرێ‌ هەیڤا سێ‌ ئەم جارەكادیتر و ل دویف بریارا لقێ‌ ئێك ڤەجەمیان و مە دەست ب جەولێ‌ بۆ دەڤەرێ‌ هاتین. ئەم هەژمارا پێنج پێشمەرگەیان وەك مەفرەزە ب شەڤێ‌ بۆ ناڤ سەنتەرێ‌ باژیرێ‌ زاخۆ هاتین، ل تاخێ‌ سێمالكا ژبۆ ئەنجامدانا چالاكیەكێ‌ ئەوژی ترومبێلەكا پولیسا مە كرە ئارمانج و تەقە ل ئەوێ‌ ترومبێلێ‌ كر. ئەوبی پشتی بورینا هەشت ڕۆژان مە وەك پێشمەرگەیێن ڕێكخراوا شەهید حەمید حوفزوللا بوسەیەك ل سەرجادا گشتی ل بنێ‌ گوندێ‌ دارهوزانێ‌ دەینا و ترومێلەكا لەشكرێ‌ ئیراقێ‌ كرە ئارمانج، و ترومبێل هات تێكشكاندن و زیان ب لەشكرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ كەفتن. ئەم جارەكادیتر بۆ گەلیێ‌ پساغا چوین ل ڤیرێ‌ پچەكێ‌ ناكوكی د ناڤبەرا حەمید خواستی و شەهید سەعید سۆفی ئوسمان دا پەیدابوو، مە خۆە ژێ‌ جوداكر. ئەم هەژمارا شازدە پێشمەرگەیان وەك مەفرەزەیەكا سەربەخوە بۆ دەڤەرێ‌ هاتین و مە بوسەیەك ل بنێ‌ كولها هەورێزێ‌ ل بەر ترومبێلەكا لەشكرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ دەینا ئەو ترومبێل هات تێكشكاندن و چەند لەشكرەك ژی هاتنە كوشتن. ئەم جارەكادیتر ئەم بۆ ناڤ زومێن گەلیێ‌ شیڤەرمەنیا هاتین و مە ل ناڤ ئەوان مالان بێهنا خۆە ڤەدا. پاشی هەر وەك مەفرەزەیەكا سەربەخوە ئەم دگەل ڕێكخراوا شەهید محەمەد سالح بوسەلی ب سەرپەرشتیا فەرماندە محەمەد خالد بوسەلی بۆ دەڤەرێ‌ هاتین. مە ئێكەم چالاكی ئەنجامدا ئەوژی توپبارانكرنا بارەگایێ‌ فەوجا لەشكری ل گوندێ‌ بازیڤێ‌ بوو. پاشی ئەم وەك جەولە بۆ دەڤەرا زاخۆ هاتین و ل شەڤەكێ‌ مە شیف ل گوندێ‌ كەبەروكێ‌ خوار و ل دەمێ‌ سپێدێ‌ ئەم بۆ نزارێ‌ بنێ‌ گوندێ‌ سەركو بۆ هەشارێ‌ چوینو دگەل ڕۆژهەلاتنێ‌ بیرا من دهێن من چا ڤەدخوار و ل دەمەكێ‌ مە دیت ئەو پێشمەرگەیێ‌ زێرەڤان گازی مەكر و گوت: ئەڤە هێرشا لەشكرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ بۆ سەر دەڤەرێ‌ هات. دەمێ‌ هێرشا لەشكری ل ئەوێ‌ سپێدێ‌ بۆ لایێ‌ مەڤە هاتی فەرماندە محەمەد خالد بوسەلی گوت گەلی پێشمەرگەیان هەر نوكە ل ئەڤان گر و سەر ملان بەلاڤببن و بەرسینگا ئەڤێ‌ هێرشێ‌ بگرن.
ئەو بوو محەمەد میرزا دگەل هەژمارەكا پێشمەرگەی بۆ بنێ‌ گوندێ‌ سەركو چوون. محەمەد سمو سێڤا ئەوژی دگەل هەژمارەكا پێشمەرگەیی ل تەنشتا دیتر چوون. ئەز و دگەل فەرماندە محەمەد خالد بوسەلی ئەم ل سەر لەشكری زڤڕین. بێ‌ شەڕ و تەقێ‌ دەستپێكر ل ڤیرێ‌ ئەم بین دوزو بەشە ئەز دگەل هەژمارەكا پێشمەرگەیی دگەل سەعید سوقی ئوسمان و سەلیم مشەختی ل سەر ئەوێ‌ كەڤرێ‌ زڤڕین و مە هند دیت پێشمەرگەیی ب چەكێ‌ ساروخێ‌ ب گولەیان تەقە ل لەشكری كر. هەڤالێ‌ مە سەلیم مشەختی ئەوی ب چەكێ‌ بڕنویێ‌ تەقە ل لەشكری كر هەتا ئەم شیاین ل سەر ئەوێ‌ كەڤرێ‌ بلند ب سەر كەڤین.
مە دیت دەمێ‌ ئەفسەرێ‌ ئەوی لەشكری هات كوشتن و ئەو لەشكر لێك زڤرین و نەشیان پێشڤەبچن، مە ل خۆە بەرهەڤكر كو ئەم ڤێجا هێرشی ئەڤی لەشكری بكەن. ل دەمەكێ‌ فەرماندو محەمەد خالد بوسەلی فەرمانا خوە ڤەكێشاێ‌ دا و گوت ئەڤە فروكەیێن هەلیكوپتەر هاتن و ئەم پاشدا زڤڕین، و بۆ پشتا گوندێ‌ سەركو و بۆ گوندێ‌ بێشیلكێ‌ هاتین و ل ئاڤا ڕویبارێ‌ خابیری دەربازبین و ل گوندێ‌ زوراڤا هاتین. هەڤالەك مە ب ناڤێ‌ سالح ئەحمەد ئاڤدەل كاردرێ‌ ڕێكخراوا شەهید محەمەد سالح پیەك وی برینداربی و هەڤالان ئەو هەلگرت هەتا ئەم چوین و مە خۆە گەهاندی جهێن ئاسێ‌ و دار و بار ژبەر كو ئەز جهێ‌ شەر لێ‌ جهەك ڕویت و بێ‌ دار و بار بی و مە نەدشیا بەسینگێ‌ فروكێن هولیكوپتەر ل ئەوی جهی بگرن.
ژبەركو دوازدە فروكەیێن هەلیكوپتەر هاتن ب ڕاستی ئەو چەكێ‌ وەسا گران ددەستێ‌ مەدا مەبی ئەم بشێن بەرسینگێ‌ ئەڤان هەلیكوپتەران بگرن لەوما ئەم بۆ پاشڤە هاتین. پشتی ئەو هێرشا لەشكری پاشدا زڤڕی، ئەم بۆ گوندێ‌ مێرگەسورا زڤڕین و فەرماندە محەمەد خالد بوسەلی ڕابی دوو پێشمەرگە هنارتن بۆ دویف ئەوی كەسی ئەوزی موغبەری ل مەكری و ئینا و فەرماندە محەمەد خالد بوسەلی ب دەنگەكی بلند گوت: كێ‌ سەدام نەدیتە ئها ئەڤە یە سەدام و برن بۆ ئەوێ‌ نهالێ‌ دا ئەشكەنجە دەن.

کۆمێنتا تە