كی دوبەرەكیێ د ناڤبەرا تاك و باژاڕێن كوردستانێ دا دچینیت و مالا كوردان تێكددەت؟
شهاب ئاكرەیی
ئەوا ئەڤرۆ د ناڤ سۆشیال میدیایێ دا ل كوردستانێ رووددەت، تنێ نەبوویە جوداهییەكا دەمكی د ناڤبەرا چەند كەسێن خودان بۆچوونێن جودا دا، بەلكو بەرەبەرە یا دبیتە دیاردەیەكا مەترسیدار كو دەست د ناڤ پەیوەندی یێن دەروونی و جڤاكی یێن گەلێ كورد دا وەرددەت.
ئەو شاشەیێن بچووك یێن د دەستێن مە دا، ل شوونا كو ببنە پرەك بۆ نێزیكبوونێ، بووینە دیوارەكێ بلند د ناڤبەرا برایان دا، دەما كو كوڕێ هەولێرێ دبیتە هەڤڕكێ كوڕێ سلێمانیێ، یان كوڕێ دهۆكێ دبیتە جهێ ترانەپێكرنا باژێرەكێ دی یێ وەك هەڵەبجە یان كەركووكێ، ئێدی بابەت نە تنێ جوداهییا بۆچوون و رایێ یە، بەلكو نێزیكبوونە ژ پرۆژەیەكێ مەترسیدار یێ «هەلوەشاندنا ناڤخۆیی» یان ئەوێ جیهان ب «جەنگێ نەرم» دناسینیت.
د سالێن دوماهییێ دا؛ هندەك نموونەیێن رۆهن بۆ ڤێ سیاسەتێ دیاربوون، هەر كو قەیرانەكا سیاسی یان كارگێڕی پەیدا دبیت، هندەك پەیجێن بێ ناسنامە و «سوپایێن ئەلكترۆنی» دەست ب بەلاڤكرنا ڤیدیۆ یێن كورتكری و پەیڤێن گرژكەر دكەن، ئەڤ ئەكاونتە ب شێوەیەكێ پلان بۆ دارێژتی وەسا بابەتان بەلاڤ دكەن كو وەكی نوینەراتییا باژێرەكی یان جەماوەرەكی هەموویێ دكەن، دا كو تاكێ كورد یێ سادە هەست بكەت كو باژێرەك ب تمامی دژی وی راوەستایە.
رویدانەكا تاكەكەسی د زانكۆیەكێ دا، یان كێشەیەك د كۆلانەكێ یان د یاریگەهەكێ دا، د ماوێ چەند دەمژمێرەكێن كێم دا دبیتە هەلمەتەكا جڤیندانێ د ناڤبەرا خەلكێ باژێران دا، هندەك جاران یارییەكا وەرزشی یان داخۆیانییەكا سیاسی دهێتە بكارئینان دا كو خەلك بهێتە پالدان بۆ گوهۆڕینا هەستا جڤاكی بەر ب كین و ركبەری یا دەروونی، ئارمانجا سەرەكی ئەوە كو وەسا بدەنە دیاركرن كو ئارێشە د ناڤبەرا جڤاكان ب خۆ دایە، نە د ناڤبەرا هەلوەستێن سیاسی دا.
ل ڤێرە ئەم تێبینی دكەین كو ئەڤ دیاردە بەرەبەرە بوویە نەخۆشییەكا جڤاكی، كو تەنانەت د ناڤ یاریگەهان دا ژی رەنگ ڤەدایە، ئەوا هندەك جاران د ناڤبەرا جەماوەرێ یانا زاخۆ و یانا دهۆكێ دا رویدەت، نە تنێ هەڤڕكییەكا وەرزشی یا سروشتی یە، بەلكو بوویە درێژەپێدەرا هەمان وێ پەیڤا خراب یا سۆشیال میدیایێ، ل شوونا كو یاریگەهـ ببنە جهێ كەیف و هەستا نەتەوایەتی، دبنە سەكۆیەك بۆ سوكایەتیێ؛ كو ئەڤە ژی نیشانا وێ چەندێ یە كو پارچەبوونا جڤاكی رێكا خۆ د ناخێ گەنجێن مە دا دیتییە.
ئەڤ كارە چ جاران ب رێكەفت نینە، هەر كەسێ چاڤدێریێ بكەت، دێ بینیت كو شێوازەكێ دوبارەبووی یێ هەی؛ ئەكاونتێن بێ ناسنامە، ب ئێك زمان و د ئێك دەم دا ئارمانجەكێ دپێكن، ئەو ژی گوهۆڕینا قەیرانان بۆ كێشێن جڤاكی یێن كو ب ساناهی ناهێنە چارەسەركرن، ل ڤێرە دڤێت بپرسین: كی مفای ژ پارچەبوونا كوردان دبینیت؟ ب دیتنا من چ گۆمان نینە كو دەستێن سیخوری ژی ل پشت ڤێ دوبەرەكی و هاندانا گرژیان هەنە، چونكی هەر لایەنەكێ هەرێمی یان سیاسی یێ كو ژ نێزیكبوونا كوردان و ژ هشیارییەكا نەتەوەیی بترسیت، ڤێ پارچەبوونێ وەك دەستكەفتەكێ مەزن دبینیت.
بەرهنگاربوون ب هەلچوونەكێ ل هەنبەر هەلچوونەكا دی نابیت، یا پێدڤی بەری هەر تشتەكێ «هشیاری» یە، پێدڤییە خەلك جوداهیێ د ناڤبەرا رەخنە و هاندانا ب مەبەست دا بكەت، ل سەر رەوشەنبیران ژی فەرە كو ئاستێ گۆتۆبێژان بزڤڕینن بۆ سەر ئاستێ «هزرێ» نە «سڤكایەتیێ».
دەسهەلاتێن مە ژی دڤێت بزانن كو ئەولەهی یا جڤاكی ئێدی تنێ پاراستنا سنووران نینە، بەلكو ئەولەهی یا «هشیاریێ» و فەزایێ دیجیتالی یە، پێدڤییە ئەو ئەكاونتێن فتنێ بەلاڤ دكەن بهێنە ئاشكراكرن و سزادان، مەترسیدارترین تشت یێ كو كورد ژ دەست بدەن نە تنێ ئاخە، بەلكو «باوەرییا هەڤدویە»؛ ئەگەر ئەڤ باوەرییە نەما، ئێدی رێكا لاوازكرنا هەر خەونەكا كوردی بۆ دژمنان دێ گەلەك كورتتر لێ هێت.