ئـەرێ رۆبـۆت و ژیـرییا چێکری د (AI) دێ جهێ مـرۆڤـان گرن؟
عومران میكائیل
بابەتێ ژیرییا دەستكرد (AI) و رۆبووتان ئێكە ژ بابەتێن هەرە گەرم و گرنگ د جیهانا مەیا ئەڤرۆ دا ئایندێ مرۆڤایەتیێ د سەردەمێ ژیرییا دەستكرد دا ئایا دێ جهێ مە گرن؟
د چەند سالێن دووماهیێ دا پێشكەفتنا تەكنەلۆژیایێ ب شێوەكێ هند یێ ب لەز بوویە كو پرسیارەكا مەزن ل دەف هەمییان پەیدا كریە ئەرێ دێ رۆژەك هێت رۆبووت و ژیرییا دەستكرد جهێ مرۆڤی د كار و ژیانا وی دا گرن؟ ئەڤ بابەتە دو لایەنێن جودا یێن دیتنێ ب خۆ ڤە دگریت.
١. لایەنێ گەشبینی: پتریا شارەزایان وەسا دبینن كو ژیرییا دەستكرد نەهاتییە دا كو جهێ مرۆڤی بگریت بەلكو هاتییە دا ببیتە هاریكارەكێ زیرەك بۆ مرۆڤایەتیێ هندەك كار هەنە كو مەكینە گەلەك ژ مرۆڤی چێتر و ب لەزتر ئەنجامددەن وەكی شیكاركرنا داتایێن مەزن د چەند چڕكەیان دا یان ئەنجامدانا كارێن مەترسیدار یێن كارگەهان یان پشكنینێن بن دەریا و ناڤ ئەسمانی دا و ئەنجامدانا كارێن دوبارە و بێزاركەر بێی كو مەكینە بوەستیێت.
٢. لایەنێ مەترسیێ: گوهۆڕین د بازاڕێ كاری دا
راستی ئەوە كو هندەك كار دێ ژ ناڤچن ب تایبەت ئەو كارێن كو پێدڤی ب داهێنانەكا مەزن نینە، بۆ نموونە ل پاشەڕۆژێ دێ شۆفێری كارێن حساباتی یێن سادە و هندەك كارێن كارگەهان ب تەمامی كەڤنە دەستێ رۆبووتان ئەڤە ژی لایەنەكێ نەرێنی یە كو دبیت ببیتە ئەگەرێ كێمبوونا دەلیڤەیێن كاری بۆ هندەك چینان، هەروەسا ئەو تشتێ مرۆڤ پێ جودا دبیت (خالا بێهێزیا AI) هەر چەندە ژیرییا دەستكرد گەلەك یا زیرەكە، بەلێ هندەك خالێن بهێز ل دەف مرۆڤی هەنە كو چ جاران مەكینە یان د شیان دا نینە دەستەسەر بكەن ژ وان ژی هەست و سۆز رۆبووت چو جاران نەشێت ب هەست و سۆز سەرەدەریێ ل گەل مرۆڤەكی بكەت وەك پزیشكەك یان مامۆستایەك چونكی AI بتنێ ل سەر بنەمایێ داتایێن كەڤن كار دكەت، بەلێ مرۆڤ دشێت تشتەكێ نوی یێ چێ نەكری داهێنان بكەت، هەروەسا د بڕیاردانا ئەخلاقی دا بارودۆخێن ئالۆز دا تنێ مێشكێ مرۆڤی دشێت بڕیارێن ئەخلاقی و وژدانی بدەت ژیریا دەستكرد ئەو شیانە نینە بریارەكا ئەخلاقی بدەت وەك مرۆڤەك.
د دەرئەنجام دا ژیرییا دەستكرد دێ گوهۆڕینێن مەزن د ژیانا مە دا كەت، بەلێ نابیتە جهگرێ تەمام یێ مرۆڤی دا هاتو یێ وان كەسانە یێن كو فێر دبن چاوا ژیرییا دەستكرد بكاربینن بۆ پێشخستنا كارێن خۆ ل جهێ كو ئەم بترسین، پێدڤییە ئەم خۆ ل گەل ڤێ تەكنەلۆژیایێ بگونجینین و بكاربینین وەك ئامرازەك بۆ ئاڤاكرنا جیهانەكا باشتر و دهەمان دەم دا رۆبووت دێ هندەك كاران ژ مە وەرگرن، بەلێ دێ دەلیڤەیێن نوی و مەزنتر بۆ مە پەیدا كەن كو پێدڤی ب ژیری و داهێنانێن مرۆڤی بن.