دیبلۆماسیا ب هێز یا دەرڤە و ئاریشەیێن ناڤخوەیی
سەرجان مەحمود
گەلێ كورد ئانكو كوردستان ب گشتی د قووناغەكا گەلەك هەستیار دا دەرباز دبیت. د ڤێ قووناغێ دا دبلۆماسیا كوردان ژ سەردەمێن بەرێ گەلەك پێشكەفتیە و سەركردایەتیا كورد نها ژ هەر دەمی زێدەتر دشێت خوە بگەهینیتە سەركردەیێن جیهانێ و بۆ پاراستنا دەستكەفتێن گەلێ كورد ل گەل جیهانێ دیالۆگێ دروست بكەن و باوەریا جیهانێ ب دەست بینن. سەرەدانێن ڤێ دووماهیێ یێن سەرۆكێ هەرێمێ بۆ ڤاتیكانێ و ئۆرۆپا جارەكا دی بۆ مە نیشا دا كو هەكە ئەم د ناڤخوە دا بهێز و یەكرێز بین ل دەرڤە دەریێن دبلۆماسیێ هەتا داویێ بۆ كوردان د ڤەكرینە.
كێشەیێن مە یێن ناڤخوەیی ژ كیڤە دهێت؟ ژێدەرێن كێشەیێن ناڤخوەیی چنە؟ ئەز ب سادەی بەحسێ هندەك سەدەمان بكەم. ئەگەرێ یەكێ قەبوول نەكرنا ئەنجامێن هەلبژارتنێ، ئانكۆ ئەم وەسا بێ رێزیێ ل ئیرادەیا وەلاتیێن كوردستانێ دكەین، دەنگدەر ئانكۆ وەلاتیێن كورد ب ڕێیا دەنگێن خوە ئالیەكێ بۆ ئاڤاكرنا حوكمەتا كوردستانێ ئەركدار كرینە، لێ ئالیێن كو نەشیاینە دەنگ و باوەریا خەلكی ب دەست بینن، ژ خەلكێ سل بووینە و دخوازن ئیرادەیا خەلكێ بشكینن كو ئەو یەك سیاسەتا داگیركەرایە.
بەری هەر تشتی دڤێت هەر پارت و ئالیێ سیاسی ڕێزێ ل ئیرادە و دەنگێ خەلكی بگریت. ئەگەرێ دی یێ كێشەیێن ناڤخوەیی ژی هەبوونا دەستێوەردانێن دەرەكی نە، بیانی یە. ل دەوروبەرێن كوردستانێ چار وەلاتێن داگیركەر و ژ دەهان زێدەتر دەزگەهێن هەوالگری و هێزێن نێڤدەولەتی هەنە. هەر دەولەت ئانكۆ هەر دەزگەهێ هەوالگری و وەلاتێن داگیركەر بەردەوام د ناڤ وێ هەولدانێ دانە دا كو ئارامی ل كوردستانێ و دەڤەرێ چێنەبیت. چێبوونا ئارامی و لهەڤ تێگەهشتنا ل كوردستانێ و دەڤەرێ دێ هەمو پلان و نەخشەیێن ناڤخوە و یێن بیانی ڤالا دەربخیت و دێ دەستێ كوردان بهێز بیت. پلان و دەستێوەردانێن توركیا و ئیرانێ ل گەل سووریێ و ئیراقێ ب دەستپێشخەریا بریتانیا ل ناڤچەیێ پاراستنا سینۆرێن چێكرینه و ناخوازن گوهەرینێن ب واتا چێ ببەن و گەلێن هەرێمێ ببنە خوەدان ماف و ئازادی و دەستكەفتان. ئەو هێزێن داگیركەر و دەزگەهێن هەوالگری دەستێن خوە درێژێ ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ ژی كرینە و ناهێلن كورد بگەهنە ڕێككەفتنەكێ و حوكمەتەكا ئێكگرتی ئاڤا بكەن. مخابن سەركردایەتیا سلێمانیێ ژی بووینە ئەگەر كو دەستێ وان هێزێن دەرڤە بهێزتر بیت و ئەو یەك ژی بێگومان دێ ئەنجامێن خوە یێن خراب بۆ گەلێ مە هەبیت.
د ئەنجام دا مە یەك ڕێ هەیە. ئەم نەشێین دەست ژ هەرێمەكا یەكگرتی، حوكمەتەكا یەكگرتی، یەك هێزا پێشمەرگەی بەردەین. یا دی دڤێت ئەم د ناڤخوە دا ئێكرێزیا خوە بهێزتر بكەین و ببینە فاكتەرێ سەرەكی د گوهەرینێن ل دەڤەرێ دا. یا سێیەم ژی دڤێت ئالیێ بنكەفتی یێ هەلبژارتنان ڕێزێ ل ئیرادەیا خەلكی بگریت و ئاستەنگیێن ل بەردەم پێكئینانا حوكمەتێ راكەت. یا دووماهیێ ژی دبلۆماسیەكا بهێز یا كوردان ئانكۆ لۆبیەكا باش یا كوردان نها هەیە، ئەم ب ئێكرێزیا خوە دشێین ڤێ هێزا خوە ل دبلۆماسیێ بۆ بلند راگرتنا دەستكەفتێن هەموو كوردان بكاربینین.
بهێزبوونا هەرێما كوردستانێ داخوازیا هەموو وەلاتیێن كوردە نە تنێ ل هەرێما كوردستانێ بەلكو ل هەموو جیهانێ، ئانكۆ بهێزبوونا هەرێما كوردستانێ رامانا بهێزبوونا كوردانە و گرنگە هەموو هێزێن سیاسی ژی هەست ب بەرپرسیاریا خوە یا دیرۆكی بكەن.