ستویربوونا دیوارێ مالبچووکی؛ ئەگەر، دەستنیشانکرن و ڕێکێن چارەسەریێ
د.جنان نوری حەسەن، تایبەتمەندا نەخۆشیێن ژنان و زارۆکبوونێ، دیارکر کو ئەڤ دیاردەیە ئێک ژ بابەتێن هەرە گرنگە د ژیانا ساخلەمیا ژنێ دا. ناڤبری ڕوونکر کو ئەگەرێ سەرەکی یێ گۆڕانکاریان د ستیربوون و تەنکبوونا دیوارێ مالبچووکی دا ڤەگەڕیت بۆ هەڤسەنگیا هۆرمۆنێن لەشی، ب تایبەتی هەردو هۆرمۆنێن سەرەکی یێن ئەسترۆجین و پرۆجسترۆن کو ڕۆلەکێ راستەوخۆ د ڕێکخستنا عادەیا هەیڤانە دا دگێڕن. گۆڕانکاریا ئاستێ ئەڤان هۆرمۆنان دبتە ئەگەرێ هندێ کو دیوارێ ناڤخۆیا مالبچووکی بەرهەڤیێ بکەت یان تووشی ستویربوونا نەئاسایی ببیت.
دەربارەی بەراوردکرنا ئەڤێ دیاردەیێ د ناڤبەرا ژنێن گەنج و ژنێن بەرهەڤ بۆ فەبڕینا عادەیا هەیڤانە، دکتۆرە جنان دیارکر کو ستویربوونا دیوارێ مالبچوکی بەری هاتنا عادەیا هەیڤانە شێوازەکێ سروشتی یێ لەشی یە، بەلێ مەترسی هینگی دەستپێدکەت دەمێ ستویربوون ژ رادێ سروشتی دەرباز دبیت یان پشتی ڕاوەستیانا عادەیا هەیڤانە ل دەڤ ژنێن عەمرمەزن ڕووددەت. بۆ نموونە ل دەف ژنێن سەر پێنجی ساڵییێ پێدڤییە ستووراهیا ئەڤی دیواری کێمتر بیت ژ چار میلی مەتران، و د حالەتێ زێدەبوونا ئەڤی ژمارەیێ دا پێدڤی ب لێگەڕیان و دووڤچوونا دکتۆری ئاریشە بهێتە دەستنیشانکرن دا کو ڕێگری ل دروستبوونا خانەیێن نەئاسایی بهێتە کرن.
ل سەر ڕێکێن دەستنیشانکرنا ئاریشەیێ، دیارکر ل سەرپێشیا هەمی ئامێران ئامێرێ سۆنەرێ دهێت، ب تایبەتی سۆنەرا ناڤخۆی کو ب شێوەیەکێ گەلەک دروست و هویر ستویربوونا دیواری دیار دکەت، هەروەسا بۆ کچان یان ئەو کەسێن نەشێن ئەڤێ سۆنەرێ بکاربینن، سۆنەرا ئاسایی یا سەر زکی دهێتە بکارئینان.
ل دۆر چارەسەریان، دکتۆرێ ڕوونکر کو نشتەگەری و ڕاکرنا مالبچووکی ڕێکا ئێکێ یان ئێکەم بژارە نینە، بەلکو بەری گەهشتن ب ڤێ قۆناغێ گەلەک ڕێکێن چارەسەرکرنێ ب دەرمانێن هۆرمۆنی، ڕێکخستنا حەبکان، یان بکارئینانا بازنێن هۆرمۆنی و نستەرگەریێن نەپێدڤی ب بڕینا مەزن وەک پاقژکرن و کورتاژا مالبچووکی هەنە کو دبنە ئەگەرێ ڤەگەڕاندنا ئەستووراهیا ڕەحمێ بۆ ئاستێ سروشتی.
د. جنانێ دیارکر د قۆناغێن درەنگ تر دا یان د حالەتێن مەترسیدار دا، ئەگەر دەرمان فایدەی نەکەن یان گومان ل سەر دروستبوونا ئاریشێن دژوار هەبن، نشتەرگەرییا ڕاکرنا مالپچووکێ ب ڕێکا نازۆرێ یان نشتەگەرییا ڤەکری دهێتە ئەنجامدان.
دکتۆرایێ تەکەزی ل سەر پاراستنا هێکدانان کر د دەمێ نشتەرگەریێ دا هەکە عەمرێ ژنێ گەنج بیت، چونکی هێکدان ڕۆلەکێ پێدڤی د پاراستنا ساخلەمیا هەستیان، پیست، و دەروونێ ژنێ دا دگێڕن، بەلێ ل دەف ژنێن سەر پێنجی ساڵییێ گەلاک جاران هێکدان ژی ئێکجار دهێنە ڕاکرن دگەل مالبچووکی.
ل دووماهیێ دکتۆرە جنان نوری حسن ئامۆژگاری دا کو نەخۆش پشتی نشتەرگەریێ پێدڤییە بێهنڤەدانا پێدڤی وەربگرن و دەمەکێ گونجای بۆ ڤەگەڕیان ب ژیانا ئاسایی تەرخان بکەن کو نێزیکی دو هەتا سێ حەفتییانە، هەروەسا خۆ ل ڕاکرنا تشتێن گران بپارێزن هەتا شەش حەفتییان، و داخوازی کر کو ژن ب شێوەیەکێ خولەکی سۆنەر و پشکنینان ئەنجام بدەن دا کو ساخلەمیا خۆ ژ نەخۆشیێن دژوار بپارێزن.
