فێستیڤالێن بەرهەمێن چاندنێ ل کوردستانێ
لۆرین حسنی سلێڤانەی
فێستیڤالێن چاندنێ چالاکیەکیێن جڤاکی و کولتووری و هونەری و ئابووری یێن گرنگن، کو سالانە یان ل وەرزێن دیارکری دهێتە سازکرن، داکو بەرهەمێن خومالی یێن دەڤەرێ و ئامیرەیێن نوی یێن جۆتیاریێ بهێنە نیشادان، بەلکی دیارکرنا فێستیڤالا ئێکێ یا چاندنێ ل جیهانێ ب شێوازەکێ هویر کارەکێ ب زەحمەتە، چونکی فێستیڤالێن چاندنێ و جەژنێن دروێنەکرنا دەستپێکرنا چاندنێ ل جیهانێ د سەردەمێ شارستانییەتا کەڤن سەرهلدایە، فێستیڤالا ئەکیتۆ کەڤنترین جەژن و فێستیڤالا چاندنێ دهێتە نیاسین ل مێزۆپۆتامیا و دەڤەرێ د سەردەمێ سۆمەری و بابلیان دا دهاتە سازدان ل وەرزێ دروێنەکرنا گەنم و جەهی دهاتە پیرۆزکرن، مێژوویا وێ بۆ نێزیکی ٢٥٠٠ سالان بەری زایینی یان زێدەتر دزڤریت، ژ سەدێ ١٨و١٩ێ ئەڤ فێستەڤالە دەست پێ کرن ل سەرانسەری جیهانێ، فێستیڤالێن ئێکێ یێن چاندنێ یێن فەرمی ل وەلاتێ بریتانیا(ئینگلتەرا) ل دەورۆبەران ل سالێن ١٧٦٣-١٧٦٨ دا هاتنە رێکخستن بۆ نیشادانا گیانەوەر و ئامیرەیێن چاندنێ و پیچ پیچە ل جیهانێ ئەڤ فێستیڤالە بەلاڤ بوون و ل هەرێما كوردستانێ ژی د ڤان سالێن دوماهیێ دا گرنکی ب ڤان جۆرە چالاکیان هاتیە دان، تێدا فێقیێن جودا و ب تام دهێنە بەرهەمئینان، هەر جۆتیارەك ل دووڤ شارەزاییا خۆ، بەهرەیا خۆ پێشکێش دکەن، بەرهەمێ وان سالانە بۆ دەرڤەی وەلاتی دهێتە هنارتن، فێستڤالا هنگڤینی ل دهۆكێ و هەولێرێ سالانە دهێتە گێران ب سەدان جۆرێن هنگڤینی یێن سروشتی ژ چیایێن کوردستانێ دهێنە نیشادان، هەروەسا فێستڤالا سێڤێن دەڤەرا بەرواری بالا و ئامێدیێ دهێتە سازکرن بۆ دیارکرنا جۆرێن جودا جودا یێن سێڤێن چیایی فێستڤالا هژیر و سماق و برنجێ ئاکرێ و هنارێن ئەرمشتێ کو سەرانسەری هەرێما کوردستانێ ناڤودەنگیا خۆ هەنە سالانە زەحمەتا وان ل بەرچاڤ دهێتە وەرگرتن، فێستیڤالا ئێكێ یا چاندنێ ل سالا ٢٠١٤ فێستەڤالا(هنارا) بوو ل باژاڕێ هەلەبجە و ل باژارێ دهۆکێ ژی فێستەڤالا تری و هناران سال ل دووڤ سالێ بەردەوام بوون، بەلێ فێستیڤالا ئێكێ یا چاندێ فەرمی ل سەرانسەری هەرێما کوردستانێ هاتیە ئەنجامدان ل ٣/١١/٢٠٢١ ل باژارێ هەۆلێرێ ژ لایێ وەزارەتا چاندنێ و ژێدەرێن ئاڤێ ڤە، پارسال ١٢/١٥/ ٢٠٢٥ فێستیڤالا ئێكێ یا بتاتان ژ بەرهەمێن خۆمالی یێن جۆتیارێن دەڤەرێ هاتە رێکخستن، ئەز ژی ئێک بووم ژ لێژنا رێکخستنا ئەڤێ فێستەڤالێ، هەروەسا ئەڤ سالە ٢٠٢٦/٥/٢٢ فێستیڤالا ئێكێ یا سپیاتیان ل دەڤەرداریا سێمێلێ هاتە سازکرن، فێستیڤالا چاندنێ ل سەر جڤاکێ رۆلەکێ مەزن و گرنک و سەرەکی یێ هەیی د پێشخستنا کەرتێ چاندنێ و پشتگیریکرنا جۆتیاران دا، ژ لایێ بازاری ڤە، رێکەکا راستەوخۆیە بۆ جۆتیاران داکو بەرهەمێن خۆ بفرۆشنە خەلکی و داهاتێ خۆ ب ڤێ رێکێ زێدە بکەن، هۆسا پشتگیریا ئابوورێ هەرێمێ دکەت کو ئەو بەرهەمێ ژ دەرڤەی وەلاتی بۆ مە دهێت کێم دکەت، هەروەسا هزاران گەشتیار ژ پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ و دەڤەرێ سەرەدانا ڤان فێستیڤالان دکەن، ئەڤەژی لڤینەکا باش دئێخیتە بازاڕ و کەرتێ گەشتوگوزاری هەروەسا ئەڤ چالاکییە دبنە پرەك د ناڤبەرا جۆتیار و شارەزا و ئەندازیارێن چاندنێ کو پەیوەندیێن وان بهێزتر لێ بن رێکێن نوو بۆ ناسکرنا تەکنۆلۆژیا ئامیرێن پێشکەفتی بکاربینن، نیشانەکا کولتووری یە کو تێدا بەرهەمێ ب تام و خۆش ناسنامەیا هەر دەڤەرەکێ نیشاددەت، ژ لایێ بازرگانی ڤە ئێکە ژ باشترین دەرفەتان بۆ هندێ قازانجا بازرگانان زێدە بیت، بەراورد رۆژێن ئاسایی ژبەرکو گەش و هەوایێ فێستیڤالێ جودایە بڕگەیێن هونەری و مۆزیكێ وەسا خەلکێ و گەشتیارا پتر هانددەن بۆ کرینێ، رێژەیا فرۆتنێ ئێکسەر بلندبیت، بازرگان بەرهەمێ خۆ ب هزاران خەلکێ ددەن، نیاسین هۆسا پشتی فێستیڤالێ ژی و بەرهەمێ وان دهێت فرۆتن، گەلەک جاران گرێبەست بۆ وان دروست دبن، حوكمەت و جڤاك هەولددەن چاڤکانیێن داهاتی هەمەجۆر بکن، تنێ پێشبەستنێ ب نەفتێ یان مووچەی نەکەن فێستیڤال بازاری بلڤینن و پشتگیریا بەرهەمێن خۆمالی دکن، فێستیڤالێ دەرگەهەکێ مەزن ڤەکریە تێدا بەرهەمێ خومالی بگەهیتە بازارێن دەرڤەی وەلاتی هەروەسا فیستیڤال ڤشارێ دئێخیتە سەر بەرهەمهێنەران دا کو کوالتیا پاکێجینگ (پێچانەڤە) بەرهەمێن خۆ بەرزبکن، داکو بشێن رکابەریا بازارێن جیهانێ بکەن، ئەو کۆمپانیێن بیانی سەرەدانا فێستیڤالێ دکەن وان بەرهەمان ل گەل خۆ دبنە ژ دەرڤەی وەلاتی، هۆسا ریکلامەکا بەلاش بۆ بەرهەمێ کوردی ل وەلاتێن دی هێتەکرن، هەروەسا ژبەر وان فشارێن سیاسی و ئابووری ل سەر دەڤەری هەیی،ن جڤاک پێدڤی ڤان جۆرە کەیڤ و خۆشیانە، داکو دەروونێ خەلکێ ئارام بیت گیانێ هیڤیان زێدەبیت، فێستیڤال پەیوەندیێن جڤاکی د ناڤبەرا خەلکێ دا موکوم دکەت، پتر نێزیکی ئێکودو ببن، دەرفەتەکە بۆ رەڤین ژ رۆتینێ ژیانا رۆژانە ئاڤاکرنا بیرەوەریێن خۆش، ئارمانجا سەرەکی یا فێستڤالێ پشتەڤانیکرنە بۆ جۆتیارێن دەڤەرێ و بەرهەمێ خومالی، هەروەسا بەرەڤانیێ ژ ناسنامە و کولتورێ مە دکەت د ڤی سەردەمی دا کو فەرهەنگێن بیانی ب رێکا سۆشیال میدیایێ گەلەك بەلاڤ دبن، دیسا فێستیڤال رێکەکە کو نفشێن نوو و کولتوورێ خۆ ژبیرنەکەن گرنکیێ ب بەرهەمێ ناڤخۆیی بدن، ئەڤ چالاکییە دبنە ئەگەر دەرفەتێن کاری بۆ گەنجان بەردەست بکەن، خۆدان بەرهەم و جۆتیار قازانچێن مەزن ب دەستخۆڤەبینن، یا پێدڤییە ئەم هەمی پشتگیریا ڤان جۆرە فێستیڤالان بکەین دا بەردەوام بن.
