پەکئێخستنا پەرلەمانێ کوردستانێ؛ مەترسی ل سەر پێگەهـ و سوبەهیا هەرێما کوردستانێ
د. خەلیل مستەفا ئوسمان
ڕەوشا هەستیار و ئالۆز یا ڕۆژهەڵاتا ناڤەڕاست، هەروەسا ئەو گوهۆرین و ئاستەنگێن سیستەمێ سیاسی و ئابووری ل ئیراقێ و دەڤەرێ دهێنە پێش، دەرفەتا سستبوون و خاڤبوونا سیاسی ل هەرێما کوردستانێ ناهێلن. د ڤێ قۆناغا چارەنڤێسساز دا، پێکئینانا حوكمەتەکا نوو و ئێکگرتی و کاڕاکرنا پەرلەمانێ کوردستانێ ژ هەر دەمەکی زێدەتر بوویە پێدڤییەکا بلەز و ئەرکەکێ نیشتمانی کو چ پاشخستنێ هەلناگریت پەککەفتنا جڤینێن پەرلەمانی و بەردەوامییا کارانەکرنا دەزگەهێ یاسادانانێ، ڤالاهیەکا مەزن یا دەستووری و سیاسی ل هەرێمێ دروستکریە. پەرلەمان وەک بەرزترین سازییا شەرعی و ناڤەندا ڕەنگڤەدانا ئیرادەیا خەلکی، ئامرازێ سەرەکیێ چاڤدێریکرن، دەرکرنا یاسایان و پاراستنا سەروەریا نیشتمانییە. ئیفلیچکرنا ئەڤی دەزگەهی دبیتە ئەگەرێ هەلپەساردنا پڕۆژەیاسایێن فەر کو ڕاستەوخۆ گرێدای ب باشکرنا ژیارا هەڤوەلاتیان، ئەنجامدانا چاکسازیێن کارگێڕی و رێکخستنا بیاڤێ دارایی و وەبەرهێنانێ ڤەنە. ژ لایەکێ دیتر ڤە، ئاڵۆزبوونا کێشەیێن ئابووری، پرسا بودجە و مووچەی، و بەردەوامییا ناڕۆهنیێ د پەیوەندیێن دارایی دا ب بەغدا ڕا، بارگرانیەکا گران ئێخستیە سەر شانێ خەڵکێ کوردستانێ. چارەسەرکرنا ڕیشەیی یا ڤان تەنگاڤیان پێدڤی ب حوكمەتەکا خۆدان دەسهەڵاتێن تەمام و خۆدان بەرنامەیەکێ رۆهن هەیە کو بشێت ب ئێک بڕیار و پێگەهەکێ ب هێز ناڤا دانوستاندنێن ل گەل بەغدا بڕێڤە ببەت. ئەنجامێن ئەڤێ شڵەژانا ناڤخۆیی ل سەر ئاستێ ناڤچەیی و نێڤدەولەتی ژی زۆرا دیارە. هەڤپەیمانێن هەرێمێ و وڵاتێن بڕیاربدەر ل جیهانێ، بەردەوام سەرەدەریێ ب مەرجا هەبوونا ئارامیا سیاسی و دامەزراوەیێن ب هێز دکەن. دابەشبوون و نەبوونا ئێکدەنگیا ناڤخۆیی، باوەرییا دیپلۆماسی و ئابووری یا وڵاتێن دەرڤە ب هەرێمێ کەم دکەت و پێگەهێ وێ وەک فاکتەرەکێ سەقامگیر د دەڤەرێ دا لاواز دکەت. دەربازبوونا ئەڤێ قووناغا مەترسیدار ب دانانا بەرژەوەندیێن باڵایێن نیشتمانی ل سەری بەرژەوەندیێن حزبی دروست دبیت. ئەنجامدانا روینشتنێن پەرلەمانی و بدەستڤەئینانا لێکتێگەهشتنەکا ڕاستەقینە ل ناڤبەرا ئالیێن سیاسی ژبۆ پێکئینانا حوكمەتەکا سەردەمیانە، تاکە ڕێکە ژبۆ پاراستنا قەوارەیێ هەرێمێ، مسۆگەرکرنا ئارامیا جڤاکی و ڕاوەستیان بەرامبەر تەنگاڤی و مەترسیێن ل دەڤەرێ هەیی.
