خواندنهك بۆ هاتنا ( جوون كێری )
ئهگهر خواندنهكا سیاسی بو هاتنا ( جوون كێری ) وهزیرێ دهرڤه یێ ئهمریكا بوَ بهغدا ل 8/4/2016 بهێته كرن دێ بینین كو نه سهرهدانهكا ههڤسهنگ بوو یا وهزیرهكێ دهرڤه یێ وهلاتهكی بوَ وهلاتهكێ خودان سهروهری و بریارا خوه یا سهربخوَ ژ لاییێن ماوێ سهرهدانێ ڤه و كوَمبوونێن هاتینه ئهنجامدان و جهێ كوَمبوونا و كونفرانسێ روژنامهڤانی ئهوێ هاتیه سازدان. د هاتنهكا ئێك روَژی دا چوار كۆمبوون هاتنه ئهنجامدان ل گهل سێ گرنگترێن ژێدهرێن بریارێ ل سهر ئاستێ عێراقا فێدرال و ههرێما كوردستانێ، زێدهباری كۆمبوونا وی ل گهل (ئیبراهیم جهعفهری ) وهزیرێ دهرڤه. ئهڤه وێ چهندێ دیار دكهت كو نه كۆمبوونێن كارهكێ ههڤپشك و لێك تێگههشتن و و لێكگوهوَڕینا بیر و را بینه، بهلكو ب تنێ ( كێری ) یا ڤیایی ههلویستێ ئهمریكا ب گههینیته لایهنێن عێراقی، كو ئهمریكا پشتهڤانا سهروَكێ ئهنجومهنێ وهزیرێن عێراقێ یه و پێدڤییه ههموو لایهنێن دی پشتهڤانییا وی بكهن د عێراقهكا دیموكراسی، فێدرالی و ئێكگرتی دا. ڤی ههلویستی سنوورهك بوَ وان لایهنێن شیعی دانا ئهوێن خوهپیشاندان و مانگرتن د كر بوَ چاكسازیی و جاران گهفا گوهوَڕینا عهبادی. ژ لایهكێ دیڤه، چوونا شاندێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ بوَ بهغدا و كۆمبوونا وان ل گهل (كێری) ل بارهگایێ بالیوَزخانا ئهمریكا دووپاتكرنا ههلویستێ ئهمریكایه كو سهرهدهریكرن و پهیوهندیێن وان ل گهل كوردستانێ د رێكا عێراقێ دانه. كۆمبوونا وی ل گهل سهروَكێ ئهنجومهنێ نووێنهران پهیامهكا دوو سهر بوو: یا ئێكێ هوَشیاركرنا هێزێن سیاسیێن پێكهاتێ سوونا بوو، د رێكا ( سهلیم جبوری ) را، كو دژایهتییا عهبادی نهكهن ههر وهسا پهیامهكه بوَ ئهنجومهنێ نووێنهران بوَ پهسهندكرنا پروَژێن عهبادی د پهرلهمانی دا. ئهگهر ( كێری ) ڤیابا خوه ل كێشێن عێراقێ ب كهت خودان و چارهسهریا ناكوَكیێن لایهنیێن سیاسی كربا، د ڤیا بهرههڤییهكا پێشوهخت بوَ سهرهدانا وی هاتبا كرن و ماوێ وێ درێژتر با و پشتی وهرگرتنا بیر و بوَچوون و گازندێن ههموو لایهنا كۆمبوونهكا ههڤپشك ل گهل ههموو لایهنا گرێدابایه و بێلایانه سهرهدهری كربا. كونفرانسێ روژنامهڤانیێ ( كێری ) یێ ڤهدهر بوو ژ رێسا و یاسایێن پروتوكولیێن د ناڤبهرا وهلاتان دا. د سهرهدانادا كونفرانسیێن روَژنامهڤانی تێنه ئهنجامدان ب ئامهدهبونا ههر دوو ههڤگوران ئانكو د ڤییا وهزیرێ دهرڤه یێ عێراقێ پشكداری كربا. لێ دیار بوو كێری د ڤییا وهك خودانێ عێراقێ سهرهدهریێ بكهت و تاكانه كێشه و قهیرانێن وێ یێن لهشكری و دارایی ب گههینیته روَژنامهڤانا. ههر چهنده كێری وهك پهیڤدارێ وهزارهتا بهرگریێ سهرهدهری كر، نه وهك وهزیرێ دهرڤه، دهما ب درێژی چویه د ناڤ بابهتێ شهرێ دژی تیرورستێن داعش دا و سهركهفتنێن هێزێن عێراقی ل (رومادی و هیت) و خوه ئامادهكرن بوَ رزگاركرنا ( مووسل) د كونفراسێ روژنامهڤانی ژی دا وی ب تنێ روَلێ هێزێن عێراقێ دیار دكر و هیچ ئاماژه نهدا روَلێ پێشمهرگههی تاكو دهمێ پروَسا ئازادكرنا شنگالێ ژی ئینایه سهرزمان د درێژییا شلوَڤهكرنا بارودوَخێ بهرهیێن شهرێ دژی تیروَرستێن داعش دا. ب دیتنا من ئهڤ تایبهتمهندییا ئهمریكا د دهته خوه د سهرهدهریكرنێدا ل گهل عێراقێ دهرئهنجامێ دوو روودانێن گرنگن د دیروَكا عراقێ دا: ئێك، ئهمریكا عێراقا ئازاد كری ژ رژێمهكا دكتاتوَری و خودانا پروَژێ دامهزراندنا عێراقهكا دیموكراسییه و بهلاڤكرنا وێ دیموكراسیهتێ ل روژههلاتا ناڤین. دوو، ئهمریكا یا سهركێشییا ههڤپهیمانییهكا نێڤدهولهتییا لهشكهری دكهت بوَ هاریكارییا عێراقێ د شهرێ دژی تێرورستێن داعش دا، و ئهگهر مایتێكرنا ئهمریكا نهبایه داعش گهف بوو ل سهر تهڤایا سیستهمێ رێڤهبرنا عێراقێ. ژ بهر هندێ عێراق یا نهچاره گرنگیێ ب دهته بیر و بوَچوونێن ئهمریكا و رێكێ ب دهتێ روَل ههبیت د نهخشێ سیاسیێ عێراقێ دا. د بیت ئهڤروَ ئهمریكا د بینیت كو ( عهبادی ) جێبهجیكهرهكێ بێ ههڤڕكێ پروَژێ ئهمریكایه ل عێراقێ و دهڤهرێ و گوهوَڕینا وی دێ بیته ئهگهرێ ئالوَزیێ و شكهستنا پروَژێ ئهمریكا ژ بهر هندێ ب ههموو هێزا خوه یا لهشكری و سیاسی یێ پشتهڤانییا عهبادی د كهن. خالهكا دی یا گرنگ ئهم ژ بیر نهكهین كو ئهڤ ساله سالا ههلبژارتنێن سهروَكاتییا ئهمریكانه، و ههر هلنگفتنهكا ئهمریكا یا سیاسی یان لهشكری دێ كارتێكرنێ ل سهر بهربژارێن پارتا دیموكراتا ئهمریكا كهت ژ بهر ئهڤ رێڤهبهریا (ئوَباما)ی یا پارتا دیموكراتانه و ئهز پێشبینیێ د كهم كو ئهمریكا رزگاركرنا مووسل بێخنه د ههیڤێن بهری ههلبژارتنێن گشتیێن سهروكاتیێ دا دا كو ببیته پالدهرهكێ سهركهفتنا بهربژارێ دیموكراتا. گومان تێدا نینه كو ههموو شهر و ئاشتی و روودان د نهخشهكرینه بوَ بهرژهوهندییا مهرهم و ئارمانجێن زلهێزا و مللهتێن ههژار ژی بتنێ سوتهمهنییا وان بهرژهوهندیانه.
