هه‌كه‌ هات و (ی-ن-ك) پارچه‌پارچه ‌‌بوو

هه‌كه‌ هات و (ی-ن-ك) پارچه‌پارچه ‌‌بوو

154

مه‌ره‌ما من ژ نڤیسینا ڤێ گوتارێ ئه‌و نینه‌ كو ئه‌ز حه‌ز دكه‌م (ی-ن-ك) یان هه‌ر حزبه‌كا دی یا كوردستانێ، پارچه‌ببیت یان ئه‌ز شاره‌زامه‌ ب كاروبارێن وێ حزبێ، دبت پتر مه‌ره‌ما من ئه‌وه‌ كو وه‌سا چێ بوو، ئه‌ڤ گوتاره‌ ژی كه‌ته‌ د ناڤ زنجیرا گوتارێن من یێن ب ره‌وشا نها یا هه‌رێما كوردستانێڤه‌ گرێدای و كارتێكرنا وێ یا مه‌زن ل سه‌ر ره‌وشا هه‌رێمێ ژ هه‌موو ئالیانڤه‌.
ب هه‌ر ره‌نگی بیت، هه‌كه‌ هنده‌ك به‌رپرسێن (ئێكه‌تی نیشتیمانی كوردستان) به‌رییا و پشتی داخویانیێن جێگرێ ئێكێ یێ سكرتێرێ وێ حزبێ (كوسره‌ت ره‌سوول)، به‌رییا هه‌یامه‌كێ بۆ رۆژنامه‌یا ((شرق الاوسه‌ت)) داین، وه‌سا ژ رایا گشتی را دیار بكن كو ناكۆكیێن د ناڤ رێزێن حزبا وان دا هه‌ین ناكۆكیێن نۆرمالن و ده‌ربڕینێ ژ وێ ده‌مۆكراسییا د ناڤ خوه‌دیێ (ئێكه‌تیێ) دا هه‌ی دكه‌ت و چو تشتێ نه‌ئاسایی نینه‌، لێ ناڤئینای، ب ئاشكرایی مالباتا سكرتیرێ حزبا خوه‌ سووچداركر كو ده‌ستێ خوه‌ ب سه‌ر دارایی و سازییێن سه‌ركی یێن (ی-ن-ك) دا گرتییه‌، هه‌كه هات و‌ كۆنگره یێ وێ‌ هاته‌ كرن، حزبا وی دێ پارچه‌ بیت. پرسیارا ل ڤێره‌ دهێت: ئه‌رێ هه‌كه‌ هات و (ی-ن-ك) جاره‌كادی پارچه‌بوو، پشتی به‌ری ده‌ه سالا پارچه‌ بووی، دێ چ چێبیت؟
هه‌كه‌ ئه‌م سه‌رپێ بزڤڕینه‌ دیرۆكا په‌یدابوونا (ئێكه‌تی)یێ، هه‌ر ل سالێن شێستان و بالێ وێ یێ سه‌ركی (ئینشقاق) ژ پارتی كری، دبیت دیسا سه‌را ناكۆكییێن هزری و سه‌ركێشیێ بوویه‌‌. ئه‌ڤه‌ ژی بوو پالده‌ره‌ك ب هێز كو پشتی هینگێ، پێنچ بالێن سه‌ركی یێن پارتێن كوردی هه‌ڤگرتنه‌كێ بكن و پارته‌كا نوو، پشتی نه‌كسا ل بهارا 1975 ب ناڤێ (ئێكه‌تی نیشتیمانی كوردستان) ل 1ی خزیرانا هه‌مان سالێ، دابمزرینن، وه‌ك ئالترناتیڤ بۆ (پ-د-ك)، به‌رده‌وامیێ ب خه‌باتا شۆڕشگێڕی بده‌ن.
هه‌لبه‌ت هینگێ قۆناغا خوینگه‌رمی و شۆڕشگێڕیێ بوو، بازاڕ بازاڕێ ئایدیۆلۆژیا چه‌پ و ماركسی و لینینی بوو، هه‌كه‌ ئێكی ته‌ماعی د كورسیێ و ده‌ستكه‌ڤتییان دا هه‌بت ژی دیار نه‌دبوو د ناڤ پرانییا ئالاهه‌لگرێن خه‌باتا دژی دكتاتۆری و رزگاركرنا ئاخا كوردستانێ دا، ژبه‌ر هندێ ئێكگرتنا هه‌یكه‌لێ (ئێكه‌تی نیشتیمانی كوردستان)، هه‌تا قۆناغێن هه‌موو شه‌ڕێن براكوژیێ، ل سه‌رده‌مێ خه‌باتێ شۆڕشگێری و ده‌ستهه‌لاتا مه‌ده‌نی پشتی قۆناغا 1991 به‌رده‌وامبوو.
پشتی (بالێ نه‌وشێروان مسته‌فای) زانی، (ی-ن-ك) رێكه‌ڤتنا ستراتیجی و حه‌رامكرنا شه‌ڕێ براكوژیێ دگه‌ل (پارتی) ئیمزاكر، ئه‌و ده‌ستكه‌ڤتیێن ژ داهاتی و بوَدجه‌یێ ب شێوه‌یه‌ك یه‌كسانی ناهێن پارڤه‌كرن، ستراتیجیا نه‌هێلانا بنه‌مالێ د ناڤ رێكخستنێن وێ حزبێ دا لاوازبوو، ، بۆ وی بوو ده‌رفه‌ت كو ژ رێكخستنێن (ی-ن-ك) جودا بیت و پارته‌ك نوو، ب بۆیاغه‌ك سۆسیال ده‌مۆكراس، ب ناڤێ ((بزاڤا گۆڕان)) رابگه‌هینیت، ل سه‌ر رێبازا هه‌مان سیاسه‌تا كه‌ڤن به‌رده‌وام ببت و ب دیتنا خوه‌ هه‌موو تشتان بگوهۆڕت. لێ پشتی هینگێ تیۆری و پراكتیكی گه‌له‌ك ژ هه‌ڤ دوور بوون. ئانكو واقعێ جوگرافی و سیاسیێ هه‌رێما كوردستانێ رێگره‌، هه‌تا نها تیۆرییا (بزاڤا گۆڕان)، ژبوَ لاوازكرنا (پارتی)، ببیته‌ پراكتیك و به‌رده‌وام خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ دبیته‌ قوربانێ ڤێ هه‌ڤڕكییا به‌رته‌نگا د ناڤبه‌را هه‌ردو حزبان دا.
راسته‌ (بزاڤا گۆڕان) ب شكلی، ب شێوه‌یه‌ك ئاشتیانه‌ ژ (ئێكه‌تیێ) جودابوو، لێ كارتێكرنه‌ك مه‌زن ل ره‌وشا سیاسیا هه‌رێما كوردستانێ كر، تایبه‌ت پشتی بوویه‌ ئۆپۆزسیۆن، خه‌لكه‌كی هزر كر كو ژنوو نیشانێن ده‌مۆكراسیێ ل هه‌رێمێ په‌یدابوون، لێ پشتی هاتییه‌ د ده‌ستهه‌لاتێدا، به‌لانس به‌رڤ نه‌رێنیێ هاتن گوهه‌ڕتن. پرسیارا دهێت: ئه‌رێ هه‌كه‌ هات و‌(ی-ن-ك) پتر پارچه‌ بوو، دێ ره‌وش به‌ره‌ڤ كیڤه‌ چیت؟ ره‌نگه‌ پارچه‌بوونا وێ حزبێ ب دلێ نه‌حه‌زێن وێ بیت. لێ پارچه‌بوونا وێ ب هه‌ر ره‌نگێ هه‌بیت، دێ پتر رۆلێ دكتاتۆریێن بنه‌مالان ل كوردستانێ په‌یدا كه‌ت و بهێزئێخیت.
دبیت ئه‌ڤ ره‌وشه‌ ژی د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌رێما كوردستانێ دا نه‌بیت‌‌. ژ به‌ر كو ل هه‌ر وه‌لاته‌ك ده‌مۆكراسی و خوه‌دی پرنسیپێن مه‌ده‌نی، به‌هرا پتر دو حزبێن سه‌ره‌كی هه‌نه‌ ململانێ ل سه‌ر حوكمدارییا وه‌لاتی دكه‌ن. چو پێنه‌ڤێت هه‌كه‌ حزبه‌ك ژ وان پارچه‌ بوو، یان لاواز بوو، ئه‌ڤه‌ پرۆسێسا ده‌مۆكراسیێ ل وی وه‌لاتی كه‌ته‌ د گومانێدا و هه‌ر وه‌لاتی دێ باجا مه‌زن ژ وێ ره‌وشا سه‌قه‌ت ده‌ت، هندی هشیارییا هزری بۆ په‌یدا نه‌بیت.

کۆمێنتا تە