باشوورێ كوردستانێ و كهسێ سهركرده
سهركرده وسهركردایهتی جههك بهرفرهه دزانستێن كومهلایهتی گرتیه، ههردوو بێ ئێك نابن، ژلایێ تایبهتمهندێن زانستێ دیاركری چهندین تێگهه نیاسینه چ راستهوخوه یان نه گرێدان ب ئهوانڤه ههیه، كرینه مهرجێن وان: هێز،جه، دهستههلات، رێزگرتن،پاكی، زیرهكی، شیان، ئهكتیڤی، ههلویست، دلسۆزی، قوربانیدان، ئهڤه ههموو كوَمڤهكرینه دتێگههی بژاره(Elite). بژاره دوو جوره كهس بژاره دهستههلاتێ دكن و دهستههلات لێ دهێتكرن، ههر دهرئهنجامێ ئهڤان دیتنا كهسان دبن سهركرده: سامان، خێزان، پهیوهندێن جڤاكی و بهرژهوهند روَلا خوه دبینن لجهێ مهرجان بهلێ سهركردایهتیهك دهمی، دیسان پێدڤیه سهركرده دبن چاڤدیری وههلسهنگاندنێ دابن، ئهو پارڤهكرن هاتیه كرن بوَ وان: كلاسیك، بیروكراتی و كارێزمای، سهركردهیێ مهزن سهركێشا بزاڤا گوهوَڕینێ و شورهشێ دكهت، د كاودانێن تهنگ و گران دا، ئهڤ سهركرده سنوورێن چێكری دژی ماف وئازادیا ژناڤ دبت، پتریا جاران سهركرده و سهركردایهتی ژتهخێن: ههژار، جوتیار، كرێكار، كارگێرێن نورمال سهرهلددن. جاران ژ زانینگهه و سهنتهرێن ڤهكوَلین و ستراتیژیان،ل دوهی ترس و فشارێن: سیاسی، كوَمهلایهتی، ئابووری، دهاتن بكارهینان دژی كهسان ههتاكوَ گوهداریا سهركردهیی بكن، دنووكهدا ئهڤان فشارا بوهایێ خوه نینه، دمینت گوهداریكرنب ئازادانه، سهدهم دیموكراتی دژیانا: كوَمهلایهتی، پیشهسازی ،سیاسی، سهركردهیێ كارێزمایی خودان جهماوهرهك مهزن و دهێت قهبوولكرن، زوَر ب سهركهڤتیانه د ئارمانجێن كومهلگههێ خوه دگههت و كار بوَ دكهت،ب وَ سهركهڤتنا خوه مفا ژهێزا دهولهتێ،ب وها و پیرۆزی، داب و نهریتین سهركهڤتی، نهوهیێ تازه، وهردگرت.
پرسیار: باشوورێ كوردستانێ و نیاسینا وان بوَ سهركردان و سهركردایهتی چهوایه؟
باشوورێ كوردستانێ ل سهر دوو قوناغان دهێت دابهشكرن شۆرهش و سهربهخوهیی، ل دهمێ شوَرهشێ باشوور كهسێن سهركرد و سهركردایهتی ناسكرینه ب ئاست و جورێن جوَدا. ئهوان سهركردان ب سهركهڤتیانه شوَرهش دوماهیك ئینا ب سهرهلدان و سهربهخوهیێ، بهلێ ل دووهی كهسێن سهركرده ب مهرجێن وێ چ كهسێ ئێكێ یان دوویێ هاتینه ناسكرن، بهلكو سهركردێن مهزن و كارێزمایی بووینه، ههرئێك گوَڕِِِهی جه و پلا خوه یا سهركردایهتیێ، پتریا كهسێن سهركردایهتی كرین ل قوناغا شوَرهشێ ژ تهخێن: جوتیار، كرێكار، كارگێرێن نورمال دگهل كێمهك ژ قوتابخانه و زانینگههان بووینه، ههتاكوو رادهیێن گهلهك باش سهركهڤتی بووینه،ئ هڤان سهركردان تایبهت یێن دهستههلاتێ چ دهمهكێ هێلێن سوَرێن بهرژهوندێن گهل وئارمانجێن شوَرهشێ یێن نهتهوی نهبهزاندن، تێنهگههشتن سهركردایهتی و سهركرده كارتن بوَ دهستڤههینانا مهرهمێن فوول تایبهت ب جورێن دهراڤی و مهعنهوی، دیسان ئهڤ سهركرده دهاتن قهبوولكرن ژلایێ گهلێ وانڤه ژ بنگههینهك كاروخهباتا وان جهێ قهبوولكرنێ بوَ دابینكرنا ئاسایشا وان چ كهسی یان نهتهوی،سهبارهت قوناغا سهربهخوهیی ههموو پێشبینی بوَ هندێ سهركرده وسهركردایهتی وهك پێدڤی بهێن دیتن ب شێوهیهك ئهكادیمی و زانستیانه ب رهنگهكێ دگهل ژیانا ئهڤرۆیا جیهانێ بگونجت ب كێمترین شیان وزیان و سهركهڤتن كار بوَ پێكهینانا دهولهتا نهتهوی بهێتكرن، بهلێ ل ئهڤرۆیا جیهانێ: زانست و هونهر و شهرێ مهزن بخوهڤه دبینت تایبهت: جیوسیاسی، جیوگرافی، جیوستراتیژی، بهرژهوهندان، ههموو بوَ ئارمانجێن نهتهوی وگهشهكرنا دهستههلاتا وێ دخوازت سهركردایهتی و سهركرده ل باشوور وهك پێدڤی ههبن، ههموو شیان بوَ پێكهینانا دهولهتا نهتهوی، دابینكرنا ئاسایشا: كهسی، نهتهوی، دهمهكی باشوور سامانێ مرۆڤی ههبوویه و ئازاده ههتاكوو رادهیهكێ شیان و خزمهت دگهل ئاشكهرایی چهوانیا بوون ب سهركرده و سهركردایهتی لبهردهست بگره: سیاسهت، ئابوور، تهكنولوجی، زانست، ڤهبووناجیهانی،لایهنێ دوویێ یێ سهركهڤتنێن دوژمانان و داهێنانێن دوَستان،ئ هڤه پێدڤی دكت ههموو باشووری سهركردهیێن مهزن وك ارێزمایی بووبانه نهكو كلاسیك و بیروكراتی! یان پشتگوهخستنا مهرجێن بوون ب سهركرده، بهلێ ئهڤرۆیا ستونێن ئاسایشا باشوور بهرههمێ خهبات و خزمهتا سهركرده و سهركردایهتیا ههی، لدهمهك ئهڤ ستوون دئاستێ پێدڤیێ خوهدا نینن و زهحمهته دهولهتبوون ل سهر بهێت ئاڤاكرن. سهدهم ژبهر نهبوونا دروستا سهركرده و سهركردایهتی، پتریا باشوور تێدگههن سهركرده و سهركردایهتی كارتن بوَ دهستڤههینانا مهزنترین بهرژهوندێن تایبهتێن دهراڤی و مهعنهوی، خزمهتێن وان بهێن قهبوولكرن لژێر فشارێن دیاركری، گۆمانا مهزن كهڤتیه كار و خهباتێن وان بوَ دابینكرنا ئاسایشا نهتهوی، دهرئهنجام ههر باشووریهك ل جهێ خوه كار بوَ شكهستنا ستوونێن ئاسایشا نهتهوی دكهت، ئهوا ئهڤرۆ باشوور ههیه ژ ستونێن ئاسایشا نهتهوی ب ههموو شاشی و كێماتێن خوهڤه خزمهت و شیانێن كێمهك ژنهتهوه پارێز و دروست سهركرده و سهركردایهتیا ب فهرهنگا سهركهڤتنێن شورهشێ و دستوورێ پێشمهرگایهتی.
چ بهێتكرن، گهرهكه ههموو باشووری ببن سهركردهێن مهزن و كارێزمایی، ههموو كاركرن و خزمهت بوَ پێكهینانا دهولهتا نهتهوی ب ماف و بهرژهوهند و پیرۆزیان، بهلێ سهركرده و سهركردایهتیا زانستی و ئهكادیمی ب فهرهنگا سهركهڤتنێن شوَرهشی و دستوورێ پێشمهرگایهتی بوَ باشوور پێدڤیهك ستراتیژی نێزیك ودووره، ههموو سهركهڤتن لسهر ههبوونا سهركردان و سهركردایهتیا دروست دهێن ئاڤاكرن وگهشهكرن، گهلهك پێدڤیه ههموو باشوور خوه ژ خالا بهرژهوهنێن تایبهتێن مهعنهوی ودهراڤی بكارهینانا سهركردایهتی وسهركردان رزگاربكن بهر خزمهتا نهتهوی ودابینكرنا ئاسایشا كهسی و نهتهوی،ه هڤدهم بلا قهبوولكرنا سهركردان بهێتكرن ژبنگههینهك ڤیان وخزمهتكرن وئێك ئارمانج نهكو فشار،د هرئهنجام ل دهمهكێ سهركرده و سهركردایهتیا درست هات دیتن دێ رهوشا ستوونێن ئاسایشا نهتهوی باشتربت، باشوور خودان ئهڤ ستونه ب رههند و سهركهڤتنێن ئاسایشی ههتاكو دهولهتبوونێ ئاڤادكهت.
