ژنهك دێ بیته سهروكا ئهمریكا …!
ههر ژ دامهزراندنا وهلاتێن ئێكگرتى یێن ئهمریكا ل سالا 1776ێ و ل دووڤ را ههلبژارتنێن ل دووڤ ئێك كو بۆ ئێكهم جار ل سالا 1789 ێ (جورج واشنتون) بۆ ئیكهم سهروكێ ئهمریكا و ههتا ئهڤرۆ كو (باراك ئوباما) سهروكێ چل و چارێ یه و كاروانێ بهردهوامه.
د ئهڤى بیاڤى دا گهلهك جاران سیستهمێ ( دیموكراسیێ ) ئهمریكا توشى پسیارهكا تام رهخنه دبیت : ئهرێ بۆچى ههتا نوكه ژنهك نهبویه سهروكا ئهمریكا ههرچهنده خۆ ب پیشهنگا دیموكراسیێ ددانیت ههروهسا بهرگرى ژمافێن مروڤى !
قهبارێ ئهڤێ پسیارێ ل گهل وهرارا جڤاكى و بهربهلاڤبونا تێگههێ مافێن مروڤى و یهكسانیێ و ئازادیا رادهربڕینێ پتر بهرفرهه دبیت و ههتا رادهیهكێ وهكو كێماسیهكێ یان ژى لهنگى یهكێ بۆ ئهڤى سیستهمى یان ژى مودێلێ (دیموكراسیێ ) ل قهلهم ددهن !
زانایێ ئهلمانى (ئهوزفلد شبنگلر ( 1880 – 1936 ) تیورهكا ب ناڤ و دهنگ ههیه كو پێشبینیا ههرفتنا ئهمریكا دكر ههتا سالا 2000 ێ و د پهرتوكا خوه یا بناڤ و دهنگ دا ( تێكچونا رۆژئاڤا – تدهور الغرب ) دا بهلاڤ كریه ..كو ل سهر هندهك بنهمایێن ژێك جودا هاتیه دانان و ههتا رادهیهكێ نێزیكى تیورا (ئیبن خهلدونى) یه كو شارستانى یێن مرۆڤایهتیێ وهكو ژیێ مروڤى نیشان دایه ب ههرسێ قوناغێن ( زارۆینى , گهنجاتى , دانعهمریى و داكهفتن .. ) , ل گۆر دیتنا ئهڤى زانایێ ئهلمانى ل دووماهیا چهرخێ بیستێ ئهمریكا دێ گههیته گوپیتكا پێشكهفتنا تهكنهلوژى و ئابوریهكا بهێز بهرامبهر لاواز بوونا بهایێن (روحى و جڤاكى ..), و ئهڤه ژى دێ بیته دهستپێكا لاوازبوونێ و بهرهڤ داكهفتن و ههرفتنێ وهك گهلهك شارستانیێن دى …
لێ ل گۆر بورینا دهمى و كهتوارێ ههى ئهمریكا ههر ب هێز ما و نهههرفت بهلكو وهكو دهولهتا ئێكێ ل سهر ئاستێ جیهانێ ژ ئالیێ ئابوورى ڤه دهێته هژمارتن كو چارێكا ئابووریا جیهانێ ددهست دایه، ههروهسا گهلهك بیاڤێن دى … پسیار ئهرێ بۆچى نهههرفت و وهكو بۆچونا ئهڤى زانایى دهرنهكهفت ..؟! زانایێن جڤاكى ئهڤێ چهندێ ڤهدگهرینن بۆ دو ئهگهران ؛
– یا ئێكێ ئهمریكا وهلاتێ دهزگههایه( دولت المۆسسات )ه ,كو ههرتشت لدووڤ نهخشهو پلان و ستراتیژیهكا دیار ب رێڤه دچیت.
– ئهگهرێ دویێ كو ههر ب یێ ئێكێ ڤه گرێدایه ئهوه كو ئهڤى وهلاتى ب ئهڤى سیستهمى شیانێن خوه گونجاندنێ ههنه ل گهل ههموو رهوش و كاودانێن ژێك جودا ..
ل رۆژگارێ ئهڤرۆ ئهم دشێین دو نمونا د ئهڤى بیاڤى دا بهرچاڤ بكهین:
– ل گهل بهربهڵاڤ بۆنا پێلا جیهانگیریێ ل دهستپێكا ئهڤى چهرخى و بهربهلاڤبونا تێگههێن مافێن مروڤى و یهكسانیێ و بهرههنگاریا هزرا رهگهز پهرستیێ .. بۆ ئێكهم جار ل مێژوویا ئهمریكا كهسهك رهش پیست ( باراك ئوباما ) بو سهروكێ ئهڤى وهلاتى وهكو بهرسڤهك بو ئهوێ پسیارا دبێژت بوچى ژ سهرجهمێ چل و سێ سهروكێن ئهڤى وهلاتى ئێك رهش پیست نهبیت ؟!
– بۆ ئهڤێ خۆلا ههلبژارتنان ژى(كو كێمتر ژ دو حهفتیان مایه بهێن ئهنجامدان دیسا ئهمریكا كارێ خوه دروست كریه بو بهرسڤ دانا پسیارا دووێ : بۆچى ژ چل و چار سهروكێن ئهمریكا ئێك ژن نهبیت و ههر ههموو زهلام بن ؟! ل دهمهكى خوه ب سهركێشا دیموكراسیێ و یهكسانیێ دزانیت !
بۆ ئهڤێ پسیارێ ژى دهمهكه بهرسڤ حازر كرى یه و ژنهك ( هیلارى كلینتون ) دێ بیته ئێكهم سهروك كومارا ژن د دیرووكا ئهڤى وهلاتى دا ..
و ب ئهڤى رهنگى ل ئهڤان ههردو خۆلێن دووماهیێ ب دو بهرسڤێن ل گهل وهرارا جڤاكى بگونجن دو مودێلێن جودا ژَ قوناغێن بهرى یا نها هاڤیتنه مهیدانێ ( رهش پیستهك ) بۆَ نههێلانا گومانا رهگهز پهرستیێ , و ( ژنهك ) بۆ نههێلانا گومانا سهرهدهرى ل گهل مروڤى لسهر بنهمایێ جیندهرى و نهیهكسانیێ !
ئانكو بۆ ههر بوویهرهكێ پێش وهخت ئامادهكارى هاتینه كرن , ژبهركو دهزگهه ( مۆسسات ) ئهڤى وهلاتى ب رێڤه دبهن و خودان نهخشه و پلان و ستراتیژیا دوم درێژن ..و ئهڤا دى یا كو ژ بهرى بوویهرێ دهێته دیتن و مهیدانا ههڤركیێ بۆ بدهستڤه ئینانا كورسیا سهروكاتیێ بتنێ بوراندنا دهمى یه ل گهل چهند دیمهن و لهیستوكێن پێش وهخت هاتینه ئامادهكرن !!
