پشتى ههڤكێشا مووسل كورد پێدڤى ب رهفتاركرنا دیفاكتویه ل گهل عیراقێ
پشتى ئازادكرنا باژارێ مووسل و ب دووماهى هاتنا داعش قووناغهكا تازه دێ دهست پێ كهت، ئهڤ قووناغه ژى وهكو یا (سالا 2003) یه ل دهمێ كو رێككهفتنا دابهشكرنا دهستههلاتان د ناڤبهرا لایهنێ كوردى و لایهنێن عهرهبى دا هاتیه كرن، لێ ئهڤ جاره ب رهنگهكێ دى یه. واته ڤێ جارێ دێ بیته قووناغا رێككهفتنا سیاسى ل سهر دابهشكرنا سهروهرى یا و جیوپولویتكى و دهستنیشنكرنا سنووران د ناڤبهرا پێكهاتهیێن نهتهوهى و تائیفى یێن عیراقێ دا. چونكى ل سالا (2003) ژى كورد ببوونه بهشهكێ سهرهكى د پرۆسا ئازادكرنا عیراقێ دا و د ئهنجام دا كوردستان چ سیستهم یان جوگرافى یا وهكو دیفاكتۆیهك ههر وهكو خوه مایه و د دهستوورێ عیراقا فیدرال دا جهگیر بوو. ل دووڤ دارێشتنا ستراتیجیهت و پلانا سهركردایهتى یا سیاسى یا ههرێما كوردستانێ، ڤێ جارێ ژى پشتى كو پلانا لهشكرى ب دووماهى تێت ژبۆى ئازادكرنا باژارێ مووسل دێ پلانا سیاسى دهست پێ كهت و سنوورێ جوگرافى یێ كوردستانێ ئهوێ ب خوینا عهزیزێن مه ئازاد بووى دێ بیته دیفاكتۆ و دێ جێگیر بیت، ههروهسا ب رێكێن یاسایى و ب دانانا میكانزما ریفراندۆمێ خهلكێ وان دهڤهرێن ئازادكرى دێ بریارا خوه دهن كانێ دێ سهر كوردستانێ ڤه بن یان ژى عیراقێ.
پلان و ئارمانج ژى ئهوه كو كوردستان و عیراق دو دهولهت بن د ناڤا دهولهتهكێ دا، واته د سنوورێن ژ دهرڤه دا دێ وهكو خوه مینن، لێ سنوورێن ناڤخۆیى دێ گهۆرین دروست بن، ئهڤه ژى ب ئاشكرایى د پهیاما (سهرۆك بارزانى) دا هات ل دهمێ كو سهرهدانا بهغدا كرى و فهرمووى (كوردستان و عیراق ژ ئێك جودا نابن، لێ كوردستان دێ سهربخۆ بیت)، ئهڤه ژى واتایهكا مهزن ددهت، واته كورد مللهتهكه و فهرههنگ و زمان و كهلتور و خاك و مێژوو و ناسناما خوه یا تایبهت ههنه و ههرێما كوردستانێ ژى جیوپولیتیكا خوه یا نهتهوهى یا جودا ههیه و پارچهیهكه ژ كوردستانا مهزن و عیراقا عهرهبى ژى پارچهیهكه ژ وهلاتێ عهرهبان، لهورا لوژیكا مێژووی و جیوپولیتیك و حهزا خهلكێ كوردستانێ بۆ سهربخۆیێ ئاشكرا دكهت كو مللهتێ كورد مللهتهك نینه ژ مللهتێ عهرهبان داكو ژێ جودا ببیت، لێ گهلێ كورد ماف یێ ههى سهربخۆ ببیت و ئاشكرایه د مێژوویێ دا ئهو زۆردارى یا كو عهرهبان ب سهرێ گهلێ كورد ئیناى و ئاخا كوردستانێ ژى وهكو پارچهك ژ ئاخا وهلاتێ عهرهبان دهژمات و مللهتێ كورد ژى ئێك ژ مللهتێ عهرهبان ددانا و د ههموو سهردهم و قووناغان دا وان دهستههلاتدارا ب هێزا ئاگر و ئاسنى مللهتێ كورد قركریه، بهركو عهرهبێن شوفێنى ژى ل بهغدا شۆرهشێن گهلێ كوردستانێ ب جودا خواز ب ناڤ دكرن نهكو شۆرشێن ئازادیخواز.
ئهڤرۆ و د ڤێ قووناغێ دا پێگههێ كوردان زۆر یا گرنگ و بهرز و بلنده ب تایبهتى د وارێ لهشكرى و دبلوماسى دا، ژ لایێ دی ڤه شهرێ داعش و سهركهفتنێن مهزن یێن كو هێزا پێشمهرگێ كوردستانێ تۆمار دكهت كو ئهڤ شهره ژى ههردو وارێن سیاسى و لهشكرى ب خوهڤه دگریت، لهوما یا ئاشكرایه كو د ههڤكێشهیێن ئهڤرۆ دا ههر لایهنهكێ پشكدار بیت د ڤى شهرى دا و هێزا لهشكرى یا كاریگهر ههبیت دێ بهرژهوهندیێن وى هێنه پاراستن ژ لایێ دهولهتێن ههڤپهیمان ڤه د ههموو واران دا، دیسان ئهڤرۆ ژى گهلێ كوردستانێ ژ ههر جارهكێ و ژ ههر مللهتهكێ دى پتر پێدڤى ب پاراستنا بهرژهوهندیان ههیه ل گهل ههر لایهنهكێ بهرانبهر و ب بۆچوونا من ل دهمێ كو كوردان بڤێت خوه بگونجینن ل گهل بهرژهوهندى یێن جیهانا ئازاد، دڤێت ئهم بزانین كانێ بهرژهوهندى یێن وان ل كیرێ نه و پێدڤیه میكانزما تێكهلكێشانا بهرژهوهندیێن بهرانبهر بخوینین و پاشى خوه ل گهل بگونجینین. ئهڤرۆ چهند رۆژ دبۆرن و دچن دووماهیا داعش نێزیكتر دبیت و ئاراستهیێن ههڤدژ پتر یێ ئاشكرا دبن و ههروهسا گورهپانا ململانێ و بهرژهوهندیا ژى یا د لڤینێ دایه و خورتر لێ دهێت ب تایبهتى پشتى كو ئۆپهراسیۆنا رزگاركرنا باژێرێ مووسل دهستپێكرى، لهوما ئهڤرۆ ژى سهركردایهتى یا سیاسى و لهشكرى یا ههرێما كوردستانێ كو سهرۆك بارزانى نوونهرایهتى یا وێ دكهت ل بهرانبهر شهرێ داعش و بزاڤا دبلوماسى ب شههرهزاى و ژیرانه سهرهدهرى یا ل گهل ڤێ رهوشا ئالۆز كرى و دیسان یێ رازییه ژى كو ههر هاریكارى یا ههر لایهنهكى بۆ گهلێ كوردستانێ بهێت، ب وى مهرجى كو بۆ مهرهمێن سیاسى و دهستوهردانا ناڤخۆیى یا كوردستانێ نهبیت. ژ لایهكێ دی ڤه ههر لایهنهكێ د بهرژهوهندى یا مللهتێ عیراقێ دابیت بۆ هاریكاریكرنێ ل سهر بنهمایێ خرڤهكرن و ئاڤاكرن و دروستكرنا دهولهتان د ناڤا دهولهتا عیراقێ دا داكو ههڤسویێن باش بن دێ پێشوازیێ لێ كهین و كارهكێ باشه و ئارمانجا گهلێ كوردستانێ ژى ئهوه كو عیراق بمینیت وهكو دهولهتهك بۆ خوڤهكرنا ههرسێ دهولهتان ژ پێكهاتهیێن (كورد – سنه – شیعه) واته ئهڤ سیستهمه ل ژێر ناڤێ كۆنفیدرالیا پێشكهفتیه، چونكی ههر ئهڤ گرێبهستهیه یا كو مللهتێ عیراقێ پێكڤه بهێلیت و عیراق ژى وهكو دهولهتا ئیكگرتى بمینیت.
