حاخام زهكهریا بهرئاشی
بهری دو رۆژان حاخامێ جوهیێ كورد (زهكهریا بهرئاشی) ل باژێرێ قودسێ ل ئیسرائیلێ د ژیێ 117 سالیێ دا وهغهركر، كو دهاته هژمارتن دانعهمرترین جوهیێ كورد ل جیهانێ.
حاخام زهكهریا ل سالا 1900 ێ ل گۆندێ بهرئاشێ یێ سهر ب قهزا ئامێدیێ ڤه ل پارێزگهها دهۆكێ ژدایكبوویه، ل باژێرێ قودسێ دژیا، سایتێ (المصدر) یێ ئیسرائیلی كو ب زمانێ عهرهبی دهێت وهشاندن، ئاماژێ ب دیدارهكا حاخام زهكهریای دكهت كو تێدا بهحسێ روودانێن بهری 80 سالان دكر، ب تایبهتی قووناغا زارۆكینیا خوه ، كو خێزانا وی ژ ههشت خوهشك و برایان پێكدهات، شهش ژێ مرن و تنێ ئهو و دو خوهشكێن ژ خوه مهزنتر د ژیانێ دا مان، دایك و بابێن وی ل كوردستانێ كارێ چاندنێ و چێكرنا جلكێن كوردی دكر.
ل دۆر پهیوهندیێن وی دهمی یێن جوهیێن كورد ل گهل كوردێن موسلمان ل كوردستانێ، بهرئاشی دبێژیت “مه پهیوهندیێن گهلهك باش ل گهل كوردێن موسلمان ههبوون و ئهم وهكو برایێن ههڤدو بووین و چو ناكۆكی د ناڤبهرا مه دا نهبوون”.
بهرئاشی بهحسێ ناكۆكیێن نوكه د ناڤبهرا جوهی و عهرهبا دا ل ئیسرائیلێ دكهت كو ب چو شێوهیان ناهێنه ههمبهركرن ل گهل پهیوهندیێن خوهش یێن د ناڤبهرا جوهیێن كورد و موسلمانێن كورد ل كوردستانێ و دبێژیت “وی دهمی بۆمه وهكو بهحهشتا عهدهنێ بوو”.
د ژیێ 15 سالیێ دا، بهرئاشی ل گهل خێزانا خوه بهر ب گۆندێ سندۆرێ ڤه دچیت و ل وێرێ ئاكنجی دبیت، ل دووڤ وی سایتێ ئیسرائیلی، سندۆرێ گوندێ ئێكێ بوو ل عیراقێ كو ههموو خهلكێ وی جوهی بوون، ههر ل وی گۆندی ژی كچهكا جوهی یا كورد یا سندۆری دههلبژێریت و ژیانا ههڤژینیێ ل گهل پێك دئینیت.
ل سالا 1936 ێ، ل گهل ههڤژین و زارۆیێن خوه بهر ب ئیسرائیلێ مشهخت دبیت و ل قودسێ ئاكنجی دبیت و دهێته هژمارتن ژ دامهزرێنهرێن كۆمهلا جوهیێن كوردستانێ ل ئیسرائیلێ و ئێك ژ ستافێ دهستهیا كۆڤارا جوهیێن كوردستانێ بوو، ل سالا 1980 ناڤۆنیشانێ (عهزیزێ قودسێ) پێ دهێته دان و ل سالا 2013 ێ باوهرناما وهلاتیێ فهخری پێ دهێته دان وهكو دانعهمترین وهلاتیێ دهولهتا ئیسرائیلێ.
حاخام زهكهریا بهرئاشی ددیدارهكا خوه دا ل گهل (كوردستان TV) كو بهری چهند سالهكێن كێم د گهلدا ئهنجام دابوو، بهحسێ ژیانا خوه ل كوردستانێ دكهت، ب تایبهتی ل گۆندێ بهرئاشێ و بهحسێ ئامێدیێ و دهۆكێ و چهندین دهڤهرێن كوردستانێ دكهت كو ههر د هزرا وی دا مابوون و ل گهل وان بیرهاتنان ژی رۆندك ژ چاڤێن وی دهاتن خوار و ههر ل گهل وان رۆندكان و ب شێوهكێ كاریگهر دگۆت (ئهڤه پتر ژ 60 سالانه ئهز ب ڤی شێوهی ب زمانێ كوردی نه ئاخڤتیمه).
