بایۆمه‌ترى و په‌نابه‌ر

بایۆمه‌ترى و په‌نابه‌ر

84

(ده‌مێ ئه‌ركێ خوه‌ ب دووماهی دئینى و خانه‌نشین دبى، ل گۆر هه‌مى قانوونێن جیهانێ سروشتى یه‌ ل كیڤه‌ ل دونیایێ بژى، به‌لێ نه‌یا سروشتى یه‌ ده‌مێ ل سه‌ر بینیاته‌ك نه‌ دروست خانه‌نشین ببی)  بایۆمه‌ترى سیسته‌مه‌كێ پیڤاندنێ یه‌ د چارچووڤێ بیۆلۆژیك دا، دبیت تایبه‌تمه‌ندیێن فیزولۆژیك وه‌ك (په‌نجه‌مۆر) ب ره‌نگه‌ك ئه‌لكترۆنى زانیارى تێدا بێنه‌ پاراستن ژ بۆ ناسناما كه‌ساتى دهێت بكارئینان، ئه‌ڤ سیسته‌مه‌ ل گه‌له‌ك وه‌لاتێن جیهانێ دهێت بكارئینان ژ بۆ پاراستنا ئاسایشا وه‌لاتى و كێمكرنا گه‌نده‌لیێ. ئێك ژ بریارێن چاكسازیێن حوكمه‌تا هه‌رێمێ ل ڤێ دووماهیێ داى بكارئینانا ڤى سیسته‌مى یه‌، ئه‌ڤ چه‌نده‌ جهێ ده‌ستخۆشیێ یه‌ و پێدڤى یه‌ هه‌موو وه‌لاتى و لایه‌ن پێكیر بن ژ بۆ كێمكرنا گه‌نده‌لى یه‌ د ناڤ  سازیێن هه‌رێما كوردستانێ دا، وه‌ك ده‌سپێك پتریا وه‌لاتیان ناڤێن خوه‌ توماركرینه‌ و ئه‌ڤ چه‌نده‌ جهێ دلخوشیێ یه‌، مه‌به‌ستا من د ڤێ نڤیسینێ دا ئه‌وه‌ كو ل ڤان رۆژێن دووماهیێ یێ بابه‌تێ چوونا په‌نابه‌رێن كورده‌ بۆ كوردستانێ ژ بۆ توماركرنا ناڤێن خوه‌ د سیسته‌مێ بایۆمه‌ترى دا، ژماره‌كا زۆر ژ رۆژنامان و تۆرێن جڤاكى و ب ره‌نگێ كاریكاتۆر هێرشێن دژوار ل هه‌مبه‌ر په‌نابه‌ران كرینه‌ و ب تایبه‌ت ئه‌وێن ئه‌ورۆپا و ئه‌مریكا دژین، ب گشتى بیروبۆچوونێن جودا ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ د هێنه‌ دیتین، پتریا وان كوردێن ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى دژین ب گه‌نده‌ل ناڤكرینه‌، گه‌له‌ك نڤیسین و كۆمێنتێن وه‌لاتیان وه‌سا دیاركریه‌ كو ئه‌ڤ كه‌سه‌ ژ ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى دژین و نوكه‌ ژ برسا دا هاتینه‌ كوردستانێ دا ناڤێن خوه‌ تۆماربكه‌ن و مووچێ وان ب هیته‌ پاراستن، راسته‌ گه‌له‌ك كه‌س هه‌نه‌ ل ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى دژین و خودان مووچه‌نه‌ ژ به‌رهندێ پێدڤى یه‌ ئه‌و ژى ب هێنه‌ دیاركرن و به‌رگرى ژ وان ناهێته‌ كرن یێن نه‌ ب دروستى دبنه‌ خودان مووچه‌، ب نێرینا من نابیت هه‌موو كوردێن ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى دژین وه‌ك ئێك هژمار بكه‌ن، ب گشتى ژماره‌ك زۆر ژ ڤان په‌نابه‌ران پتر ژ 20 سالان پێشمه‌رگه‌ بووینه‌، به‌لێ ئه‌ڤرۆ كۆچبه‌ر و په‌نابه‌رن و ل ده‌رڤه‌ى كوردستانێ دژین، دیاره‌ دیاردا په‌نابه‌رى یێ یا نامۆ  نینه‌ ل جه‌م كوردان، چونكى پتریا وه‌لاتیێن كورد په‌نابه‌رى د ژیانا خوه‌ دا نه‌دیتی یه‌، كێم مال هه‌نه‌ نوكه‌ ژى كه‌سه‌ك ژ مالباتا وان ل ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى نه‌ژین، ئه‌ڤجا پێدڤى یه‌ مافێن وان ژى بهێنه‌ به‌رچاڤكرن، چونكى ده‌ما تو ئه‌ركێ خوه‌ ب دووماهی دئینى و خانه‌نشین دبى ل گۆر هه‌مى قانوونێن جیهانێ سروشتى یه‌ ل كیڤه‌ ل دونیایێ بژى، به‌لێ نه‌یا سروشتى یه‌ ده‌مێ ل سه‌ر بینیاته‌ك نه‌ دروست بهێته‌ خانه‌نشینكرن، مافێ خانه‌نشینیێ بۆ هه‌مى كه‌سان هه‌یه‌ ب تایبه‌ت ئه‌وێن كار دكه‌ن یان ژى ژیانا خوه‌ هه‌میێ ته‌رخان بكه‌ن بۆ ئێك ئارمانج، ئه‌و ژى پاراستنا وه‌لاتیه‌، پێدڤى یه‌ ده‌سهه‌لاتدار مافێن وان بپارێزن، بێگومان پێشمه‌رگه‌ ژى ژیانا خوه‌ هه‌موو ته‌رخان كریه‌ بۆ پاراستنا ڤى وه‌لاتى و ئایندێ خوه‌ گۆرى ڤێ رێیا پیرۆزكریه‌ كو به‌رهه‌مێ ڤان كه‌سان بوویه‌ كو وه‌لاتێ مه‌ ئازاد بوویه‌، ئه‌ڤجا ئه‌ڤ كه‌سه‌ ل كوردستانێ بن یان ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى بن ب هه‌ر ئه‌گه‌ر ده‌ربه‌ده‌ر بووبن، د ئاینده‌ دا ژى كور و كچێن ڤان دێ ل وه‌لاتێ خوه‌ بنه‌ خودان و خزمه‌تا وه‌لاتێ خوه‌ كه‌ن و بلا ژبیر نه‌كه‌ین ئه‌و ئاڤه‌دانیا هه‌ى نوكه‌ ل كوردستانێ شوون تبلێن وان په‌نابه‌ران لێ ددیارن.

کۆمێنتا تە