خیار و مشار..
تۆرێن جڤاكی یێن فیسبووكی و تویتهری و ئهنستگرامی شۆرهشهك د بیاڤێ تهكنولۆجیایێ و گههاندنێ و بهلاڤكرنا پێزانینان دا پهیداكر و رۆلهكێ سهرهكی د شۆرهشێن بوهارا عهرهبی دا ههبوو، ژ بهر كو هژمارهكا مهزن یا كهسان بكاردئینن و چو سانسۆر ژی ل سهر بكارئینانا وان تۆران نینن.
ههر چهنده بۆچوون و پێزانینێن نوو و گهلهك روودان و بۆیهر و دهنگوباس د ڤان تۆران دهێنه بهلاڤكرن كو ئهم گهلهك ژ وان ل دهزگههێن راگههاندنێ دا نابینین، دیسا ئامرازێن خوه مژوولكرنێ ژی نه، لهوما ب ملیۆنان مرۆڤ ل جیهانێ بكاردئینن.
ل ههرێما كوردستانێ ژی بكارئینانا تۆرێن جڤاكی و ب تایبهتی فیسبووكی پشتی سالا 2009 ێ گهلهك یا بهربهلاڤبووی كو ههر ئێك یێ ئازاده ل سهر بهرپهرێ خوه بۆچوونێن خوه بهلاڤكهت، یان ژی وێنهكێ گرێدای دیاردهكێ بۆ پتر بهرچاڤكرنا وێ دیاردێ چ ب مهرهما گههاندن و بهلاڤكرنا وێنهی بیت، یان ژی بۆ چارهكرنا بابهتێ مژارا وێنه گرێدای وێ.
راسته بهلاڤكرنا هندهك وێنان بووینه مژار و بۆچوونهكا گشتی ل ههمبهر هندهك دیاردهیان پهیداكریه كو پتر رۆناهی خستیه سهر، وهكو وێنێ دهستێ سهنایا زارۆك كو ژ ئهگهرێ شاشیا بكارئینانا كالیۆمێ، یان ژی بكارئینانا وێ بێ رێنمایێن نۆشداران، بوویه ئهگهرێ بڕینا دهستێ وێ. ئهو بابهته ببوو مژارا گهرم یا تۆرا فیسبووكی و ههتا رادهكی ژی فشارهك ل سهر جهێن پهیوهندیدار پهیداكر بۆ دووڤچوونێ ب مهرهما دوباره نهبوونا وان دیاردێن نێگهتیڤ. بهلێ ئهڤه وێ چهندێ ناگههینیت كو ههر وێنهك یان بابهتهكێ د فیسبووكی دا بهلاڤ ببیت، بێ زانینا راستیا وی وێنهی یان وی بابهتی، مرۆڤ ژی ل دهف خوه بهلاڤ بكهت ورهخنێ لێ بگریت ودبیت گهلهك وێنه دهێنه بهلاڤكرن و پێزانینێن نهراست یان ژی یێن بهرۆڤاژی مهرهم و مهبهستا وێنهی دهێنه بهلاڤكرن و بێگومان دبیت گهلهك یان پتریا بكارهێنهرێن فیسبووكی بێ دووڤچون دێ ل دهف خوه شێر كهن یان ژی دوباره دێ بهلاڤكهن.
ل ڤێ دووماهیێ دو وێنێن دی ب شێوهكی بهربهلاڤ ببوونه مژارێن گهرم یێن فیسبووكی ل ههرێمێ و ل دهۆكێ ژی كو ههر ئێكی ژ دهڤ خوه ئهو ههردو وێنه شرۆڤه ورهخنه باران دكرن، بێ كو چیرۆكا دروست یا ههردو وێنهیان بزانن. وێنێ ئێكێ یێ ئۆمێد خوشناوی سهرۆكێ لیستا پارتی دیمۆكراتی كوردستان د پهرلهمانێ كوردستانێ بوو كو د ناڤ كهمپهكا ئاواران دابوو و زهرفهكێ تژی خیار د دهستی دا، پتریا كهسێن ئهو وێنه شێركری، یان دوباره بهلاڤكری، رهخنه ل وی پهرلهمانتاری گرت بوون ل سهر بهلاڤكرنا خیاران و ههر ئێكی ب شێوهكی رهخنا خوه ب دلێ خوه دنڤیسی، بهلێ راستیا وی وێنهی وهكو مه ههموویان زانی ئهو پهرلهمانتار ل دووڤ داخوازنامهكا رێكخراوهكێ بهرههڤی ڤهكرنا پرۆژهكێ چاندنێ ل كهمپهكا ئاواران ببوو.
دیسا پشتی چهند رۆژان ل سهر وی بابهتی، دوباره وێنهكێ دی كو تێدا دارهك دهێته بڕین ل بهرامبهر تابلۆیێ كلینیكا نۆشدارهكێ ل سهر جادهكا گشتی ب شێوهكێ مهزن ل سهر فیسبووكی بهلاڤ بوو و پشتی چهند رۆژان گههشته دهۆكێ ژی و گهلهك برادهر بوونه پارێزهرێن سهرسهختێن ژینگههێ و هندهكان نڤیسی (ژدهست بڕینێ بۆ دار بڕینێ) .. هندهكێن دی نڤیسی (پێدڤیه ئهو نۆشدار بهێته دادگههكرن) .. و چهندین كومێنتێن دی ژی.. بێ كو ئێك ژوان دیار بكهت كا ئهڤ وێنه ل كیڤهیه و یێ كهنگی یه.. ل دووماهیێ و ل دووڤ داخۆیانیهكا قایمقامێ قهزا داقۆقێ یا ب سهر پارێزگهها كهركووكێ ڤه، دهركهفت ئهو وێنه بهری دو سالان ل داقوقێ یێ هاتیه كێشان و نۆشدارا ناڤبری بهری دارێ ببڕیت، ئاگههداریا باژێرڤانیێ یا كری و پاشی دار یا بڕی و ل شوونا وێ دارێ ل ههمان جه و جاده دو دار یێن چاندین.
ل بیرا مهیه بهری چهند سالێن كێم وێنێن چهندین كوشتاران ل فیسبووكێ دهاتن بهلاڤكرن كو هندهك ژ وان وێنان ب هزاران كهلهخ ل سهر ئێك بوون و دهاته نڤیسین كو ئهڤه جینۆسایدهكا مهزنه دژی موسلمانێن (روهینگا) ل وهلاتێ بۆرما دهێته كرن و ب هزاران موسلمانێن وی وهلاتی یێن دهێته كوشتن، بهلێ ههكه نوكه ژی سهحكهینه وكیبیدیایێ دێ بۆمه دیار بیت دوان سالان دا ( ئانكو سالێن ئهو وێنه تێدا دهاتن بهلاڤكرن) ب تاییهتی 2012، دیاردبیت كو ل خزیرانا 2012 ێ دو هزار كهس ل وی وهلاتێ دهربهدهر بووینه و پتریا وان موسلمانن و ل سیى خزیرانا 2012 ێ هندهك سهربازێن بۆرمی 11 موسلمان ژ ترومبێلهكێ ئینان خوار و كوشتن و د ئهنجامدا نهرازیبوونێن توند ل ههرێما ئهراكان كو پتریا ئاكنجیێن وێ موسلمانن پهیدابوون و د ئهنجامدا 50 كهس هاتن كوشتن، ئانكو تنێ 61 موسلمانێن وهلاتێ بۆرما د وێ سالێ دا هاتبوونه كوشتن، نه زێدهتر!.
