پێله كا دى یا كوچبهریا گهنجێن مه دهست پێكر !
دگهل پێلێن گهرماتیا هاڤینا ئهڤ سالهَ گهرماتیا پێلهكا دى یا كوچبهریا گهنجێن مهرهڤ ژدهرڤه دهست پێكر كو ئهڤ پێله یا دووێ یه ب ئهڤى رهنگێ بهرفرهه دماوێ ئهڤ سێ سالێن دوماهیێ ..
دیرووكا جڤاكێ مهیێ كوردستانێ ل ههرێمێ دماوێ ئهڤان چل سالێن بورى دا چهندین قوناغین كوچبهریێ ب خۆڤه دیتینه ,لێ جودا ژ ئهڤ قوناغا ئهڤروكه ئهم دبینین چ ژئالیێ هۆكار و ئهگهران ڤه یان ژى ژئالیێ ئهو تهخ و تویژا بخۆڤه دگریت ..بۆ نموونه ل ههردو قوناغێن 1975ێ ( پشتى نسكویا شۆرهشا ئهیلولێ ) و 1988ێ ( ژ ئهگهرا ئهنفالێن رهش ), دئهڤان ههردو حالهتان دا ئهگهرا سهرهكى یا كۆچبهریێ بۆ ژدهرڤه ئهگهرا سیاسى و هۆكارى شهڕى دژى خهلكێ مهیێ كوردستانێ بۆ وههروهسا ئهڤ ئهڤ خهلكێ كۆچبهر دبو رێژا ههرى مهزن خێزان بون نهكو تاك .. لێ ئهوا ئهڤرو ل كهتوارێ مهیێ كوردستانێ دهێته دیتن ههبونا هندهك هوكارو فاكتهرێن جودا جودانه زێدهبارى فاكتهرێ سیاسى , وههر وهسا جۆرێ خهلكێ كۆچبهر دبیت نهكو پتر خێزانن بهلكو تاكن بتایبهت یێن گهنج..
*هۆكارێن كۆچبهریا گهنجان بۆ ژدهرڤهى وهڵاتى , دئهڤێ قوناغێ دا :
– بێكارى : دیاردهیا بێكاریێ ل دوڤ ئامارێن دهێن بهڵاڤ كرن گههشتى یه ئاستهك مهزن و مهترسیدار ( 15 % ێ یه ) ,نهبتنێ كارتێكرنا خۆ یا ئابوورى لسهر تاكى ههیه , بهلكو ژئالیێ دهروونى ژى ڤه ئهڤى كهسى دئێخیته دبن گڤاشتنێ ڤه وههروهسا ئالووزى و رهشبینیێ لسهر پاشهرۆژێ
– نهبوونا دهلیڤا دامهزراندنێ بۆ دهرچویێن زانكو و پهیمانگههان : ههر چهنده ههتا رادهیهكى ئهڤ خاله ب خالا پێشین ڤه گرێدایه , لێ ئهڤه ب تنێ ب كهسێن دهرچوى و خودان باوهرنامه ڤه گرێدایه , بۆ نموونه تهنها دماوێ ئهڤان سێ سالێن بورى دا نێزیكى حهفتێ ههزار گهنج ژ زانكو و پهیمانگههێن مه دهرچوینه بێى كو دهلیڤا دامهزراندنێ ههبیت .
– ههژارى : ههژارى ئێكه ژ ئهوان فاكتهرێن بهێز كۆ بهرى كهسه ددهت جههكێ دى كۆ دهلیڤا كارى و خوشگوزهرانیا ژیانێ لێ ههبیت و وهك نموونه ل سالێن ههشتیان و هێرڤه ژئهگهرێ ههژاریێ ونهبوونا دهلیڤا كارى وهڵاتێ مصرێ وهڵاتێ ئێكێ بۆ لسهر ئاستێ دهڤهرێ كو گهنجێن وێ قهستا ژدهرڤه بكهن بۆ پهیدا كرنا نانێ ژیانێ بۆ خۆ و خێزانێن خۆ .. وئهڤرو ل دوڤ ئامارێن دهێنه بهڵاڤ كرن و ل دوڤ كهتوارێ ههى رۆژ بۆ رۆژێ رێژا ههژاریێ ل ئهڤێ ههرێما مه یاكوردستانێ یا بهرفرههتر دبیت
ولسهر ئاستێ ههرسێ پارێزگههێن ههرێمێ ژى ئهڤ پارێزگهها مه یا دهوكێ ل رێزا ئێكێ دهێت !
– چاڤ لێ كرن :بۆ بهربهڵاڤبونا ههر دیاردهیهكا جڤاكى فاكتهرێ چاڤ لێ كرنێ (تهقلیدێ) فاكتهرهكێ بهێزه ب تایبهت دهمێ ئهڤ دیارده یا بهر فرهه بیت , گهنجێ مه دێ بینیت دوهى ههڤالهكێ وى خاترا خۆ ژێ خواست و ئهڤرۆكه ئێكێ دى و چهندێن دى ههڤالێن دهور وبهر ..ههلبهت ئهڤهژى دێ بیته پالدهرهك كو ئهوژى چاڤ ل ئهوان بكهت ولدهف ئهوى ببیته تشتهكێ نورمال و ئاسایى .
– لاوازى یا رۆلێ دایك و بابان : رهنگه رێژهیهك بهرچاڤ ژ ئهڤان گهنجان بێى حهزا دایك و بابان ئهڤێ پێنگاڤێ دهاڤێژن و قهستا ژدهرڤه دكهن ژبهركو گهلهك دایك و باب دئهڤى ژییێ بچویك دا حهز ناكهن زارۆیێن ئهوان ژئهوان دوور بكهڤن وگرێدانهكا سووزى یا بهێز ب ئهوان ڤه ههیه,لێ ژئهگهرێن گهلهك فاكتهران ئهڤ زارۆیه ههتا رادهیهك مهزن ژبن كارتێكرن و كونترولا ئهڤان دایك و بابان دهركهفتینه و رادهیپێگیریێ ب ئاراستهو ئاموژگاریێن ئهوان ناكهن , بتایبهت فاكتهرێ تهكنولوژیایێ ( موبایل , ئهنترنێت ..).
– نهبوونا خزمهت و ئاسانكاریا بۆ گهنجان : بۆنموونه دانا پێشینهیێن
ههڤژینیێ , قهرزێن بچویك ,ڤهكرنا خۆلێن فێركرن و راهێنانێ , ڤهكرنا یانهیێن وهرزشى ,جڤاكى ..كۆ ئهڤ گهنجه دهمێ خۆ یێ ڤالا تێدا ببورینیت ب كار و ئارهزوویهكا مفادار ..
ههلبهت بۆ رێكێن چارهسهركرنێ ژى ههر دێ بیت كار كرن لسهر ئهڤان خالێن ئاماژه پێ كرى ..
