پاشا وه‌لاتێ بریتانیا به‌رسڤا هه‌لبه‌سته‌كا دكتۆر به‌درخان سندى ده‌ت

پاشا وه‌لاتێ بریتانیا به‌رسڤا هه‌لبه‌سته‌كا دكتۆر به‌درخان سندى ده‌ت

91

پشتى بۆرینا پتر ژ 40 رۆژان ل سه‌ر هنارتنا هه‌لبه‌سته‌كێ ل گه‌ل نامه‌كێ بۆ پاشا وه‌لاتێ بریتانیا، به‌رى دو رۆژان پاشا بریتانیا به‌رسڤا هه‌لبه‌ست و ناما هه‌لبه‌ستڤانێ كورد دكتۆر به‌درخان سندى دده‌ت.
د.به‌درخان سندى بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ به‌حسێ هزر و هنارتنا ڤێ هه‌لبه‌ستێ دكه‌ت و گۆت: به‌رى ساله‌كێ من هه‌لبه‌سته‌ك ل سه‌ر رێكه‌فتناما سایكس پیكۆ نڤیسى، ئه‌ڤ ساله‌ ب رێكا كچا خوه‌ شیام وێ هه‌لبه‌ستێ بگه‌هینته‌ پاشا بریتانیا، به‌رى دو رۆژان پاشا بریتانیا به‌رسڤا من دا و من باوه‌رى نه‌بوو به‌رسڤا ڤێ هه‌لبه‌ستا من بده‌ت.
د. به‌رخان سندى گۆت ژى: من هه‌لبه‌سته‌ك بۆ پاشا بریتانیا خانم (ئه‌لیزابێت) نڤێسى ل گه‌ل وێ هه‌لبه‌ستێ من نامه‌ك ژى بوو نڤێسى، ئه‌و هه‌لبه‌ست (26) لاپه‌ر بوویه‌، دیسا دناما خوه‌ دا من راڤه‌كر كا ئه‌ڤ هه‌لبه‌سته‌ بۆ چیه‌ و ژ به‌رچێ من نڤێسى یه‌، به‌رى ساله‌كێ ئه‌ف هه‌لبه‌سته‌ من نڤێسى و ئه‌ڤه‌ ب وێ هه‌لكه‌فتێ بوویه‌ كو 100 سال ل سه‌ر رێكه‌فتناما سایكس پیكۆ دا ده‌ربازدبن، د وێ هه‌لبه‌ستێ دا من بۆ پاشا بریتانیا دیاركریه‌ كو ده‌وله‌تا وێ چه‌ندا تاوانباره‌ ل هه‌مبه‌رى ملله‌تێ كورد دا و رۆله‌كێ سه‌ره‌كى هه‌بوو د درێكه‌فتناما سایكس پیكۆ دا و نه‌ ب تنێ نه‌هێلا كورد ببنه‌ ده‌وله‌ت به‌لكو ژێكڤه‌كرن ژى، هه‌لبه‌ست من ب ره‌وشته‌كێ بلند نڤێسی یه‌، چونكو ئه‌و پاشا وه‌لاته‌كى یه‌ و دیسا وه‌لاته‌كێ پێشكه‌فتى یه‌ ژ هه‌موو رویه‌كى ڤه‌ و ژ وى ئاستێ بلند نه‌هاتیمه‌ خوارێ هه‌ر ژ په‌یڤا ئێكێ هه‌تا دگه‌هیته‌ په‌یڤا دووماهیێ، ئامیرێ، من د ڤێ هه‌لبه‌ستێ دا (دادپه‌روه‌ردى، مافێ مرۆڤى، مرۆڤایه‌تى) و ئه‌نجامێن ڤێ رێكه‌فتنێ كو ملله‌تێ كورد ژێ د تۆره‌ به‌لكو ئه‌م نه‌خۆشێن ڤێ رێكه‌فتنامێ ینه‌، سه‌رۆكێ حوكمه‌تا بریتانیا یا وى سه‌رده‌مى رۆله‌كێ مه‌زن هه‌بوو د ڤێ رێكه‌فتننامێ دا بێى كو ناڤێ وى بینم من ب دو نیشانان ده‌ربرین ژ كه‌ساتیا وى كریه‌ و هه‌ر كه‌سه‌كێ بخوینت دێ زانیت ده‌ربرینێ ژ كه‌سه‌كێ بریتانى دكه‌م، من هه‌لبه‌ستا خوه‌ دا یا من بۆ پاشا بریتانیا هنارتى من به‌حسێ سه‌رۆكێ حوكمه‌تا وى وه‌لاتى نه‌كریه‌ وه‌ك سه‌رۆك وه‌زیر به‌لكو من ده‌ربرین ژێ كریه‌ وه‌ك چیرۆك نڤێسه‌ك چیررۆكه‌كێ نڤیست، ژ ده‌سپێكا هه‌لبه‌ستێ هه‌تا دووماهیێ و هه‌ر دناڤبه‌را چه‌ند به‌یتان دا ئه‌ز ڤێ پرسێ ژ پاشا بریتانیا دكه‌م یا من بۆ نامه‌ هنارتى (ئه‌رێ بۆچى ئه‌ڤى چیرۆكڤانى ئه‌ڤ چیرۆكه‌ نڤێسى؟) ئه‌ڤ چیرۆكڤانى چیرۆكه‌ك ل سه‌ر گونده‌كى نڤێسى یه‌ وى گوندى كۆمه‌كا بچیكا تێدانه‌ وى گوندى راده‌ستى چوار دێوا دكه‌ن و بابێن وان زارۆیان هنده‌ك هاتینه‌ سێدارادن و هنده‌ك شه‌ره‌كى دا هاتنه‌ كوشتن و ئه‌و نه‌خودانێن وى شه‌رى بوون و هنده‌ك هاتنه‌ به‌رزه‌كرن و ئه‌ڤ زارۆكه‌ ب گوند ڤه‌ هاتنه‌ لێكڤه‌كرن، پرسیارێ ژ پاشا بریتانیا دكه‌م بۆچى ئه‌و زارۆ هاتنه‌ راده‌ستكرن بۆ دێوا، ئایا قانوونێن ئێتیمخانا به‌رى 150 سالان ل وه‌لاتێ هه‌وه‌ هه‌ین (دێو) سه‌رپه‌رشتیا ئێتیمخانان دكه‌ن؟، تێناگه‌هم بۆچى راده‌ستى دێوا هاتنه‌كرن و ئه‌ڤ زارۆكێ بووته‌ ڤێ هه‌لبه‌ستێ دخوینت زارۆكه‌كه‌ ژ زارۆكێن ڤى گوندى.
به‌رداخان سندى ئه‌و ژى گۆت: ل ده‌سپێكا شعرێ وێ دیار دكه‌ت كو ل زه‌مانێ به‌رێ مه‌ چه‌ند حه‌ز له‌ندن دكرن، مه‌ چه‌ند حه‌ز ل سه‌ر وانا زمانێ ئنگلیزى دكر، ناڤێ مامۆستایێ وى بابه‌تى چ بوو، بابێ من چه‌ند حه‌ز ل بریتانیا دكر، من به‌حسێ دایكا خوه‌ دكر چه‌ند به‌حسێ بریتانیا دكر و ده‌مێ دگۆت ئه‌ڤ مه‌قسه‌ ئنگلیزى یه‌ و چ ژ بریتانیا نه‌زانى، دووڤ دا مه‌ ژ حه‌ز بریتانیا دكر، چوكوه‌ مه‌ حه‌ز ژ دایك و بابێن خوه‌ دكر، دووڤ دا ئه‌م تووشى راوستانه‌كێ بووین ئه‌ڤ بریتانیا هنده‌ خۆشتڤى بۆ دوژمن، تێناگه‌هم ڤى چیرۆكڤانى بۆ هۆسا حه‌سكر ئه‌ڤى وێنه‌ى ل مه‌ تێك بده‌ت، دووڤ دا د هه‌لبه‌ستا خوه‌ دا دچمه‌ قۆناغه‌كا دى پشتى ئه‌ڤ زارۆیه‌ ل سه‌ر دێوا هاتینه‌ به‌لاڤه‌كرن چ جوداهى چێبوو د ناڤبه‌را ئه‌ڤان زارۆكێن ڤى گوندى هاتینه‌ لێكڤه‌كرن و زارۆكێن دێوا

سندى ئاشكراكر ژى كو هه‌لبه‌ستا وى ب شێوه‌كێ سومبلى یه‌ و ناڤێ چ كه‌سان نه‌هینایه‌ و هه‌ر كه‌سه‌كێ بخوینت دێ زانیت ل سه‌ر كێشا ملله‌تێ كورد من نڤیسى یه‌ و نه‌بتنێ ل باشۆرێ كوردستانێ، به‌لكو ل هه‌ر چوار پارچێن كوردستانێ.
د به‌رسڤا من دا رێڤه‌به‌را پۆستێن پاشا بریتانیا ل گه‌ل وه‌لاتێن جیهانێ كو وێ به‌رسڤ نڤێسى یه‌، دبێژیت پاشایێ ناما ته‌ هه‌موو خواندن و گه‌له‌ك سوپاسیا ته‌ دكه‌ت، دبێژیت به‌لێ مخابن ل دووڤ دستوورێ بریتانى پاشایێ ماف نینه‌ مایتێكرنێ د سیاسه‌تێ دا بكه‌ن، دیاردكه‌ت كو ئه‌گه‌ر هه‌وارا خوه‌ بگه‌هینیه‌ وه‌زیرێن وه‌لاتێ من دووڤ دا ئه‌و دێ من شیره‌ت كه‌ن، دیسا پاشا بریتانیا دیار دكه‌ت كو خوشحاله‌ پشكداربوو د ڤێ كۆڤانێ دا، من زانى ب هه‌لبه‌سته‌كێ كێشا كوردى ناهێته‌ چاره‌سه‌ركرن لێ بۆ بابه‌ته‌كێ دو كومێنت و من ڤیا تێ بگه‌هینت، من ڤیا دیار بكه‌م بۆ پاشا وى وه‌لاتى كو ئایا توزانى پشتى رێكه‌فتناما هه‌وه‌ نوكه‌ حالێ كوردان چیه‌، دیسا من ڤیا دیاربكه‌م بۆ پاشا وى وه‌لاتى كو مه‌ ژى هه‌لبه‌ست هه‌یه‌ و ئه‌م شێن كۆڤانێن خوه‌ تێدا ده‌ربێخین و رێكا مه‌ بۆ ده‌ربرینێ ژبلى هه‌له‌بستا مه‌ چ رێكێن دى نه‌ماینه‌، من ڤیا ڤێ هه‌لبه‌ستێ گه‌ل به‌رسڤا وێ پشتى بوومن بهێت به‌لاڤه‌ بكه‌م ژ سازیێن راگه‌هاندنێ و دبیت هه‌تا ساله‌كا دى ژى یێ به‌رده‌وام بم ل سه‌ر به‌لاڤه‌كرنا وێ، دیسا شعر ب زمانێ ئنگلیزى یه‌ و مه‌ كریه‌ عه‌ره‌بى و دیسا ب زارۆاڤێن به‌هدینى و سۆرانى و دیسا ب كرمانجى و پیتێن لاتینى، یا ڤمانێ ئنگلیزى ل گه‌ل به‌رسڤێ دێ بۆ پتریا سه‌رۆكێن وه‌لاتان و ئه‌ندامێن په‌رله‌مانێن وه‌لاتان هنێرم وناڤێ وێ هه‌لبه‌ستڤانه‌كێ كورد و پاشایه‌كا مه‌زن، ل دووماهیا هه‌لبه‌ستا خوه‌ من دیاركریه‌ كو ئه‌ڤ چیرۆكا هاتیه‌ نڤێسین و هێشتا ب دووماهى نه‌هاتیه‌ چونكه‌ ئه‌و گوند هێشتا وێرێ نه‌ و دیسا ئه‌و دێوا ژى ماینه‌ وێرێ و ئه‌م حه‌ز دكه‌ین دووماهیكا ڤێ چیرۆكێ ژ كه‌رما خوه‌ ب جوانى و خوه‌شى ئه‌ڤ چیرۆكه‌ ب دووماهى بێت، من دیاركریه‌ كو ئه‌و كه‌سێ چیرۆك نڤێسى نه‌مایه‌ لێ حه‌ز دكه‌م ب قه‌له‌مێ خوه‌ دووماهیا چیرۆكێ بنڤیستى .
د. به‌ردخان سندى گۆت: من گه‌له‌ك پرۆژه‌ هه‌نه‌ دێ ئه‌نجام ده‌م، نوكه‌ مرۆڤه‌كێ ئازادم نه‌ رۆژنامێ مه‌ و چ جهان نینم كه‌س نه‌شێت چ بێژیت، من بریاردایه‌ ڤى ژیێ ماى ئه‌ز خوه‌ خه‌باتا خوه‌ بكه‌م وه‌ك په‌یامنێر لێ ب هیڤیا وێ چه‌ندێ ژ هێلا خه‌باتێ نا ده‌ركه‌ڤم و گه‌ل كه‌سه‌كێ كارناكه‌م دژى شوره‌شا مه‌بیت، یان دژى سه‌رۆكاتیێ بیت و بتنێ سومبلێن هێژانه‌ ل ده‌ف من، لێ وه‌كى خوه‌ دێ خزمه‌تێ كه‌م.
ل دۆر كاودانێن نوكه‌ ژى، د. به‌ردخان سندى گۆت: ئه‌نجامدانا ریفراندومێ و بلا هه‌موو وه‌لات ببنه‌ دوژمنێن ملله‌تێ كورد و به‌غدا ڤه‌ و ئه‌نجامه‌كێ باش ملله‌تى ئینا، ئه‌ز ڤى كارى ب گۆتاره‌كا سیاسى یا مه‌زن یا ملله‌تێ كورد دزانم كو نیشا هه‌موو وه‌لاتێن جیهانێ دا و هه‌موو وه‌لاتێن جیهانێ مه‌ تێگه‌هاندن كو ئه‌ڤه‌ مافێ مه‌یه‌ ،لێ ئه‌گه‌ر مافێ مه‌ نه‌ده‌نه‌ مه‌ ئه‌و نه‌ گونه‌ها مه‌یه‌، دبیت ئه‌نجامه‌ك هه‌بیت رۆژه‌كێ، لێ ئه‌گه‌ر ئه‌نجامه‌ك ژى نه‌بیت، نه‌هێلانا بوونا ده‌وله‌تێ و سزادانا ڤى ملله‌تى ژبه‌ر ریفراندوومێ ئه‌ڤه‌ بخوه‌ ئه‌نجامه‌ و دڤێت دلسۆزبین بۆ ملله‌تێ خوه‌ و كارێ مه‌كرى نه‌ شاشى بوو و ئه‌گه‌ر بێژن ده‌م نه‌بوو، باوه‌ركه‌ ئه‌ڤه‌ 100 ساله‌ بێژن ده‌م نینه‌.

کۆمێنتا تە