نامەک بۆ سەرۆکێ حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ رێزدار نێجیرفان بارزانی ..

دەسپێک:
دادگەھا ئیتحادی یا بلند: ل دووڤ دستوورێ عیراقێ یێ بەردەوام یێ سالا 2005، دەستەیەکا دادوەریە سەربەخوەیە ژ لایێ ـ دارایی وکارگێری ـ ڤە(1).
ھەروەسا دادگەە و دادوەر د سەربخوەنە چ دەستھەلات ل سەر وان و کارێن وان نینە ژبلی قانوونێ و نابیت چو دەستھەلاتەکا ـ سیاسی، ئاینی، جێبەجێکار، حزبی ـ مایتێکرنێ د داگەھێ دا بکەت یان کاروبارێن دادوەریێ (2)، گەلەک بسپۆری و دەسھەلاتێن گرنگ ب خوەڤە دگریت ژ وان ژی:
1ـ چاڤدێریکرن ل سەر دستووربوونا قانوون و رێنمایێن کار پێدھێتەکرن(3).
2ـ راڤەکرنا تێکستێن دستووری (4).
3ـ جوداکرنا ھەڤڕکیا ئەوێن د ناڤبەرا حوکمەتا ئیتحادی و حوکمەتێن ھەرێما (5).
ئێک: بریارێن دادگەھا بلندا ئیتحادی و گشتپرسی:
1ـ دووماھیا ھەیڤا ئکتۆبەرا 2017 د لێدوانەکێ دا بەردەڤکێ فەرمی یێ دادگەھا بلندا ئیتحادی ب رێز (إیاس الساموک) دەرباەی وێ سکالایا ھاتی بلندکرن بۆ دادگەھا بلندا ئیتحادی ل بن ژمارێن: (89،91،92،93/ ئیتحادی) کو د ناڤەرۆکا وێ دا ھاتیە، داواکرن ب حوکمدان ل سەر نەدەستوورییا گشتپرسیێ ئەوا 25/9/2017 ھاتی ئەنجامدان، بەرسڤا دادگەھا بلندا ئیتحادی ل سەر وێ سکالایێ: ((ئێکلاکرنا ڤی جۆرێ سکالایێ ل سەر ئاگەھدارکرنا لایەنێ دیتر رادوەستیت ئەوێ ھاتیە ئاگەھدارکرن ب رێیا نوونەرێن ھەرێما کوردستانێ ل ئەنجوومەنێ وەزیران کو دووماھی داکۆکی ل ریکەفتی 18/10/2017 بوو)). ھەوەسا د لایەکێ دی یێ بەرسڤێ دا دبێژیت: ((دادگەە نەشێت بۆچوونا خوە د دستووربوون یان نە دستووربوونا گشتپرسیێ دا بدەت ئەگەر د رێیا وان سکالاێن ئاماژەپێکری نەبیت، چونکی دانا بۆچوونا دەستپێکی بێ گوھداریکرنا لایەنێ دیتر ل گەل ھەبوونا ڤێ سکالایێ ھدڤدژی ل گەل ماددا (91/5) ژ یاسا (المرافعات المدنیە) (6) و ڕێرەوێن دادوەری یێن جێگیر ل دۆر پێگیریکرن ل سەر نەدانا ھیچ بۆچوونەکا دەستپێکی د ھەبوونا سکالان د ھەمان بابەت دا))، ب دەستەواژەکا دیتر: دادگەھا بلندا ئیتحادی رەفزا دانا بریارێ ب نەدەستوربوونا راپرسیا 25/9/2017 ل ھەرێما کوردستانێ دایە.
ئەگەرێ ڤێ چەندێ ژی زڤراندیە بۆ نەئامادەبوونا لایەنێ دیتر یێ سکالایێ کو ئەو ژی حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ یە ژبۆ گوھداریکرن و زانینا بۆچوونا وان راستەراست و ڤەبڕ ل سەر ناڤەرۆکا سکالایێ، ئەڤە وێ چەندێ دگەھینیت کو دادگەھا بلندا ئیتحادی دڤێت بزانیت کانێ پالدەر و نیازا حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ چ بوویە ژ ئەنجامدانا گشتپرسیا ل 25/9/2017 ژبۆ پشت راستبوون ل سەر، ئەرێ مەرەم جودابوون بۆ ژ دەولەتا عێراقی یان تنێ زانینا بۆچوونا ناڤخوەی یا خەلکێ ھەرێما کوردستانێ و دەڤەرێن ناکۆکی ل سەرە.
و ل سەر بنیاتێ ئاشکرابوونا ڤێ مەرەمێ دادگەھا بلندا ئیتحادی دێ بریارا خوە ل سەر بابەتێ سکالایێ دەت. ھەر وەکی دادگەھا بلندا ئیتحادی دبێژیت کو ئەو پەیڤ و بێژەیێن د دەمێ ھەوا راپرسیێ دا و پشتی وێ دھاتن گۆتن بێژەیێن درکەیینە ئانکو ھەلگرا پتر ژ ئێک واتایە ژ وێ ژی جودابوون.
2ـ ل رێکەفتی 6/11/2017 دادگەھا بلندا ئیتحادی بریارا خوە یا ئیتحادی ب ژمارە (122) دەرکر و تێدا ھاتیە چ تێکستێن دستووری نینن رێ بدەت بۆ جودابوونا ھەر پێکھاتەیەکی ل عێراقێ، ل دووڤ ماددێ (1) ژ دستوورێ کارپێکەر ئەوا تێدا ھاتی: ((ئەڤ دستوورە گرەنتیکرنا ئێک پارچەیا عیراقێ دکەت)).
ھەژیە بھێتە گۆتن: حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ د بەیاننامەکێ دا ل 14/11/2017 پێشوازی ل ڤێ راڤەکرنێ کر، بۆ زانین ڤێ بریارێ ب خوە ژی ئاماژە ب نەدستوربوونا ئەنجامدانا پرۆسا گشتپرسیێ ئەوا ل 25/9/2017 ھاتی ئەنجامدان ب شێوەکێ ئاشکرا نەکریە.
دو: حوکمەتا ھەرێمێ و دادگەھا بلندا ئیتحادی:
ل سەر بنیاتێ وێ چەندا ل سەری د ڤێ گۆتارێ دا ھاتی دیارکرن، نڤیسەری دبینیت: کو پێدڤی یە ل سەر حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ و ب تایبەت سەرۆک وەزیرێن ھەریما کوردستانێ رێزدار (نیچیرڤان بارزانی) ڤان خالێن ل خوارێ بەرچاڤ وەربگریت:
1ـ ھنارتنا شاندەکێ قانوونی یان نوونەرێن حوکمەتا ھەرێمێ بۆ دادگەھا بلندا ئیتحادی، ل سەر وێ سکالا ژلایێ ئەنجوومەنێ وەزیرێن عیراقێ یا ل بن ژمارێن (89،91،92،93/ ئیتحادی) ژبۆ دانا بۆچوونا خوە ل دۆر مەرەم و پالدەرێن ئەنجامدانا پرۆسا راپرسیێ ل 25/9/2017.
2ـ نڤیسەر دبینیت کو پێدڤی یە بۆچوونا حوکمەتا ھەرێمێ ب ڤی رەنگی بیت: مەرەم و پالدەر ژ ئەنجامدانا پرۆسا گشتپرسیێ ل 25/9/2017 وەرگرتنا بۆچوونەکا ناڤخوەی بوو، ژبۆ زانینا بۆچوونا خەلکێ ھەرێما کوردستانێ ل دۆر پەیوەندێن ئایندەی ل گەل کۆمارا عێراقا فیدرال، مەرەم ژێ جودابوون نەبوو ژ عێراقێ، بەلگە ژی بۆ ڤێ چەندێ ئەو داخۆیانیێن سەرکردیێن ھەرێمێ ددان ژ وان ژی سەرۆک (مسعود بارزانی) ـ خودێ بپارێزیت ـ کو مەرەم ژ پرۆسا گشتپرسیێ دەستنیشانکرنا سنۆران یان سەپاندنا کەتواری یان جودابوون نەبوو.
ب واتایەکا دیتر: حوکمەتا ھەرێمێ ڤیایە پرۆسا گشتپرسیێ ببیتە کلیلەک بۆ چارەسەرکرنا ھەمی کێشێن ھەلاویستی د ناڤبەرا ھەرێمی و حوکمەتا ئیتحادی دا.
3ـ ل سەر بنیاتێ ڤێ بۆچوونێ پێدڤی یە ل سەر دادگەھا بلندا ئیتحادی بریارێ بدەت کو پرۆسا گشتپرسیێ نە ژبۆ مەرەما دابەشکرنا عێراقێ و جودابوون بوو، لەوما ئەڤ پرۆسە یا گونجایە ل گەل تێگەە و روحێن دەقێن ئاینی و قانوونێن نێڤدەولەتی و دستوورێ کارپێکەر و ئەوا د دیباجەیا وێ دا ھاتی: ((پێگیریکرن ب ڤی دستووری ئێکگرتنا عێراقێ یا ئازاد گەل و خاک و سەروەریێ دپارێزیت)) بێ بچیتە تێگەھێ بەروڤاژی یێ ڤێ دەستەواژێ.
ب ڤێ چەندێ دێ گەھینە ڤان ئەنجامان:
ڕـ نەھەلوەشاندنا ئەنجامێن گشتپرسیێ ل دووڤ دستووری.
ب ـ داکۆکیکرن ل سەر ئێکپاچەیا عیراقێ و سەروەریا وێ.
ج ـ ڤەکرنا دەرگەھێ دانوستاندنێ د ناڤبەرا ھەولێر و بەغدا.
ل دووماھێی پێدڤی یە حوکمەتا ھەرێمێ و حوکمەتا فیدرال پێگیریێ ب بریارێن دادگەھا بلندا ئیتحادی بکەن (7) و ب ڤی ئەنجامی دێ گەھینە چارەسەریەکا ھەڤسەنگ د ناڤبەرا حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ و حوکمەتا فیدرال دا ب رێیا دادگەھێ، کو دێ بیتە بنگەھەکێ قانوونی بۆ ڤەکرنا دەرۆکان بۆ دانوستاندنێ د ناڤبەرا ھەردو لایەنان دا.
پەراوێز:
1ـ بەند (92) ژ دستوورێ کارپێکەر.
2ـ بڕگا ئێکێ ژ بەندا (19) و(88) ژ دستوورێ کارپێکەر.
3ـ برگا ئێکێ ژ بەندا (93) ژ دستورێ کارپێکەر
4 ـ برگا دووێ ژ بەندا (92) ژ دستورێ کارپێکەر
5 ـ برگاچارێ ژ بەندا (92) ژ دستورێ کارپێکەر.
6ـ لایجوز للمحاکم ڕو القاچی نڤر الدعوی فی الحالات الاتیە:
((إژا کان قد ڕفنی ڕو ترافع عن ڕحد الگرفین فی الدعوی ڕو کان قد سبق لە نڤرھا حاکماً ڕو خبیراً ڕو محکماً ڕو قد ڕدی شھادە فیە.[المادە 91/5 من قانون المرافعات المدینە العراقیە رقم 63 لسنە 1969 المعدل].
7ـ ((قرارات المحکمە الإتحادیە العلیا باتَە وملزمە للسلگات کافە))[بەندا (94) ژ دستوورێ کارپێکەر].

کۆمێنتا تە