هەرهین محەمەد:

دەروونناسەکی بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار کر کو مۆندیال نەک بتنێ قارەمانیا وەلاتانە، بەلکو تێروانینەکا دەروونی یا ب هێزە د لایەنێ هەرە کویر یێ مرۆڤایەتیێ دا و گۆت؛ لێ دەمێ ئەڤ حەزژێکرنە ژ سنورێ کەیفخۆشیێ دەرباز دبیت، کارتێکرنێ ل دەروون و ژیانا مروڤی دکەت.

دەروونناس ڕەیان یوسف دیار کر، موندیالێ کارتێکرنەکا مەزن ل سەر دەروون و ژیانا خەلکی کریە، ژبەرکو هەر چار سالان جارەکێ ئەڤ ڕوودانا مەزن موندیال بڕێڤە دچیت و تێدا سەرۆک و بەرپرسێن وەلاتێن زلهێز ژی پشتەڤانیێ ل تیمێن خۆ یێن نیشتمانی دکەن دا کو ئەنجامێن باش ب دەستڤە بینن و ئالایێ وەلاتێ خۆ بلند کەن.
ڕەیان دیار کر کو نوکە ل هەر جهەکێ مرۆڤ بچیتێ، هەموو تەخ و چینێن جڤاکی بەحسێ موندیالێ دکەن، هەروەسا د سۆشیال میدیایێ ژی دا، گەلەک دایک و باب درێسێن وان تیمێن پشتەڤانیێ لێ دکەن دکەنە بەر زارۆکێن خۆ.
دەروونناسی گۆتژی؛ ژلایەکێ دیڤە، گەلەک جاران مرۆڤ دبینیت کو پتریا گەنجێن هاندەر کارێن نەدرست دکەن، وەک گرێدانا شەرتانێ ل سەر ئەنجامێن یاریان، یان ژی گەهشتنا وان ب قۆناغا شەڕ و ئالۆزیان دگەل ئێکودو.
دەروونناس ڕەیان دیار کر کو، ژلایێ دەروونیڤە، مۆندیالێ پەیوەندیەکا بهێز ب کارڤەدانێن هاندەران ڤە هەیە، دەمێ یاری ب دووماهیک دهێت و دادڤان فیکا خۆ لێ ددەت، ئەگەر تیما وی سەرکەفتبیت، دێ بینی کەسەک ل پێش تەلەڤزیۆنێ دێ ڕابیتە سەرپێیان و کەتە هەوار و ب کەیفخۆشی ڤە بێژیت: “ئەم ب سەرکەفتین و دێ هەر ب سەرکەڤین و گۆت؛ ڕاستیێ دا، ئەوی بتنێ سەحکریە یاریێ و چ پشکداری تێدا نەکریە، بەلێ ب ئەڤی ڕەنگی دەروونێ وی ئارام دبیت و هەست دکەت کو جیهان هەموو یا وی یە.
دەروونناسی د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا گۆت؛ ل لایێ دی، ئەگەر فیکا دووماهیا یاریێ لێبدەت و تیما وی دۆڕاندبیت، ئەو قەت قەبوول ناکەت و دێ بێژیت کو دڤیا تیما وان ب سەرکەفتبا. ئەڤ یەکە دێ بیتە ئەگەرێ تێکچوونا بارێ دەروونی یێ وی؛ ب ڕادەیەکێ ئەگەر ئەو کەسە خودان کار ژی بیت، دبیت دو سێ ڕۆژان ژ مال دەرنەکەڤیت و نەچیتە سەر کارێ خۆ ژبەر خەمۆکی و دوراندنا تیما خۆ، هەتا چەند ڕۆژ ب سەر دا دەرباز دبن و هێدی هێدی دزڤڕیتە سەر بارودۆخێ خۆ یێ سروشتی.
ڕەیان یوسف زێدەتر گۆت؛ ژبەر مۆندیالێ، تەخا گەنجان تووشی جۆرەکێ ئالۆدەبوونێ دبیت؛ چونکە د نوکە دا کا دەمژمێر چەند بۆ یاریێ هاتیە دیارکرن، ئەو دێ ل هیڤیا وی دەمی بن دا کو تەماشە بکەن.
سەبارەت چاوا مرۆڤ دشێت حەزژێکرنا مۆندیالێ بپارێزیت بێی کو کەیفا یاریێ ببیتە ئەگەرێ تێکچونا ژیانا مروڤی؟ دەروونناسی گۆت؛ هشیاریا دەروونی و ڕێکخستنا دەمی، کلیلا چارەسەریێ نە، پێدڤییە گەنج مۆندیالێ تنێ وەکو کەیفخۆشیەکا دەمکی ببینن، نەک وەک شەڕەکێ ژیان و مرنێ، هەروەسا و فێری گیانێ وەرزش دوستیێ ببن و دووڕاندنێ قەبیل بکەن.
هۆشیاریا دەروونی و کاتڕێکخستنێ”. پێویستە گەنج مۆندیالێ تەنێ وەک خولەکا کەیفخۆشی و کاتبەسەربرنێ بببینن، نەک وەک شەڕەکێ چارەنووسساز کو پاشەڕۆژ، خێزان و کارێ وان بخەتەر بینیت. هەروەسا دایک و باب ژی ئەرکەکێ مەزن ل سەر شانۆیی یە کو زارۆکێن خۆ فێری چەمکێ “وەرزش دۆستی و قەبوولکرنا دۆڕاندنێ” بکەن، دا کو جڤاک ژ ئەنجامێن نەرێنی یێن ئالۆدەبوونێ بهێتە پاراستن.

سالار محەمەد دۆسكی:

3-6

پێشمەرگەیێ‌ شۆرەشا گولانا پێشكەفتنخواز، هەروەسا گۆت: هەر پێشمەرگەكی جانتەك ب ملێ‌ وی ڤە هەبوو و هەر پێدڤیەكا رۆژانە دناڤ وی جانتەی دا بوو، و دەمێ‌ ئەم چووینە گوندەكی خوارنا رۆژانە بۆ پێشمەرگەی دادگرت و مە دناڤ جانتەی دا دهەلگرت و دیسا هەتا دەرزیك تێدا هەبوو، و هەتا قوریكێ‌ چایی ژی ل گەل مەبوون جانتێ‌ مە دا و هەر پێشمەرگەی وەكی مالەكا گەشتیاری هەر هەمی پێدڤیێن رۆژانە پێدڤی دبیتێ‌ دناڤ جانتێ‌ وی دا هەبوون.
پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانێ‌ قادر حەكیم شوكری تیلەری، گوت: هەمی گوندێن كوردستانێ‌ و بێ‌ جوداهی گەلەك هاریكاریا شۆڕشێ‌ كریە و هەر ل دەسپێكێ‌ خوارن و ڤەخوارنێن مە ل سەر خەلكێ‌ گوندان بوو، و مە چ خوارن نەبوو و ئەم گەلەك نەدماینە ل بارەگایێ‌ پێشمەرگەی و زێدەتر ئەم ل جەولا بووین، و جەولە ژی زێدەتر گوند بوون و لەوما خوارن و هەر پێدڤیەكا پێشمەرگە پێدڤی ب بایێ‌ ل سەر خەلكێ‌ گوندان بوویە، و ئەڤە ژی ناهێتە ژبیركرن و بۆ دیرۆكێ‌ دێ‌ بێژین خەلكێ‌ كوردستانێ‌ گەلەك هاریكاری و پشتەڤانیا شۆڕشێ‌ كرینە، و ئەڤە ناهێتە ژبیركرن، لێ‌ زێدەتر مە نانێ‌ گوندێن بەرگارەیی یا خواریە و زێدەتر ئەم ل دەڤەرێن واب ووینە و گەلەك هەژار بوون، و هەمان دەم ژی گەلەك قەدر و قیمەت و بها پێشمەرگەی ل دەف هەبوو، بیرا من دهێت گەلەك جاران درەنگی شەڤ دچووینە گوندان و ژنێن ئەوان گوندان دارابن خارنێ‌ چێكەن و دانن و هەر پێدڤیەكا پێشمەرگەی هەبا دا بوو دابین كەن، و دا جانتێن خوە تژی كەین و بهێنا خوە ڤەدەین و چایا خو ڤە خوین و گەلەك قەردێ‌ مە دگرت و دەڤەرێن دوسكیا ژی یێن سپنەی ئەوا ژی گەلەك هاریكاریا مە كرینە و هەتا دوكەرێ‌ و ئەوا گوندان ژی هەر قەدرێ‌ مە دگرت و ئەم گەلەك ماینە ل ئەوان گوندان ژی، هەتا گوندێن بەرواری یا ژی.
پێشمەرگەیێ‌ شۆرشا گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری، ئەوژی گۆت: زێدەتر جەولە و چوون و هاتن و دەركەفتنێن پێشمەرەی ب شەڤ بووینە و ئەگەر دناڤ حوكمەتێ‌ ژی را دەرباز ب باینە و زێدەتر مە ب رۆژ خوەە ڤەدشارت و هاتن و چوون نەبوو هەتا دانێ‌ مەغرەب و دووڤدا ئەم دەركەفتین.
پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری، گوت» ل شۆرشێ‌ چ جارا كەیف بوومە چ نەبوویە كو ئەم بێژین كەیفەكا مەزن بوو مە چ بوویە بەلكو ئەم پێشمەرگەی بووین و هەمی خەبات و ڤیانا مە ئەو بوویە مللەتێ‌ مە بهێتە ئازادكرن و بگەهیتە مافێن خوە و ئەڤە بوو هیڤی و ئومێدا هەر پێشمەرگەكی، هندەك جاران كەیف بوو مە دروست بوون و تایبەت دەمێ‌ چالاكیەكا لەشكری مە ئەنجام دابا و دوژمن نەچاركربا و كەیفا مللەتێ‌ مە هاتبا و بشكوریبا یان بیرهاتنەكا نەتەوەی هاتبا ساخكرن وەك نەوروزێ‌ و پێشمەرگەی چالاكیەك كربا گومان نینە ئەڤە كەیف بوون ، بەلێ‌ ئەو كەیفا مە دڤیا كو ئەم بگەهینە مافێن خوە مە نەدیت و ل سالا 1987 حوكمەتا بەعس بریار دا ل دەڤەرێن ئازادكری و ئەو خەلك و پێشمەرگە و گوند هەر هەمی هاڤێتنە دلیستا رەش دا، پتریا مالێن پیشمەرگەی دناڤ شۆرشێ‌ دا بوون و مالێن مە ل گەل مە دا بوون و لەوما ئەم دپشست رابووین بۆ زیانێ‌ ناگەهینە خێزانێن مە و ئەگەر مالێن مە دناڤ باژێرات دابا گومان نینە دا گەلەك ئیزعاجا وان وەكی هەر خەلكەكی هێتەكرن و بتنێ‌ بابێ‌ من ل خوارێ‌ بوو و مەترسی ل سەر گرتنا وی هەبوو ژلایێ‌ حوكمەتا بەعس ڤە بەلێ‌ ئەو ژی هاتە ناڤ شۆرشێ‌ و گەهشتە كەس و كارێن مە و دەمێ‌ هەوا ئەنفالا دروست بووینە وەكی هەر خێزانكا كوردستانێ‌ ئەم پێكڤە بەرەف وەلاتێ‌ توركیا ڤە چووین.
ل دور جوداهی دناڤبەرا شۆرشێن ئیلۆن و گولانێ‌ دا هەر هەمان پێشمەرگە گۆت: دەڤەرێن شۆرشا ئیلۆنێ‌ تێدا گەشەدكر ئەو دەڤەر چەپەرێن شەری بوون و ئازادكری بوون و هزر بكە گەلیێ‌ بێسرێ‌ جەبهە بوو و هەتا شێخان و ئاكرێ‌ و هەتا دگەهیتە گەلیێ‌ زاخو و ئەو گوند و خەلك هەمیێ‌ ئازادكری بوون، و بخوە ئیدارا خوە دكرن و كار دكرن و 10% ژ وی داهاتی و دەرمەتی دا شورەشێ‌ و ئەوژی ئیدارا خوە پێ‌ دكر، و هەر خێزانەكێ‌ هەر چ وارد هەبا تەرش و كەوال و دەرمانەت و بەرهەمێ‌ چاندنێ‌ و دەخل و دان وەك پشتەڤانی بۆ شۆرشێ‌ دایێ‌ وی دەمی شانێن نهێنی هەبوون بڤی كاری رادبوون و ئەوا 10% رادكر و رەوانەی شۆرشێ‌ دكر.
هەمان دەم چەپەرێن شەری گەلەك دڤەدەر بوو و دناڤ خەلكی دا نەبوون و ئێك كەس سەركردایەتیا شۆرشێ‌ بگشتی دكر، و هەر دەڤەرەكێ‌ لەشكرێ‌ خوە هەبوو و ئەسعەد خوشەڤی بەرپرسێ‌ لەشكرێ‌ ئێك بوو ل دەڤەرا بەهدینان، ئەڤی كەسی سەرپەرشتی ل سەر چار هێزا دكر ئەو ژی هێزێن، دهۆك، زاخو، شێخان، ئامێدیێ‌، وەكی مە پێشتر ئاماژە پێكری ئەڤ هێزە هەمی سەر ب لەشكرێ‌ ئێك ڤە بوون، ئەگەر ئەم سەحكەینە شۆرشا گولانێ‌ شێوازێ‌ شەركرنێ‌ ل گەل حوكمەتا بەعس جوداهی هەبوویە، و ل شۆرشا گولانێ‌ شەر زێدەتر پارتیزانی بوو و هەر چالاكیەكا پێشمەرگەی ئەنجامدا با ژ 10 بۆ 12 پێشمەرگا زێدەتر نەدشیان پێكڤە هاتن و چوونێ‌ بكەن.