NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by دلڤین رەشید

دلڤین رەشید

دلڤین رەشید
4 POSTS 0 COMMENTS

2

دلڤین رەشید

جینۆسایدا ئێزدیان برینەكا هەردەم خویناوی و ناڤەك د لاپەرێن نە دارشتی یێن دیرۆكێ‌ دا، هەردەم یا تژییە ژ سەرهاتیێن نڤێسین و تۆمارێن جۆرا و جۆر، بەلێ‌ وەكی سەرهاتیا جینۆسایدا ئێزدیان دژوارتر و دل تەزینتر كێم د لاپەرێن دیرۆكێ‌ دا هاتینە دیتن، ئەڤ جینۆسایدا شنگالێ‌ كو كەفت بوو د چەرخێ‌ بیست وئێكێ‌ دا، نیشانا وێ‌ ئێكێ‌ بوو كو جیهان هێشتا نەبوویە جهەكێ‌ تەنا بۆ كەمینەیەكا ئۆلی یە كەڤنار جارەك دن سەلماندن كو مرۆڤایەتی دشێت د بەرانبەر كەتنا مرۆڤی دا بێدەنگ بمینن.
برینا شنگالێ‌ نە برینەكا جهی بوو، بەلكو كەتنا جڤاكەكێ‌ بوو كو هەتا ئەڤرۆ ژی جهێ‌ ئێشا برینا وێ‌ یە بەردەوامە، جینۆسایدەك بوو كو تێدا ب سەدان مرۆڤ هاتنە كوشتن و هزاران زارۆك و ئافرەت هاتنە رەڤاندن و كوێلەكرن، جڤاكەكا مینا شنگالێ‌ ب تەمامی ژ جه و وارێ‌ خۆ هاتنە دەربەدەركرن.
ئەوا ڤێ‌ برینێ‌ كورتر و دژوارتر دكەت ئەوە كو هێشتا چارەسەریێن تەمامی بۆ ژین و ژیانا خەلكێ‌ شنگال نەهاتیە دیتن و چ دادپەروەریەكا راستەقینە بۆ قوربانیان نەهاتیە ڤەدیتن، نەژی دەرمانەك ژبۆ سارێژكرنا دلێن دایك و بابێن ئەوێ‌ هەتا ئەڤرۆ چاڤەرێی ڤەگەریانا رەڤاندیێن خۆ دكەن هاتیە دیتن.
برینەكا كو هەتا ئەڤرۆ ژی برینا وێ‌ ژ هزرێن جیهانێ‌ و دەڤەرێ‌ نەهاتیە ژێبرن، چونكی هەتا نۆكە ژی هەزاران ئافرەت و كچێن شنگالا خۆراگر چارەنڤیسێ‌ وان دیار نینە و پسیارا دادپەروەریێ‌ وێ‌ د رەهێن هەوای دا ماینە هەلاویستی.
جینۆسایدا شنگالێ‌ ئەزموونەكا گران بوو كو دڤێت دیرۆك د چاڤەكی بێ‌ لایەن دا تۆمار بكەت. ئەڤ كارەسات نە روودانەك بوو، بەلكی جینۆسایدەك مەزن بوو ب سەرێ‌ مللەتێ‌ مە هاتی، هەتا وێ‌ گاڤا زیان لێكەفتی نەهێنە قەرەبۆكرن و دادپەروەری نەهێتە چەسپاندن ئەو برینە دێ‌ یا گرژ و سارێژ نەبووی.

2

دلڤین رەشید

هەر سال رۆژا 22 نیسانێ‌ كورد ل سەرانسەری جیهانێ‌ رۆژا رۆژنامەگەریا كوردی ب چالاكین جودا جودا ساخ دكەن، مەرەم ژ ڤێ‌ چەندێ‌ ژی ئەوە گرنگی دان ب رۆژنامەڤانیا ئازاد و بەرهەم ئینانا زانیاریان د جڤاكێ‌ كوردی دا دیار بكەین.
ل 22 نیسانی ئێكەم روژنامەیا كوردی ب ناڤێ‌ كوردستان ل باژێری قاهیرە ل سەر دەستێ‌ مقداد مەدحەد بەدرخان بەلاڤ بوویە، پشتی رۆژناما كوردستان بەلاڤبوی، راگەهاندنا كوردی بهێز و هێزتر بوو ب شێوازەكی بەرەف پێشڤە چۆ پتریا رەوشەنبیر و رۆژنامەڤانێ‌ كورد ب زمانێ‌ كوردی خوە دناڤا ڤێ‌ رۆژنامەگەریێ‌ دا دیتن و رۆژ بۆ رۆژێ‌ ئەڤ راگەهاندن دەولەمەند بوو و قۆناغ بۆ قۆناغێ‌ رولەكێ‌ كاریگەر هەبوو، تایبەت ژی ل باشورێ‌ كوردستانێ‌ پشتی سەرهلدانا سالا 1991 حكومەتا هەرێما كوردستانێ‌ ژی زێدەتر گرنگی ب راگەهاندنا كوردی دا و هەتا قۆناغا ئیرۆ رۆژ ژی یە بەردەوامە، چەندین رۆژنامە و گۆڤار و دەزگەهێن راگەهاندنێ‌ هاتینە دامەزراندن كو رۆژنامەڤانێ‌ مە بشێن رۆلەكێ‌ بەرچاڤ تێدا ببینن خزمەتا رۆژنامەگەریا كوردی و جڤاكا كوردستانێ‌ بكەن.

راگەهاندن نە بتنێ‌ بەلاڤكرنا دەنگوباسایە، بەلكو چالاكیەكا مێژووییە بۆ پشتەڤانیكرن ل مافێن مرۆڤ و چاڤدێریكرن ل كارێ‌ حوكمەتێ‌ و رۆژنامەڤان بلندترین رۆل هەیە د گەهاندنا راستیێ‌ و رەخنەیێ‌ د دەستهەلاتێ‌ دا.
د هەرێما كوردستانێ‌ دا گرنگە رۆژنامەڤان ب پیشە و ئەخلاقیانە كاربكەت و كەسەكی بێ‌ لایەن بیت د گەهاندنا پەیاما خۆ یا راست گۆیانەدا، چونكو بەرپرسیارەتیا میدیا یا كوردی گرنگیەكا تایبەت هەیە د پێگەهاندنا راگەهاندنەكا ئازاد و هەڤچەرخ و دیموكراتی دا.
رۆژا رۆژنامەگەریا كوردی هەلكەفتەكە ژبۆ هەموو ئەوان رۆژنامەڤانان یێن كاركرین ژبۆ پەیاما راستگۆی و راستیێ‌ و گەهاندنا دەنگێ‌ خەلكێ‌ و بەرهنگاربون ژ نە دادیێ‌ زلم و زۆرداری، بژی رۆژنامەڤانیا راستگۆیانە، بژی رۆژنامەگەریا كوردی.

16

دلـڤین رەشید

رۆژا جیهانییا ژنان، كو دكەڤیتە 8 ئادارێ‌، هەر سال ب هەلكەفتا ئەڤێ‌ رۆژێ‌ ئاهەنگێن جودا جودا دهێنەگێران، ئەڤ رۆژە رۆژەكا نێڤدەولەتی یە، ژبۆ ناساندن و بلندكرنا ماف و ئاستێن ژنان د هەر لایەكی ژیانێ‌ دا. ئەڤ رۆژە نیشانەكە ژبۆ وان خەباتكەر و تێكۆشەران، ئەوێن ب درێژاهیا مێژوویێ‌ بزاڤ ژبۆ بدەستڤەئینانا ماف و وەكهەڤیا جڤاكی كرین.
ژنێ‌ د جیهانێ‌ دا، رۆلەكی گرنگ هەبوویە ژبۆ پێشڤەبرنا جڤاكەكا خودان شارستانیەت، د وارێ‌ خێزان و پەروەردەكرنا زارۆیان دا هەتا دگەهیتە وارێ‌ زانستی و هونەری و سیاسی، ژن هەردەم پێشەنگ بوویە. بەلێ‌ هێشتا چەندین ئاستەنگ دهێنە هەمبەری وێ‌ و پێدڤیە بهێنە ژناڤبرن. رۆژا جیهانیا ژنان دبیتە دەرگەهەك ژبۆ هندێ‌ كو ژن بشێت دەنگێ‌ خۆ بگەهینیتە دەستهەلاتێ‌ ل سەر گرنگیا یەكسانییێ‌ و دادپەروەریێ‌ د جڤاكێ‌ دا.
د مێژوویا رۆژا جیهانیا ژنان دا ئەڤ رۆژە ل سالا 1908 دەستپێكر، ل وی دەمی ژنێن ئەمریكا بەرهنگاری نەوەكهەڤی و زولم و زۆرداریا جڤاكی بوون، پشتی هینگێ‌ ل سالا 1977 دا ئێكەتیا نێڤدەولەتی رۆژا 8 ئادارێ‌ وەك رۆژا جیهانیا ژنان دا دیاركرن ژوی دەمی و هەتا نها ئەڤ رۆژە ب شێوەیەكێ‌ بەرفرەه ل سەرانسەری جیهانێ‌ دا دهێتە ساخكرن.
ل كوردستانێ‌ و دەڤەرێن كوردنشین، ژنان هەردەم رۆلەكێ‌ گرنگ هەبوویە، د وارێ‌ شەڕی و ئازادی و بەرەڤانیكرنێ‌ ژ مافان. ژنا كورد د مێژوویێ‌ دا وەكو پێشمەرگە و هۆزانڤان و چالاكڤانا مافێن ژنان دهاتە ناسكرن، بەلێ‌ هێشتا چەندین ئاستەنگ و كێشەیێن جڤاكی و ئابووری ل پێشیا ژنا كورد ماینە و پێدڤیە بهێنە چارەسەركرن.
رۆژا جیهانیا ژنان تنێ‌ رۆژەك نینە ژ بۆ گێرانا ئاهنگان، بەلكو رۆژەكە ژبۆ بیرئینان و چارەسەركرنا ئاریشەیان. پێدڤیە هەموو كەس نە بتنێ‌ ژن بەلكو زەلام ژی دەستپێشخەر بن ل پێناڤی وەكهەڤی و دادپەروەریێ‌. پێدڤیە ژن مافێن خۆ د بیاڤێ‌ پەروەردی و كاری و ساخلەمیێ‌ و سیاسەتێ‌ دا ب تەمامی بدەستڤە بینیت.
ل دوماهیێ‌ دبێژم رۆژا جیهانیا ژنان دەلیڤەكە ژبۆ هندێ‌ جیهانەكێ‌ دورست بكەین كو تێدا ژن و زەلام ب وەكهەڤی بژین و هەر كەسەك مافێن خۆ ب تەمامی ب دەستڤەبینیت ژن ژیانە ژن هەستێ‌ ژیانێ‌ یە.

20

دلڤین رەشید

زمان ب تنێ‌ ئامرازەك نینە ژبۆ پەیوەندی كرنێ‌، بەلكو ئەندامەكێ‌ گرنگ یێ‌ كەلتوورێ‌ هەر نەتەوەیەكی یە. زمان رەهوریشالێن مللەتانن و رۆلەكێ‌ سەرەكی ژبۆ پاراستنا ناسنامە و كولتۆرێ‌ هەر جڤاكەكێ‌ هەیە، لەورا رۆژا جیهانی یا زمانێ‌ دایكێ‌ ل 21 شوباتێ‌ هاتیە دەستنیشانكرن. ئەڤ رۆژە ژبۆ كوردان ژی گرنگیەكا تایبەت هەیە، چونكی ئەڤە دەهان سالە ژبۆ پاراستنا زمان و كولتۆرێن خۆ خەبات و تێكۆشینی دكەن.
ب درێژاهیا مێژوویێ‌ زمانێ‌ كوردی ژ ئەگەرێ‌ سیاسەتەكا ستەمكار د هندەك وەلاتان دە رووبەروی ئاستەنگێن مەزن بوویە و بكارئینانا ڤی زمانی ل وان هاتیە قەدەغەكرن، ئەڤ چەندە ژی دبیتە ئەگەر كو لاوازی د زمانێ‌ نفشێ‌ نوو دا پەیدا ببیت و مەترسی ل سەر نەمانا وێ‌ بمینیت. بەلێ‌ د دەهان سالێن بۆری دا تا رادەیەكی پێشكەفتن ب خۆڤە دیتیە ب تایبەت ژی ل باشۆرێ‌ كوردستانێ‌، ل ئیراقێ‌ ئەڤ زمان ب فەرمی مل ب ملێ‌ زمانێ‌ عەرەبی ڤەیە هاتیە پەسەندكرن.
د قۆناغا ئەڤرۆ دا ئەركێ‌ هەر تاكەكێ‌ كوردە، ژبۆ پاراستنا زمانێ‌ دایكێ‌ بزاڤێ‌ بكەت. دشێن ب رێكێن خواندنێ‌ و نڤێسینێ‌ و بەلاڤكرنا بەرهەمێ‌ ئەدەبی و كولتۆری و ب رێكێن راگەهاندنێ‌ ب هەموو ئالاڤان ڤە ئەڤی زمانی بپارێزن و گرنگیێ‌ پێ‌ بدەین. رۆژا زمانێ‌ دایكێ‌ دەرفەتەكە ژبۆ بەرز راگرتنا ناسنامەیا كوردی و هشیاركرنا خەلكێ‌ و گرنگی دان ب پاراستنا زمانی و پشتەڤانیكرنا زمانێ‌ دایكێ‌.
د ڤێ‌ رۆژێ‌ دا، بلا ئەم هەموو پێكڤە هزر د وێ‌ چەندێ‌ دا بكەین كو پاراستنا زمانی تنێ‌ پاراستنا پەیڤەكێ‌ نینە، بەلكو پاراستنا ناسنامە و كولتۆرێ‌ مرۆڤایەتیێ‌ یە. بلا ئەم بزاڤان خورت بكەین كو ئەڤ زمانە هەردەم زیندی و چالاك بمینیت و نەبیتە قوربانیا جیهانا پێشكەفتی. پاراستنا زمانێ‌ دایكی ئەركێ‌ مە هەمووانە، رۆژا جیهانیا زمانێ‌ دایكێ‌ هزرەكە ژبۆ هندێ‌ ئەڤ ئەرك و ب رۆنی بهێتە دیتن و بەرەڤ پێشڤە ببەین.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com