NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by غياس خالد زێبارى

غياس خالد زێبارى

غياس خالد زێبارى
69 POSTS 0 COMMENTS

6

غیاس خالد زێباری

ل ده‌ف عه‌ره‌بان ب پێشكێشكرنا قه‌هوێ رێزێ ل خه‌لكی دگرن، ب تایبه‌ت ئه‌و كه‌سێن زێده‌ عه‌زیز و خۆشتڤی، ڕازیبوون ب ڤه‌خوارنا قه‌هوا وی ژی ڕازیبوونه‌ لسه‌ر داخوازیا ئه‌وێن به‌رامبه‌ر.
هه‌ر وه‌سا د ناڤ كوردان ژی دا چا جهێ قه‌هوێ دگریت. د بانگه‌شه‌یا هه‌لبژارتنێن ده‌مكى یێن جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ یێن10/10/2021هه‌می ئالیێن سیاسیێن ئیراقێ ب كورد و عه‌ره‌بڤه‌، قه‌هوه‌ و چا پێشكێشی خه‌لكێ خوه‌ كرن، پشكا پتر یا عه‌ره‌بێن ئیراقێ قه‌هوه‌یا باسكێ سه‌دری، ئانكو لایه‌نێ سه‌دی ئه‌رێ كر، ڤه‌خوارنا قه‌هوا سه‌دی به‌رامبه‌ر چه‌ند مه‌رجان بوو، ژ وان زڤراندنا سه‌روه‌ریێ بۆ ئیراقێ و نه‌هێلانا ده‌ستهه‌ڵاتا میلیشیایێن چه‌كدار لسه‌ر ده‌ستهه‌ڵاتا ئیراقێ و خۆشكرنا ڕه‌وشا ئێمناهیێ و خزمه‌تگۆزاریان، لایه‌نێن دیترێن ئیراقێ ژی هه‌ر ئێك ب ڕێژه‌یه‌كێ، شیان قه‌هوێ ب خه‌لكه‌كی بده‌نه‌ ڤه‌خوارن، لێ زێده‌بوونا كورسیێن لایه‌نێ سه‌دری و كێمبوونا كورسیێن لایه‌نێن خودان میلیشیایێن چه‌كدار یێن نێزیك وه‌ڵاتێ ئیرانێ ئاماژه‌نه‌ كو پڕانیا خه‌لكێ ئیراقێ، ئیراقه‌كا خودان سه‌روه‌ری و دوور ژ ئه‌جینده‌یان و دیڤه‌لانكبوونا وه‌ڵاتێن هه‌رێمی دڤێت، له‌وما دیوانخانا سندوقێن ده‌نگدانێ زێده‌تر ژلایێ ڕه‌وتێ سه‌در هاتبوو پاوانكرن و ده‌نگێ چه‌قه‌ چه‌قا فنجانێن قه‌هوێ بلند دبوو.
ئه‌ڤه‌ خه‌لكێ عه‌ره‌بێن ئیراقێ ڤه‌خوارنا قه‌هوا سه‌دری ئه‌رێ كر، لێ جهێ پسیارێ یه‌ ئه‌رێ لایه‌نێ سه‌دری دێ شێت مه‌رجێن وان بجهئینیت و ئیراقێ ب ئاخ و خه‌لك ڤه‌ ب سلامه‌تی ل گۆمه‌كا شیلی ب سلامه‌تی ده‌رئینیت..!
هه‌رچه‌نده‌ هێشتا دیار نینه‌ ئه‌رێ لایه‌نێن دیتر یێن شیعی دێ رێكێ ده‌ن سه‌در وه‌كی لیستا پترین حوكمه‌تا داهاتی یا ئیراقێ پێكبینیت یان نه‌ ..؟ چونكی ژلایه‌كی هه‌وڵێن سه‌رهه‌ڵدانا ئینانا لایه‌نگرێن خوه‌ بۆ سه‌ر جادێ دژی ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنان و پێكئینانا هه‌ڤپه‌یمانیه‌كا زۆرینه‌یا شیعی بێ لایه‌نێ سه‌ردی هه‌یه‌.
ب دیتنا من بسه‌رگرتنا هه‌ر ئێك ژ ڤان پێشبینیان، رژیانا لایه‌نگرێن وان لایه‌نێن ب رێژا خوه‌ نه‌ڕازی یان پێكئینانا فراكسیۆنه‌كا زۆرینه‌ كو ئه‌ڤا دوویێ نێزیكتره‌ ڕه‌وشا ئێمناهیا ئیراقێ دێ به‌ر ب مه‌ترسیه‌كا دژوار ڤه‌ چیت و دوور نینه‌ بگه‌هیته‌ ئاستێ بكارئینانا چه‌كی.
چونكی لایه‌نێ سه‌دری خودان جه‌ماوه‌ره‌كێ زۆره‌ و دشێت جادا ئیراقێ وه‌سا بلڤییت كو بشێت مه‌رجێن خوه‌ بسه‌پینیت، د ڤی حاله‌تی ژی دا مه‌ترسی لسه‌ر سه‌قامگیریا ئیراقێ دێ به‌ر ب مه‌ترسیێ ڤه‌ چیت، دێ مینیت كا مه‌رجه‌عێن شیعی و وه‌ڵاتێ ئیرانێ كو راسته‌وخوه‌ كاریگه‌ری لسه‌ر جادا شیعی و سه‌ركردێن وان هه‌نه‌ هه‌تا چ ڕادده‌ دێ شێن هه‌ردو به‌ره‌یان لێك نێزیك بكه‌ن و لسه‌ر میكانیزمه‌كێ رێكبكه‌ڤن ..؟
ئه‌ڤه‌ ژی دێ چاره‌سه‌ریه‌كا ده‌مكى بیت و ل هه‌لبژارتنێن داهاتی دا خه‌لكێ ئیراقێ دێ به‌ر ب هه‌ڵویسته‌كێ دیترڤه‌ چیت بۆ بریاردانێ لرۆژا ده‌نگدانێ و رێژا لایه‌نێ سه‌دری دێ به‌ر ب كێمبوونێ ڤه‌ به‌ن، هه‌ر وه‌كی ڤێ جارێ لایه‌نێن خودان میلیشیایێن چه‌كدار و نێزیكی وه‌ڵاته‌كێ هه‌رێمی تووشی حێبه‌تیێ كرن.
ده‌رباره‌ی هه‌رێما كوردستانێ ژی پتریا خه‌لكێ كوردستانێ چایا پارتی دیمۆكراتی كوردستان ڤه‌خوار و هه‌ڵویستێن وێ یێن نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی و سیاسه‌ت و دبلۆماسیه‌تا وێ یا ده‌رڤه‌ریی ئه‌رێ كرن كو بووینه‌ ئه‌گه‌رێ مانه‌ڤه‌ و پاراستنا هه‌رێما كوردستانێ و زاڵبوون ب سه‌ر چه‌ندین قه‌یرانێن ده‌ستكردێن سیاسی و ئابووری و ئێمناهی.
ب مه‌رجێ مانه‌ڤا پارتی لسه‌ر ڤان هه‌ڵویستا و ڤێ سیاسه‌ت و دبلۆماسیه‌تێ و له‌زكرنه‌كا زێده‌تر ل ئه‌نجامدانا چاكسازیێن بنه‌ڕه‌تی و پرۆژێن خزمه‌تگۆزاری و گرنگیدان ب ژێرخانا ئابووری ل هه‌رێما كوردستانێ و خۆشكرنا ڕه‌وشا ئابووری یا هه‌رێمێ و یا تاكێ كورد د رێیا دامه‌زراندنێ دا.
ڤه‌خوارنا ڤێ چایا پارتی ژلایێ پتریا خه‌لكێ كوردستانێ د رێیا ده‌نگدانێ دا و پێدانا (33) كورسیێن جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ نابیت ببیته‌ ئه‌گه‌رێ مه‌غرۆریا پارتی و به‌رپرسێن وێ، خودێ نه‌كه‌ت ب ڤێ چه‌ندێ ل هه‌لبژارتنێن داهاتی یێن كوردستانێ خه‌لك دێ سۆز و ڕه‌فتاران به‌رێكڤه‌ده‌ت و ب مه‌رجێ بجهئینانا سۆزا ل داهاتی دێ چایا لایه‌نێن سیاسی ڤه‌خۆت، هه‌ر وه‌كێ ڤێ جارێ زۆر لایه‌نێن كوردستانی نه‌شیان چایێ ب زۆر خه‌لك و لایه‌نگێرێن خوه‌ بده‌نه‌ ڤه‌خوارن و تووشی مه‌زنترین شكه‌ستن بوون لڤان هه‌لبژارتنان.
پاشه‌رۆژ دێ بۆ مه‌ دیاركه‌ت ئه‌رێ ئه‌ڤ چا و قه‌هوا چوویه‌ د سندۆقێن ده‌نگدانێ دا دێ وان كاغه‌زان تێدا پاقژ ڕاگرن كو بكێر جاره‌كا دی بهێن یان دێ پێدا ڕژیێن و رزینن كو بكار نه‌هێنه‌ڤه‌.
ب دیتنا من لسه‌ر ئاستێ ئیراقێ قه‌هوه‌ دێ كاغه‌زا ڕزینیت و لسه‌ر ئاستێ كوردستانێ ژی په‌یالا چایێ دێ د سندۆقان دا ژپیاڤه‌ ڕاوه‌ستیت و پارتی دێ پڕانیا سۆزێن خوه‌ كه‌ته‌ كریار و هه‌رێما كوردستانێ به‌ر ب پێشڤه‌چوونێ ڤه‌ به‌ت و ل هه‌لبژارتنێن داهاتی یێن كوردستانێ خه‌لكه‌كێ زێده‌تر دێ چایا پارتی ڤه‌خۆت، باشتره‌ بێژین چایا بارزانی.

11

غیاس خالد زێباری
ره‌خنه‌گرتن سیمایه‌كه‌ ژ سیمایێن جوانێن جڤاكی و فاكته‌رێ باشتركرن و پێشڤه‌برنێ یه‌، به‌رامبه‌ر ده‌ستهه‌ڵاتێ و كه‌سان، یان ژی دابونه‌ریتێن جڤاكی یێن دگه‌ل سه‌رده‌می نه‌گۆنجن، یان ژی به‌رامبه‌ر به‌رهه‌مێن هۆنه‌ری و تۆڕه‌یی.
ره‌خناه‌ی ئاڤاكه‌ر ده‌ستهه‌ڵاتا گوهداریكه‌ر دۆمدار و پێشڤه‌دبه‌ت، جڤاكا ساخله‌م و ئارام دكه‌ت، به‌رهه‌مێن هونه‌ری و ئه‌ده‌بی سه‌نگدار و نه‌مر دكه‌ت.
ڕه‌خنه‌یا وێرانكه‌ر و بێ به‌ڵگه‌ر، ل ڤی سه‌رده‌می بوویه‌ ڕه‌خنه‌یا خۆناساندنێ و به‌رناسكرنێ ژلایێ ل هنده‌ك سازیێن ڕاگه‌هاندنێ و سۆشیال میدیایێ ڤه‌، رۆژانه‌ ل تۆڕێن جڤاكی هنده‌ك كه‌س هه‌نه‌ بۆ خۆبه‌رناسكرنێ په‌نایێ دبه‌نه‌ به‌ر ڕه‌خنه‌یه‌كا دژوار و بێ به‌ڵگه‌ دژی ده‌ستهه‌ڵاتێ یان ژی لایه‌نه‌كێ سیاسی، هنده‌ك جاران ژی دژی هنده‌ك كه‌سایه‌تیا.
ڕه‌خنه‌یه‌ك دوور ل ڕه‌وشتێ جڤاكێ كورده‌واری و ئایینان و زۆر جاران بوویه‌ ئه‌گه‌رێ په‌یدابوونا ئاریشه‌یێن جڤاكی د ماڵباته‌كێ دا یان د ناڤبه‌را چه‌ند ماڵباتان دا.
ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ ڕه‌نگه‌ كه‌سانه‌ ڕه‌خنه‌گر بن و جڤاكێ خوه‌ بڤێت، ب به‌ڵگه‌ و دێۆكیۆمێنت و ب زمانه‌كێ نه‌رمێ كورده‌واری دێ ڕه‌خنه‌ و گازندێن خوه‌ ئاراسته‌ كه‌ن و خوه‌ دووركه‌ن ل زمانێ زڤر و گۆتنێن دویر ژ ڕه‌وشتێ كورده‌وارى. ب ڤی شێوازی هنده‌ك كه‌س ب ناڤێ گه‌هاندنا ره‌خنێ و داخوازا چاكسازیێن جڤاكی دكه‌ن، دبنه‌ رێخۆشكه‌ر بۆ تێكدانا جڤاكی و ده‌ستهه‌ڵات ژی گۆهداریێ لێ ناكه‌ت، چونكی شێوازێ گه‌هاندنێ نه‌ شێوازێ گه‌هاندنا ڕه‌خنێ یه‌ و ب ڕه‌خنه‌یا وێرانكه‌ر دهێته‌ هژماركرن، نه‌ك ئاڤاكه‌ر.
ڕه‌خنه‌یا وێرانكه‌ر و تێكده‌ره‌ چونكێ هنده‌ك ل هه‌ڤپشكێن وان تۆڕێن جڤاكی زارۆنه‌ و د رێیا وانڕا دێ لسه‌ر وێ زمان پیسیێ په‌ڕوه‌رده‌ بن و د ماڵباتێ و كۆڵاناندا دوباره‌ كه‌ن..!
جهێ حێبه‌تیێ ئه‌وه‌ ڤان پۆست و بابه‌ت و مژارێن گه‌نی و تێكده‌ر ژماره‌كا زۆرا بینه‌ر و گوهدار و خوانده‌ڤان ل تۆڕێن جڤاكی هه‌یه‌ ب تایبه‌ت ل فێسبۆك و ئنستیگرامێ و یۆتیۆبێ و تیكتۆكێ، ل گه‌ل بابه‌تێن جڤاكی و په‌ڕوه‌رده‌یی و ڕه‌وشه‌نبیری و زانستی ناهێنه‌ به‌ڕاورد كرن..! زۆر ژ وان كه‌سێن تێگه‌هشتی و پێ گه‌هشتی و خوانده‌ڤانن، بێى كو بزانن ڤان پۆست و بابه‌تان چه‌ند زیان بۆ جڤاكێ وی هه‌نه‌ و چه‌ند خزمه‌تێ دگه‌هینه‌ وان كه‌س و لایه‌نێن ڤان پۆستێن تێكده‌ر به‌ڵاڤ دكه‌ن ..!
ئه‌ڤ بینه‌ریا زۆر هانده‌ره‌كێ مه‌زنه‌ بۆ به‌رده‌وامیا وان لسه‌ر به‌ڵاڤكرنا پۆستێن تێكده‌رێن جڤاكی و زێده‌تر ناساندنا وان د ناڤ جڤاكی دا، كو مه‌ره‌ما وان یا سه‌ره‌كی ئه‌ڤه‌یه‌.
ده‌رباره‌ی شێوازێ وان پۆستێن ب ناڤ ڕه‌خنه‌گرتنێ ل ده‌ستهه‌ڵاتێ، ئانكو ڕه‌خنه‌یا سیاسی، بینه‌ریا وان دبیته‌ ئه‌گه‌رێ به‌ڵاڤكرنا هه‌وه‌كا به‌رفره‌هــ یا لاوازیا هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی ل ده‌ف تاكێ جڤاكی.
لاوازیا هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یی و نشتیمانی د ناڤ جڤاكی دا مه‌ترسیه‌كا مه‌زنه‌، بتایبه‌ت ژ لایێ ئاسایشا نه‌ته‌وی و جڤاكی، چونكی دێ بیته‌ هانده‌ر كو خه‌لكه‌كی، نه‌خاسمه‌ ته‌خا لاوان و خه‌لكه‌كێ سنێله‌ كار و ڕه‌فتارێن دژی قانوونێ بكه‌ن و ژیانا وان بكه‌ڤیته‌ د مه‌ترسیێ دا و بكه‌ڤنه‌ د ناڤبه‌را دیوارێن زیندانا و د ناڤ چاكسازیان دا.
جڤاكێن مینا جڤاكێ كوردستانێ كو هێشتا د قۆناغا خۆڕزگاركرنێ دایه‌، پێدڤی ب هه‌وێن به‌رفره‌ه و به‌رده‌وامێن په‌روه‌رده‌یا نه‌ته‌وی و نشتیمانی نه‌ بتایبه‌ت نفشێ نهۆ، داكو پشته‌ڤانیا بزاڤێن رزگاریا گه‌ل و وه‌ڵاتی و ده‌ستهه‌ڵاتداریا خوه‌ بكه‌ت و بسه‌ر وان پیلان و ئاسته‌نگان زاڵ ببن ئه‌وێن ژلایێ دوژمن و نه‌یاران بۆ دهێنه‌ دارشتن، هه‌ر وه‌كی رۆژانه‌ ئه‌م دبینین هه‌رێما كوردستانێ و ده‌ستهه‌ڵاتداریا وێ روو برووی چه‌ندین پیلانێن سیاسی و كارگێری و ئابووری دبیت لسه‌ر ئاستێ ناڤخوه‌یی و هه‌رێمی.
نابێژین بلا ڕه‌خنه‌ ل ده‌ستهه‌ڵاتێ نه‌هێته‌گرن، لێ بلا ڕه‌خنه‌ یا ئاڤاكه‌ر بیت و د چارچۆڤه‌كێ قانوونی دا بیت و شێوازێ گه‌هاندنا وێ ژی بلا د رێیێن خوه‌ یێن سرۆشتی را بیت.
پێدڤیه‌ ده‌ستهه‌ڵات ژی گوهداریا ڕه‌خنه‌یێن ئاڤاكه‌ر بكه‌ت و ب سینگه‌كێ به‌رفره‌ه وه‌ربگریت و هه‌وڵێن چاره‌سه‌ریا وان بده‌ت و ئه‌نجامان ژی ب زه‌لالی بگه‌هینه‌ خه‌لكی، چونكی خه‌لك و ده‌ستهه‌لات تمامكه‌رێن ئێكن، ده‌ستهه‌لات ب خه‌لكێ خوه‌ ده‌ستهه‌ڵاته‌ و خه‌لك ژی ب سه‌رهه‌ڵاتا خوه‌ یا دادوه‌ر و خزمه‌تكار یێ به‌خته‌وه‌ره‌ و سه‌رفیرازه‌.

9

غیاس خالد زێباری
هه‌لبژارتنێن ئازاد پشكه‌كا سیسته‌مێ دیمۆكراسیێ یه‌، لێ دیمۆكراسیه‌تا ئیراقا عه‌ره‌بی تنێ هه‌لبژارتنن. به‌شێن دیتر یێن دیمۆكراسیه‌تێ ل ئیراقا عه‌ره‌بی هاتیه‌ فه‌ڕامۆشكرن و هنده‌ك جاران باوه‌ری ژی پێ نینه‌ و هنده‌ك جاران ژی دژبه‌ری لێ دهێته‌كرن.
باوه‌ریبوون ب ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنان و گۆڕانكاریێن ژ ئه‌نجامێ هه‌لبژارتنان دهێنه‌كرن كو بریارا نه‌ڕاسته‌وخوه‌ یا خه‌لكی یه‌، چونكی ئه‌و نوونه‌رێن باوه‌ریا خه‌لكی بده‌ستڤه‌دئینن و دبنه‌ په‌رله‌مه‌نتار یان ئه‌ندامێن جڤاتا نوونه‌ران، نوونه‌رێن خه‌لكینه‌، لێ د ئیراقا خودان سیسته‌م و ده‌ستوورێ دیمۆكراسی لایه‌نێ دۆڕاندی د هه‌لبژارتنان دا یان ئه‌وێن ژ ئه‌نجامێ هه‌لبژارتنان یێ نه‌ڕازی، پێش په‌سه‌ندكرن و ڕاگه‌هاندنا ئه‌نجامێن دوماهیێ یێن هه‌لبژارتنا هه‌وڵێن لڤینا جادێ دكه‌ن و گه‌فێن بكارئینانا میلیشیایێن خوه‌ یێن چه‌كدار بۆ تێكدانا ڕه‌وشا وه‌ڵاتی و داخوازا هه‌ڵوه‌شاندنا ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنان دكه‌ن.
ئه‌ڤه‌ و چه‌ندین ڕه‌فتارێن سیاسیێ ئیراقێ ژ وان ژى باوه‌رینه‌بوون ب مافێن پێكهاتێن نه‌ته‌وی و مافێ بریاردانا خه‌لكی نیشانێ نه‌باوه‌ریبوونا وه‌نه‌ ب سیسته‌مێ دیمۆكراسی.
ئه‌گه‌ر مافێن خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ چ وه‌ك خه‌لك ب گشتی یان نه‌ته‌وا كورد هه‌رده‌م بووینه‌ قوربانی یاسا و بڕیارێن ده‌سهه‌ڵاتداریا سه‌پێنه‌را عه‌ره‌بی ل ئیراقا بناڤ دیمۆكراسی و فیدڕالی و ده‌ستووری.
دژبه‌ریا بریارا خه‌لكێ كوردستانێ بۆ سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ د ڕاپرسیه‌كا ئازاد و دیمۆكراسی دا و دژایه‌تیا بجهئینانا مادێن ده‌ستووری یێن د به‌رژه‌وه‌ندیا خه‌لكێ كوردستانێ دا ژ وان مادێ 140 و ب سیاسیكرنا پرسا بۆدجه‌ و مووچێ كوردستانێ و…هتد. هه‌می به‌ڵگه‌نه‌ لسه‌ر باوه‌ری نه‌بوونا ده‌سهه‌ڵاتدارێن ئیراقا نوو ب دیمۆكراسیێ و ئازادیێ.

بابه‌تێ زۆرینه‌یا په‌رله‌مانی ژی ب رێكاره‌كا دیمۆكراسی دزانن، خوه‌ ئه‌گه‌ر دژی خال و به‌ندێن ده‌ستووری و مافێ مرۆڤی و پێكهاته‌كا سه‌ره‌كیا جڤاكی بن.
ئه‌ڤ ڕه‌فتار و سه‌ره‌ده‌ریێن سیاسیێن عه‌ره‌بێن ئیراقێ مه‌ترسیه‌كا دژوارن لسه‌ر سیسته‌مێ دیمۆكراسی و فیدرالیێ ئیراقێ و جڤاكێ ئیراقێ ب گشتی.
به‌رده‌وامیا ڤێ چه‌ندێ ئیراقا عه‌ره‌بی دێ به‌ر ب دوه‌ره‌كیێ و تۆنێله‌كا تاری به‌ت و دۆر نینه‌ ببیته‌ شه‌ڕه‌كێ شیعی ــ شیعی ل ناڤه‌ڕاست و باشوورێ ئیراقێ.
ئه‌گه‌ر رۆلێ لێڤه‌گه‌رێن شیعی و ئیرانێ نه‌با دبیت به‌ری چه‌ند ساڵا ئه‌ڤ چه‌نده‌ روودابا.
نه‌خاسمه‌ پشتی ده‌ڕكه‌فتنا ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنێن (10) ئكتۆبه‌را 2021 كو د به‌رژه‌وه‌ندیا وان ئالی و قه‌واران نه‌بوو ئه‌وێن ل ساڵێن ده‌ربازبوویی ب هێزا چه‌ك و میلیشیایان فه‌رمان و بریارێن خوه‌ لسه‌ر كۆپیتكا ده‌ستهه‌ڵاتێن ده‌وڵه‌تێ دسه‌پاند و گه‌هشته‌ وی ئاستی گه‌فێن بڕینا گۆهێن سه‌رۆك وه‌زیران بكه‌ن.
دوور نینه‌ پشتی په‌سه‌ندكرنا ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنان ژلایێ دادگه‌ها فیدڕالی ئه‌ڤ شه‌ڕێ ناڤخۆیی ل ناڤه‌ڕاست و باشوورێ ئیراقێ سه‌رهه‌ل بده‌ت و ببیته‌ ئاگرێ گۆڕانكاریێن بنه‌ڕه‌تی د ئیراقێ دا، یان دابه‌شبوون یان ژی رژێمه‌كا دیتر یا دكتاتۆری یا مینا رژێما به‌عس.
پێدڤیه‌ هه‌رێما كوردستانێ به‌رامبه‌ر ڤان ئه‌گه‌را ئاماده‌كاریێن باش بكه‌ت و به‌ری هه‌ر تشته‌كێ دروستكرنا كوتله‌كا كوردستانیا ئێكگرتی ل به‌غدا و ل هه‌رێما كوردستانێ ژی ئێك بریار و گۆتارا سیاسی هه‌بیت و به‌رامبه‌ر هه‌ر پێشهاته‌كا ب ڤی ڕه‌نگی بێ لایه‌ن بیت.
دبیت ناكۆكیێن داهاتی یێن ناڤماڵا شیعی یێن ئیراقێ ب ئیرانێ و لێڤه‌گه‌رێن شیعی چاره‌نه‌بن و ئه‌مركا و جڤاكێ نیڤده‌وله‌تی ژی زوو مایتێكرنێ تێدا نه‌كه‌ت داكو ڕۆلێ ئیرانێ و لایه‌نێن سیاسی و چه‌كداریێن بن فه‌رمان و رێنمایی یێن ئیرانێ لاواز و پارچه‌ پارچه‌ ببن.
ره‌دكرنا ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنان ژلایێ لایه‌ن و گرۆپێن خودان میلیشیا و ده‌سپێكرنا خوه‌نیشاندانان ل هنده‌ك باژارێن ئیراقێ دبیت ببنه‌ خوه‌نیشاندانێن سه‌رتاسه‌ری ل ئیراقا عه‌ره‌بی و نه‌مانا سه‌قامگیریا ئێمناهی و سیاسی و ئیداری و ئه‌گه‌رێ نه‌رێككه‌فتنا لایه‌نێن سیاسی بۆ پێكئینانا حوكمه‌ته‌كا نوو.
چونكی پڕانیا لایه‌نێن سیاسی یێن ئیراقا عه‌ره‌بی ل وی ده‌می باوه‌ری ب دیمۆكراسیێ و هه‌لبژارتنان هه‌یه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌نجام د به‌رژه‌وه‌ندیا واندا بن، ژبووی مانه‌ڤا خوه‌ ل ده‌ستهه‌ڵاتێ و پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن تایبه‌ت و حزبی دبه‌رهه‌ڤن مه‌ترسیێ لسه‌ر ئاسایشا جڤاكی و وه‌ڵاتی دروست بكه‌ن،
ئه‌ز باوه‌رم ئه‌گه‌ر كورد ب ئێكگرتی و ئێك گۆتاری به‌رامبه‌ر پێشهاتێن ب ڤی ڕه‌نگی ل ئیراقێ یان ژی ئه‌گه‌رێ پێكهاتنا لایه‌نێن شیعی لسه‌ر پێكئینانا حوكمه‌ته‌كا نوو چ ب چاڤدێریا ئه‌مریكا بیت یان ئیرانێ، دێ شێن زێده‌تر ماف و به‌رژه‌وه‌ندیێن قانوونی و ده‌ستووری یێن خه‌لكێ كوردستانێ پارێزن و دابین كه‌ن.

18

غیاس خالد زێباری
هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌نجامێن به‌راهیێ یێن هه‌لبژارتنێن جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ بۆ پارتی دیمۆكراتی كوردستان زۆر دلخۆشكه‌رن ب سه‌ركه‌فتنا (32) كاندیدێن پارتی.
ئه‌ڤ ئه‌نجامه‌ سه‌ركه‌فتنه‌كا مه‌زنه‌ بۆ پارتی دیمۆكراتی كوردستان كو شیایه‌ ل سه‌رتاسه‌رێ هه‌رێما كوردستانێ كاندیدێن وێ بسه‌ركه‌ڤن و جارا ئێكێ یه‌ كه‌ركووك و سلێمانیێ ب ڤی ڕه‌نگی و ب ڤێ گه‌رم و گۆڕیێ رێژه‌یه‌كا زێده‌ر خه‌لك ده‌نگی بده‌ته‌ پارتی.
ل هه‌ولێر و دهۆك و مووسل ژی پارتی ئێكه‌ما بێ كابه‌ره‌ و مه‌زنترین پارتیێن هه‌ڤڕكێن وێ تووشی شكه‌ستنه‌كا مه‌زنا جه‌ماوه‌ری بوونه‌ و باوه‌ریپێدانا خه‌لكێ كوردستانێ ب سه‌رۆك بارزانی و سه‌ركردایه‌تی و سیاسه‌تا پارتی، لێ ژ لایه‌كێ دیتر ڤه‌ كێمیا رێژا پشكداریا خه‌لكی د ڤان هه‌لبژارتنان دا و زۆربوونا ده‌نگێن پۆچه‌ل و سپی و چوونا ژماره‌كا زۆرا ده‌نگان بۆ لایه‌نه‌كێ نه‌په‌ن كو ئه‌ز ب ده‌نگێن (كارڤه‌دان و كه‌ربوكینێ) دبینم ئاماژه‌یه‌كا مه‌ترسیداره‌ بۆ پارتی.
كه‌ربوكین و كارڤه‌دان به‌رامبه‌رن نه‌دادوه‌ریا ڕه‌فتارێن هنده‌ك پله‌دارێن پارتی و ره‌وشا ئابۆری و وێ نه‌دادوه‌ریا دهێته‌كرن ب نه‌ڕێنی لسه‌ر پارتی ڕاوه‌ستا ب تایبه‌ت ژلایێ كێمیا رێژا پشكداریا وه‌لاتیان ل هه‌لبژارتنان و پێگیرنه‌بوونا هنده‌ك كادرێن پارتی ب ڕێنما و به‌رنامێ پارتی بۆ شێوازێ ده‌نگدانا ئه‌ندام و جه‌ماوه‌رێ وێ.
ژ لایه‌كێ دیتر ڤه‌ شێوازێ گه‌ریانێن هنده‌ك كاندیدێن پارتی ل ناڤ جه‌ماوه‌ری ئه‌وێن د رێیا په‌یوه‌ندیێن تایبه‌ت و د رێیا كه‌سایه‌تیا بێ ئاگاداریا ئۆڕگانێن پارتی یێن نه‌رێخستی بوون و دژی ڕێنمایێن سه‌ركردایه‌تیا پارتی بوون، ئه‌ڤێ چه‌ندێ ژی كاریگه‌ریێن نه‌ڕێنی هه‌بوون و بوویه‌ ئه‌گه‌رێ به‌ڵاڤبوونا ده‌نگێن ده‌نگده‌رێن پارتی و مفاگه‌هانده‌ كاندیدێن لایه‌نێن دیتر و ماندیكرن و مژویلكرن و بێزاركرنا كادرێن ئۆرگانێن خوارێ یێن پارتی.
ئه‌ڤ تێبینیه‌ و چه‌ندین تیبینیێن دیتر وه‌كو رێژا پشكداریێ كێم ببیت و ده‌نگێن پارتی پارچه‌پارچه‌ ببن و ئه‌ڤ سه‌ركه‌فتنا مه‌زنا پارتی بێ مفا كر.
زۆربوونا ده‌نگێ پۆچه‌ل و سپی ژی دیسا ژ ئه‌نجامێ وێ نه‌پێگیریا هنده‌ك كادرێن پارتی بوو ب رێنمایان، چ كادرێن ئۆرگانێن پارتی بن یان یێن له‌شكری و جه‌ماوه‌ری.
تێكه‌لنه‌بوونا ئه‌ندامێن سه‌ركردایه‌تیا پارتی ل گه‌ل جه‌ماوه‌ری و ئۆرگانێن خوارێ یێن پارتی خاله‌كا دیتر لاوازیێ بوو، چونكی ئه‌و ئه‌ندامێن سه‌ركردایه‌تیێ ئه‌وێن ل هه‌وا بانگه‌شا هه‌لبژارتنان سه‌ره‌دانا ده‌ڤه‌ران دكر، چوونه‌ ماڵێن كه‌سوكارێن شه‌هید و كادر و پێشمه‌رگێن دێرین و ئۆرگانێن خوارێ یێن پارتی، یان كه‌سایه‌تیێن جڤاكی و …هتد.
راسته‌ سه‌ره‌دانا وان كه‌سایه‌تیا یا گرنگه‌ لێ ئه‌وێن مه‌ دیاركری گرنگترن، چونكی كاریگه‌ریا وان كه‌سایه‌تیا لسه‌ر خه‌لكی و ده‌ور و به‌رێ خوه‌ مینا جاران نه‌مایه‌,
ئه‌گه‌ر پارتی د بانگه‌شا هه‌لبژارتنان دا زێده‌تر گرنكی دابا ئۆڕگانێن خوه‌ یێن خوارێ و گڤاشتن لسه‌ر كاندید و كادرێن خوه‌ د هه‌می سازیاندا كربان بۆ بجهــ ئینانا رێنمایێن شێوازێ ده‌نگدانا ئه‌ندام و جه‌ماوه‌رێ وێ دا سه‌ركه‌فتنا پارتی مه‌زنتر بیت و پڕ به‌رهه‌متر بیت.
ئه‌ڤ سه‌ركه‌فتنه‌ زێده‌تر پاداشتێ خه‌لكێ كوردستانێ بوو به‌رامبه‌ر هه‌ڵویست و سیاسه‌تا نشتیمانی و نه‌ته‌وی یا سه‌رۆك مسعود بارزانی به‌رامبه‌ر پیلانێن دوژمن و نه‌یاریێن كوردستانێ.

2

غیاس خالد زێباری
پشتی چه‌ند رۆژه‌كێن دی ئانكو ل (10/10/2021) خه‌لكێ ئیراقێ دێ به‌ر ب هه‌لبژارتنێن گشتی ڤه‌ چیت بۆ جڤاتا نوونه‌ران، ئه‌و هه‌لبژارتنێن پێشوه‌خت یێن ب گڤاشتنێن خه‌لكێ ئیراقا عه‌ره‌بی و جه‌ماوه‌رێ خوه‌نیشانده‌ر و نه‌ڕازی ل شێوازێ ئیداره‌دان و ده‌سهه‌ڵاتداریا وه‌ڵاتی كو ب (ته‌شرینی) هاتینه‌ ناسین بریار لسه‌ر هاتیه‌دان.
چونكێ گه‌نده‌ڵی و نه‌دادوه‌ری و نه‌سه‌قامگیری د ناڤ ئیراقا عه‌ره‌بی دا گه‌هشته‌ گۆپیتكێ، له‌وما ژماره‌كا زۆرا خه‌لكێ ئیراقێ نه‌خاسمه‌ لاو و چالاكڤانان سینگێ خوه‌ كره‌ مه‌تاڵ به‌رامبه‌ر فیشه‌كێن چه‌كێن هێزێن میلیشیایان و ترسێنه‌رێن ده‌نگێن نه‌ڕازی، سه‌ره‌ڕای گه‌فێن دژوار و كۆشتن و گرتن و بێ سه‌ر و شوونكرنا ژماره‌كا زۆر به‌رده‌وامی دا نیشاندانان.
ڕه‌نگه‌ ئێك ژ مه‌به‌ستێن ده‌ركرنا قانوونا فڕه‌بازنه‌یی بۆ ڤان هه‌لبژارتنان په‌ڕه‌كرنا ده‌نگێن خه‌لكێ نه‌ڕازیبوویی بیت ل ئیراقێ، له‌وما ئه‌ڤرۆ ئه‌و جه‌ماوه‌رێ نه‌ڕازیی یێن ته‌شرینی داخوازا هه‌لبژارتنێن پێشوه‌خت دكر، ئه‌ڤرۆ زۆربه‌ی وان داخوازا باكۆتكرنێ دكه‌ن.
ده‌باره‌ی كوردستانێ ژی ڕه‌نگه‌ هێزێن شۆفینیا عه‌ره‌بی وه‌كی پیلانه‌ك دژی هه‌رێما كوردستانێ ب تایبه‌ت ده‌ڤه‌رێن كوردستانی یێن ده‌رڤه‌ی ئیدارا هه‌رێما كوردستانێ بكارئینابیت بۆ په‌ڕه‌كرنا ده‌نگێن كوردستانیان و نه‌هێلانا مۆركا كوردستانێ و نه‌ته‌وایه‌تی بتایبه‌ت دژی پارتی دیمۆكراتی كوردستان، چونكی خه‌بات و هه‌ڵویست و قوربانیێن پارتی یێن نشتیمانی و نه‌ته‌وایه‌تی و به‌ڕه‌ڤانیكرنێ ل پاراستن و پێشڤه‌برنا قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ جهێ دلگرانیا دوژمن و نه‌یارا بوونه‌ و پارتی ب جوداخواز و پێشڕه‌وا پرۆژێ نه‌ته‌وی و نشتیمانیێ كوردستانێ دزانن، له‌وما هه‌رده‌م پیلانێن وان دژی پارتی بوونه‌.
ژبه‌ركو پارتی ب هێزا جه‌ماوه‌رێ كوردستانێ و سیاسه‌تا دۆربین و لێزانینا سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی ب سه‌ر هه‌می پیلانێن وان سیاسی و ئابووری و له‌شكری زاڵبوویه‌، په‌نا بره‌ به‌ر پیلانا قانوونان هه‌لبژارتنان و هه‌وڵێن كێمكرنا سه‌نگا پارتی ل ئیراقێ ب كێمكرنا كورسیێن پارتی ل جڤاتا نوونه‌ران.
لێ ئیڕاده‌ و هه‌ست و هشیاریا خه‌لكێ كوردستانێ ڕاستیا ڤان پیلان و پێدڤیبوونا بهێزتركرنا پێگه‌هێ پارتی ل ئیراقێ و ده‌ڤه‌رێ باش دزانیت.
خه‌لكێ كوردستانێ دزانیت كو هه‌بوونا پارتی هه‌بوونا ئازادیێ و كوردایه‌تیێ و ئارامیێ و ده‌سكه‌فتێن نه‌ته‌وی و نشتیمانی یه‌، پارتی و سه‌رۆك بارزانی تاكه‌ ژێده‌رێن وه‌رگرتنا هه‌ڵویستانه‌ ل كوردستانێ ل به‌رامبه‌ر داگیركار و تێكده‌رێن قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ و شیرازێ جڤاكی ل كوردستانێ و ئیراقێ.
له‌وما پشتێ هه‌ر پیلانه‌كا دژی كوردستانێ و پارتی، خه‌لكێ كوردستانێ ب پشته‌ڤانیه‌كا زێده‌تر ل پارتی به‌رسڤا نه‌یار و نه‌حه‌زا دایه‌.
ئه‌ز باوه‌رم بۆ هه‌لبژارتنێن ڤێ جارێ دا خه‌لكێ كوردستانێ بریار دایه‌ زێده‌تر ل جاران كاندیدێن پارتی ڕه‌وانه‌ جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ بكه‌ت، چونكی یێ پشتڕاسته‌ كو پارتی و نوونه‌رێن وێ دێ د ناڤ ده‌وله‌تا ئیراقێ دا تاكه‌ فاكته‌رێن دابینكرن و پاراستنا ماف و ئارمانجێن وان و به‌خته‌وه‌ری و ئارامیا جڤاكێ كوردستانێ تنێ د ب پارتی گڕه‌نتی دبیت، پارتی تاكه‌ هێزا كوردستانی یه‌ یا هه‌لگرا ستراتیژیه‌تا بهێزتركرنا كوردستانێ ژلایێ سیاسی و دبلۆماسی و ئابووری و ئێمناهی و جڤاكی.

16

غیاس خالد زێباری
به‌ری هه‌ر هه‌لبژارتنه‌كێ ده‌نگێن گازنده‌ و ڕه‌خنا د ناڤ كوردستانێ دا بلند دبن، زۆر ژ ڤان كه‌سێن گازندا دكه‌ن و ڕه‌خنه‌ دگرن، كه‌سێن چالاكڤان و راگه‌هاندكار و كه‌سێن نێزیكی هنده‌ك لایه‌نێن سیاسی نه‌، ڕه‌نگه‌ پڕانیا وان گازنده‌ و ڕه‌خنه‌یێن وان د ئه‌رێنی و جهێ خوه‌دا بن، ئه‌م دزانین زۆر ل داخوازیێن خه‌لكێ كوردستانێ نه‌هاتینه‌ بجهئینان، نه‌خاسمه‌ د وارێ گه‌هاندنا پرۆژێن خزمه‌تگۆزاری و دامه‌زراندنێ و هه‌بوونه‌ گه‌نده‌ڵیێ و نه‌دادوه‌ریێ دا، له‌وما مافێ خه‌لكی یه‌ گازندان بكه‌ت و ڕه‌خنه‌یان بگریت.
لێ نابیت ئه‌ڤ كێماسیێن ده‌ستهه‌ڵاتا هه‌رێما كوردستانێ ببنه‌ فاكته‌رێ دۆركه‌تنا خه‌لكی ژ هه‌لبژارتنان و لاوازكرنا هه‌ستا نه‌ته‌وی و نشتیمانی، ب تایبه‌ت هه‌لبژارتنێن جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ، چونكی پرسا مه‌ دگه‌ل ئیراقێ پرسه‌كا نشتیمانی و نه‌ته‌وی و قانوونی و ده‌ستووری یه‌، نه‌ك پرسا دامه‌زراندنێ و پرۆژان، ئه‌ركێ نوونه‌رێن مه‌ ل به‌غدا به‌ڕه‌ڤانیكرن و پاراستنه‌ ل ڤان مافێن خه‌لكێ كوردستانێ.
له‌وما ئه‌ركێ هه‌ر تاكه‌كێ كورده‌ د ڤێ قۆناغێ دا وازێ ل گله‌ و گازنده‌ و ڕه‌خنان بینیت و د هانا خه‌لكی بده‌ت ب مه‌زنترین رێژه‌ پشكداری د ڤان .هه‌لبژارتنان بكه‌ن و نوونه‌رێن وێ پارتیێ هه‌لبژێرن ئه‌وێن مینا پێشمه‌رگه‌هێن د سه‌نگه‌ران دا ل به‌غدا به‌ڕه‌ڤانی ل مافێن قانوونی و ده‌ستووری یێن خه‌لكێ كوردستانێ كری و به‌ڕه‌ڤانیا وان بوویه‌ ئه‌گه‌رێ مانه‌ڤه‌ و پاراستنا قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ و زاڵبوون بسه‌ر وان قه‌یرانێن ده‌ستكرن یێن ئیراقێ بۆ هه‌رێما كوردستانێ درۆست كری.
بۆ خه‌لكێ كوردستانێ و ئیراقێ یا ئاشكرایه‌ كو نوونه‌رێن پارتی دیمۆكراتی كوردستان چ ل جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ، یان د سازیێن دیتر یێن ده‌وله‌تا ئیراقێ دا ئه‌و نوونه‌ر بوونه‌ یێن شه‌ر لسه‌ر مافێن خه‌لكێ كوردستانێ كری و بووینه‌ فاكته‌رێ رێگریكرنێ ل ده‌ركرنا یاسا و بریارێن دژی هه‌رێما كوردستانێ ل به‌غدا.
به‌رامبه‌ر ڤێ چه‌ندێ نوونه‌رێن هنده‌ك حزب و لایه‌نێن كوردستانی ل به‌غدا، ژبووی به‌رژه‌وه‌ندیێن تایبه‌ت و دژایه‌تیا پارتی بووینه‌ پشكه‌ك ژ دروستكرن و سه‌پاندنا قه‌یرانێن سیاسی و ئابۆری و دارایی لسه‌ر كوردستانێ، له‌وما پێدڤی یه‌ خه‌لكێ كوردستانێ د ڤان هه‌لبژارتنان دا هه‌ڵویستێن نشتیمان په‌روه‌ری یێن نوونه‌رێن پارتی دگه‌ل هه‌ڵویستێن وان پارتیێن كوردستانی یێن دژی ماف و ئارمانج و داخوازیێن خه‌لكێ كوردستانێ كرینه‌ پلان و به‌رنامێن خوه‌، ژبیرنه‌ك و هه‌ڵویسی وه‌ربگرن و ده‌نگی بده‌نه‌ به‌ربژێن پارتی داكو ل داهاتی زێده‌تر به‌ڕه‌ڤانیێ ل ماف و ئارمانجێن خه‌لكێ كوردستانێ و پیلانێن شۆفینیان یێن دژی قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ بهه‌ڵوه‌شینن و په‌رێزه‌ریێ ل قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ و سه‌قامیگریا سیاسی و ئابۆری و جڤاكی ل كوردستانێ و ئیراقێ دابین ببیت.
ژ لایه‌كێ دیتر دوژمن و نه‌یاریێن كوردستانێ پارتی ب نوونه‌را راسته‌قینه‌یا كوردایه‌تیێ و هه‌لگرا پرۆژێن نه‌ته‌وی دبینیت، له‌وما هه‌رده‌م نیشان و ئارمانجا وانه‌ و پیلانێن مه‌زن دژی وێ دادرێژن، ئه‌ڤه‌ ژی دیتنه‌كا ڕاسته‌ به‌رامبه‌ر پارتی، بۆ نموونه‌ پشتێ خیانه‌تا 16ئكتۆبه‌رێ هه‌تا نهۆ ئه‌و حزبێن كوردستانی یێن ل كه‌ركووكێ مای نه‌ تنێ وێره‌كیا بلندكرنا ئاڵایێ كوردستانێ نه‌بوو،به‌لكی ل پێش چاڤێن وان بێ رێزی به‌رامبه‌ر ڤی هێمایێ پیرۆزێ خه‌لكێ كوردستانێ دكر و مت و بێده‌نگ دمان..! لێ پشتێ نڤیسینگه‌هێن هه‌وار راگه‌هاندنا به‌ربژێرێن پارتی ل كه‌ركووكێ هاتینه‌ ڤه‌كر، ئاڵایێ پیرۆزێ كوردستانێ ژلایێ پارتی و جه‌ماوه‌رێ وێ ل كه‌ركووكێ هاته‌ڤ بلندكرن و هه‌ستا نه‌ته‌وه‌یی یا خه‌لكێ كه‌ركووكێ مینا رۆژێن سه‌رهه‌لدانا پیرۆزا سالا 1991 لێكر و چاڤێن وێ ب پیرۆزیا ئاڵایێ كوردستانێ گه‌ش بوونه‌ڤه‌.
دڤێره‌دا دیار دبیت كۆ پارتی پارێزه‌را پیرۆزیێن كوردستانێ و كانگه‌ها نه‌ته‌وایه‌تیێ و نشتیمان په‌روه‌ریێ یه‌. ده‌رباره‌ی حوكمه‌تا هه‌رێما ژی ب زاڵبوونا لسه‌ر ئاسته‌نگ و قه‌یرانێن سیاسی و ئابۆری و گاڤێن ئه‌رێنی یێن چاكسازیا. بۆ خه‌لكی و ده‌ڤه‌رێ دیاربوو كو پارتی هێزا پۆلایی یا خۆڕاگریێ یه‌ و هه‌لگرا پرۆژێن ستراتیژی یێن سیاسی و نه‌ته‌وی و جڤاكی و كارگێری و چاكسازی یه‌.
ئه‌ڤ پرۆژه‌ و ستراتیژیه‌ت و سیاسه‌تا پارتی ب رێنمایی یێن سه‌رۆك مسعود بارزانی خه‌لك ناچار كریه‌ كۆ ده‌نگی ب پارتی و كاندیدێن وێ بده‌ت و خه‌لك گره‌نتیا پاشه‌رۆژا خوه‌ یا گه‌ش و به‌خته‌وه‌ر بهێزبوونا پارتی ڤه‌ گرێدده‌ت، له‌وما هه‌رده‌م پارتی پێشه‌نگه‌ ل پشته‌ڤانیا هێزا جه‌ماوه‌ریا كوردستانێ.

18

غیاس خالد زێبارى

پشتى گۆهۆرینێن نه‌چاڤه‌رێكرى یێن سیاسى و له‌شكرى ل وه‌ڵاتێ ئه‌ڤغانستانێ و زڤراندنا بزاڤا تالیبان بۆ سه‌ر ده‌ستهه‌ڵاتێ بێ شه‌ڕ، باشتره‌ بێژین ب رێكه‌فتنه‌كا سیاسى د ناڤبه‌را وێ بزاڤێ و وه‌ڵاتێن ئێكگرتى یێن ئه‌مریكا.
ئه‌و بزاڤا چه‌كداریا ئۆَلى ئه‌وا به‌رى بیست ساڵا ژلایێ ئه‌مریكا ب هێزا چه‌كى ل ده‌ستهه‌ڵاتێ لاداى و ب رێخستنه‌كا تیرۆرستى دناساند.
هه‌رچه‌نده‌ ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ د ڤان بیست ساڵێن بوورى دا هه‌مى رێك بكارئینان بۆ ئاڤاكرنا ده‌وله‌ته‌كا نوى یا بێ تالیبان ل ئه‌ڤغانستان ل سه‌ر بنه‌مایێ دیمۆكراستى و مه‌زاختنا ب سه‌دان مه‌لیار دۆلارا ل ئاڤاكرنا وه‌ڵاتى و له‌شكره‌كێ بهێز و ئیداره‌كا ساخله‌م و دادوه‌ر و چاكساز، لێ ڤان هه‌مى رێیان سه‌رنه‌گرتن.
ل دوماهیێ ب رێكه‌فتنه‌كا سیاسى و ل ده‌مه‌كێ كورت دا ئه‌و وه‌ڵات پشتى ڤه‌كێشانا له‌شكرێ، ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانێن وێ كه‌فته‌ د ده‌ستێ وێ بزاڤێ ئه‌وا ئه‌مریكا ب هزاران له‌شكرێن خوه‌ ژ پێخه‌مه‌ت ژناڤبرنا وێ ب كوشتن داى…!
هه‌ر ل لده‌سپێكا ڤێ بریار و رێكه‌فتنا ئه‌مریكا به‌رامبه‌ر ئه‌ڤغانسان، هنده‌ك نڤیسه‌ر و چاڤدێرێن سیاسى و سازیێن مه‌دیایى ب كۆپیكرنا سیناریۆیا ل ئه‌ڤغانستانێ ل ئیراقێ پشتى ڤكێشانا هێزێن ئه‌مریكا ل ئیراقێ گۆتار و په‌یام به‌ڵاڤكرن دا دیاركرن كۆ مه‌ترسى ل سه‌ر هه‌رێما كوردستانێ هه‌یه‌ و ئه‌وا ب سه‌ر خه‌لكێ ئه‌ڤغانستانێ هاتى دێ بسه‌ر خه‌لكێ كوردستانێ ژى هێت.
ڤان په‌یام و گۆتاران هه‌تا راده‌یه‌كى ترس ئێخسته‌ د ناڤ خه‌لكێ كوردستانێ بێ كو جوداهیێن جڤاكى و سیاسى و ئه‌تنى یێن كوردستانێ و ئیراقێ دگه‌ل ئه‌ڤغانستانێ بۆ خه‌لكێ كوردستانێ دیار بكه‌ن.
ب دیتنا من ئه‌وێن پشتى ڤه‌كێشانا هێزێن ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانا ئیراقێ مینا ئه‌ڤغانستانێ دبینن و كوردستانێ دكه‌نه‌ قوربانیا ڤێ ڤه‌كێشانێ، كه‌فتینه‌ دبن دیتنه‌ك و به‌رێكڤه‌دانه‌كا چه‌وت دا، چونكى هه‌رێما كوردستانێ قه‌واره‌یه‌كێ ده‌ستوورى یه‌ و چه‌ندین رێكه‌فتن لگه‌ل ئیراقێ هه‌نه‌ و په‌یوه‌ندیێن گرنگ و ستراتیژى لگه‌ل هژماره‌كا وه‌ڵاتێن زلهێز و سازیێن نیڤده‌وله‌تى هه‌نه‌، هه‌ر وه‌سا به‌رژه‌وه‌ندیێن سیاسى و ئابوورى یێن زۆر وه‌ڵاتان دگه‌ل قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ نه‌، له‌وما ب ساناهى نینه‌ ده‌ستا ژڤان به‌رژه‌وه‌ندیان به‌رده‌ن.
ئه‌گه‌ر مه‌ترسیه‌ك ل سه‌ر هه‌رێما كوردستانێ هه‌بیت پشتى ڤه‌كێشانا ئه‌مریكا، دێ حه‌شدا شه‌عبى بیت، ئه‌ڤ چه‌نده‌ ژى جهێ مه‌ترسیێ نینه‌ چونكى حه‌شدا شه‌عبى ب پڕاكتیك ده‌سهه‌لاتدارا ئیراقێ یه‌ و پڕ چه‌كدارترین هێزا له‌شكرى یا ده‌وله‌تا ئیراقێ یه‌، ئه‌ڤه‌ ژى یا جودایه‌ ل گه‌ل ئه‌ڤغانستانێ كۆ هێزه‌كا له‌شكرى و ئایدیلۆژیه‌كا جودا هاتنه‌ سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ.
پێشمه‌رگه‌هێن كوردستانێ ژى وه‌كى هێزه‌كا باوه‌رپێكه‌ر ل سه‌ر ئاستێ نیڤده‌وله‌تى و خودان ئه‌زمۆنه‌كا چه‌ندین سالى و ووڕه‌ هه‌ست بلند لایێ نه‌ته‌وى و نشتیمانى، نه‌یا ب ساناهى یى به‌رامبه‌ر حه‌شدا شه‌عبى بشكێت، هه‌ر وه‌كى ل پیلانا خیانه‌تكاریا 16 ێ ئكتۆبه‌را سالا 2017 داستانێن مه‌زن به‌رامبه‌ر وان و له‌شكرێ ئیراقێ و میلیشیانێن وه‌ڵاتێن هه‌رێمى تۆماركرن.
خه‌لكێ كوردستانێ ژى ئه‌و خه‌لكه‌ ئه‌وێ باوه‌رى ب دۆزا خوه‌ یا سیاسى و قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ هه‌ى و یێ به‌رهه‌ڤه‌ د دژوارترین كاودان دا به‌ره‌ڤانیێ ژ ڤان ده‌سكه‌فتان بكه‌ت كو جیهانێ نه‌چار بكه‌ت ل سه‌ر بهێنه‌ ده‌نگ.
راسته‌ ل سه‌ر ئاستێ كارگێرى، ژ به‌ر گه‌نده‌لیێ و نه‌دادوه‌ریێ گله‌ و گازنده‌ و تیبینى هه‌نه‌، لێ دگه‌ل ئیدارا ده‌سهه‌ڵاتى به‌رى یا ئه‌ڤغانستانێ ناهێته‌ به‌راوردكرن و ل ڤێره‌ ب دیده‌ڤانیا سازیێن نیڤده‌وله‌تى و هه‌ڤپه‌یمانا ڤێ كابینا حوكمه‌تێ گاڤێن باش بۆ به‌هنگاریا گه‌نده‌لیێ و سه‌روه‌ریا قانوونێ و دادوه‌ریێ هاڤێتینه‌ و كه‌فتینه‌ د وارێ پڕاكتیزه‌كرنێ دا.
یا ژ ڤێ هه‌میێ گرنگتر هه‌رێما كوردستانێ سه‌ركردایه‌تیه‌كا وێره‌ك و باوه‌رپێكه‌ر هه‌یه‌ كو هه‌رده‌م ل پێشیا سه‌نگه‌رانه‌ بۆ به‌ڕه‌ڤانیكرنێ ل وه‌لات و ده‌سكه‌فت و ماف و ئارمانجێن گه‌لێ خوه‌ ب رێبه‌رى و پلان و ڕێنمایى یێن سه‌رۆك مه‌سعود بارزانى.
جوداهیه‌كا دیتر یا كوردستان دگه‌ل ئه‌ڤغانستانێ ئه‌وه‌ كوردستان خودان پرسه‌كا نه‌ته‌وى و نشتیمانى و جۆوگرافى و دیرۆك و كلتووره‌كێ تایبه‌ته‌، ئه‌وا ئه‌ڤغانستانێ تنێ گۆڕینا سیسته‌مێ ده‌سهه‌لاتداریێ یه‌.
له‌وما خه‌لكێ كوردستانێ پشتراست دكه‌ین كو بڤه‌كێشانا ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانا مه‌ترسى ل سه‌ر كوردستانێ چێنابیت و دبیت ببیته‌ ئه‌گه‌رێ بهێزتربوونا كوردستانێ، چونكى پێشبینى دهێته‌كرن له‌شكرێ ئه‌مریكا و هه‌ڤپه‌یمانان پشتى ڤه‌كێشانێ ل ئیراقێ ل هه‌رێما كوردستانێ بنگه‌هێن مه‌زنتر دابنن و دویكێلا ئاگرێ شه‌رێ ئه‌ڤغانستانێ ناگه‌هیته‌ كوردستانێ، نه‌ك كۆپیبوونا ئه‌زمۆنا وان ل ڤێره‌. لێ مه‌رجێ سه‌ره‌كى بۆ پاراستن و بهێزبوونا قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ، ئێكرێزیا هێز و ئالیێن سیاسى یێن كوردستانى و ئه‌نجامدانا چاكسازیێن بنه‌ڕه‌تى و سه‌روه‌ریكرنا یاسایێ و به‌رپاكرنا دادوه‌ریێ یه‌, ئه‌ڤه‌ ژى دهێته‌ چاڤه‌رێكرن.

16

غیاس خالد زێباری
ل شه‌ڤا ١٥ – ١٦/ ٢/٢٠٢١ هێرشه‌كا مۆشه‌كی ل سه‌ر هه‌ولێرا پایته‌ختێ هه‌رێما كوردستانێ هاته‌كر، به‌حسێ زیان و زه‌ره‌ێن وێ ناكه‌ین، ره‌نگه‌ ل قه‌بارێ هێرشكرنێ زۆر بچووكتر بن، لێ رامان و په‌یامه‌كا مه‌زن و دژواره‌، نه‌ تنێ هه‌وله‌كا تیرۆرستی یه‌ بۆ تێكدانا ره‌وشا ئارامیا ئارامترین باژارێن عیراقێ و وه‌لاتێن ده‌وروبه‌ر، به‌لكی ئاشكراكرنا پیلانه‌كا هه‌رێمی یه‌ دژی قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ، ئه‌و قه‌وارێ بوویه‌ ئێمناهیترین و پێشكه‌فتیترین ده‌ڤه‌ر ل سه‌ر ئاستێ عیراقێ و خودان بریارا خوه‌ یا سه‌ربه‌خوه‌، جودا ل عیراقێ كو سه‌نگ و بریارا خوه‌ یا سه‌ربه‌خوه‌ ژده‌ستدایه‌ و ب ته‌مامی كه‌فتیه‌ بن بریار و رێنمایی و ئه‌جنده‌یێن وه‌لاته‌كێ هه‌رێمی یێ دیاركری و هه‌وسارێ وێ كه‌فتیه‌ د ده‌ستێ وی وه‌لاتی دا، كیڤه‌ دڤێت دێ به‌رێ وێ ده‌ته‌ وێ كو ئیرانێ.
ئه‌ڤ هێرشێن مۆشه‌كی بۆ سه‌ر هه‌ولێرا پایته‌خت زه‌نگه‌كا مه‌ترسیدارن دژی قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ و پرۆسا ئازادی و دیموكراسی و ئارامیا ده‌ڤه‌رێ و به‌رژه‌وه‌ندیێن وان وه‌ڵاتێن كونسلخانه‌ و نوونه‌رایه‌تی ل هه‌رێما كوردستانێ هه‌ی و به‌رژه‌وه‌ندیێن وان یێن سیاسی و ئابووری گه‌ل یێن هه‌رێما كوردستانێ تێكه‌ل بووی.
ئه‌ڤ تێكه‌لبوونا به‌رژه‌وه‌ندێن هه‌رێمێ دگه‌ل یێن وان وه‌ڵاتان د به‌رژه‌وه‌ندیا گرۆپ و میلیشیایێن چه‌كدارێن عیراقی، ب تایبه‌ت یێن شیعی نینه‌ ئه‌وێن رێنما و بریارا ل ئیرانێ وه‌ردگرن، له‌وما هه‌می هه‌وڵا دده‌ن ره‌وشا كوردستانێ مینا ده‌ڤه‌رێن دی یێن عیراقێ لێبكه‌ن داكۆ بشێن پرۆژێ شیعه‌گه‌ریا ئیرانێ ل سه‌رانسه‌رێ عیراقێ ب كوردستان ژی ڤه‌ بجهبینن، ئه‌و پرۆژێ كو هه‌ولێر بوویه‌ مه‌زنترین ئاسته‌نگ به‌رامبه‌ر وان. چونكی هه‌می هه‌وڵێن وان یێن به‌ری نهو وه‌كی بڕینا بۆدجه‌ و مووچێ هه‌رێما كوردستانێ و سه‌پاندنا گه‌ماروویێن ئابووری و سیاسی و پاشان هێرشێن چه‌كدارێن میلیشیایێن حه‌شدا شیعی و هنده‌ك وه‌ڵاتێن هه‌رێمی پشتی خیانه‌تا ١٦ ئكتۆبه‌را سالا ٢٠١٧ سه‌رنه‌گرتی و تووشی شكه‌ستنێن مه‌زن بوون ل سه‌ر ده‌ستێ پێشمه‌رگه‌هێن كوردستانێ و سیاسه‌ت و لێزانین و حیكمه‌تا سه‌رۆك بارزانی و سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی و هێزێن پاراستنا ئێمناهیا كوردستانێ.
پێدڤی یه‌ خه‌لكێ هه‌رێما كوردستانێ پشتی ڤان هێرشان ده‌ستان ژ به‌رژه‌وه‌ندیێن به‌رته‌نگێن حزبایه‌تی به‌رده‌ن و ژبۆی به‌رژه‌وه‌ندیێن گشتی و پاراستنا قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ گڤاشتنا ل سه‌ر حزبێن كوردستانی بكه‌ن، ب تایبه‌ت پارتی و ئێكه‌تیێ بۆ سازان و ئاشته‌وایا سیاسی داكو پێكڤه‌ ببنه‌ هێزه‌كا پۆلایی بۆ خۆڕاگرتن و زاڵبوون ل سه‌ر ڤان پیلانێن ده‌وله‌ته‌كا هه‌رێمی و گرۆپ و میلیشیایێن چه‌كدارێن عیراقێ، ئێكگرتن و ئێكرێزی و ئێك هه‌ڵویستیا وان تاكه‌ رێكه‌ بۆ هه‌لوه‌شاندنا ڤان پیلانا، هه‌ر لایه‌نه‌كێ كوردستانی ئه‌گه‌ر دگه‌ل ئێكرێزیێ نه‌بیت و ببیته‌ پشكه‌ك یان هه‌ڤپه‌یمان ل گه‌ل وان لایه‌نێن پیلانگێرێن عیراقی دژی كوردستانێ پێدڤی یه‌ ژلایێ خه‌لكێ كوردستانێ بهێنه‌ شه‌رمزاركرن.
چونكی ب سه‌رگرتنا ڤێ پیلانا وان، ژده‌ستدانا ده‌ستكه‌فتێن نه‌ته‌وی و نشتیمانی یێن كوردستانێ نه‌ و زیانێن وێ بۆ ته‌ڤایا خه‌لكێ كوردستانێ بێ جوداهیێن بیر و باوه‌رێن حزبایه‌تی و ڤه‌گرانده‌نه‌ بۆ سه‌رده‌مێ داگیركاریێ و بعه‌ره‌بكرنێ و دكتاتۆریه‌تێ.
جهێ دلخۆشیێ یه‌ پڕانیا سازیێن نیڤده‌وله‌تی و وه‌لاتێن جیهانێ و هه‌ڤپه‌یمانیان ب سه‌رۆكاتیا ئه‌مریكا ئه‌ڤ هه‌وڵه‌ مانده‌ل كرینه‌، ئه‌ڤه‌ ژی جهێ دلخۆشیا خه‌لكێ كوردستانێ یه‌ و نیشانێ هندێ یه‌ كو كوردستان یا پاراستی یه‌ و پشكه‌كا كاریگه‌ره‌ ل وێ هه‌ڤپه‌یمانیێ، دیسا به‌ڵگه‌یه‌ ل سه‌ر سه‌ركه‌فتنا سیاسه‌ت و دبلۆماسیه‌تا كوردستانێ ل گه‌ل وه‌لاتێن مه‌زن و هه‌ڤپه‌یمان.
هیڤیه‌ ئه‌ڤ پیلانه‌ ببیته‌ ده‌رفه‌ته‌ك بۆ ده‌سپێشخه‌ریكا ئاشته‌وایا سیاسی د ناڤبه‌را هه‌می ئالیێن سیاسی یێن كوردستانی ل سه‌ر ده‌ستێ سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی و سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ داكو هه‌می ببنه‌ ئێك هێز و ئێك بریار بۆ پاراستن و بهێزكرنا قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ و هه‌لوه‌شاندنا پیلانێن داهاتی یێن دوژمن و نه‌یارێن كوردستانێ.

29

غیاس خالد زێباری
مانشیت (پارتی دزانیت سیناریۆ بداوی نه‌هاتینه‌ و وێستگه‌ها نهۆ داخوازا نه‌هێلانا ڤی قه‌واره‌ی و تێكدانا ره‌وش و شیرازێ جڤاكى یه‌)
هه‌ر درامایه‌كێ چیرۆك و سیناریۆیا خوه‌ هه‌یه‌، لده‌مێ داڕشتنێ زنجیرا داویێ دهێته‌ ده‌ست نیشان و تێدا ئه‌نجام دیار دبن، هه‌ر وه‌سا دڕاما ل سه‌ر چه‌ند زنجیره‌یا دهێنه‌ دابه‌شكرن و هه‌ر زنجیره‌كێ داوی یا خوه‌ هه‌یه‌. بزاڤا رزگاریخوازیا كوردستانی ژی مینا دڕامایه‌كێ یه‌ و لچه‌ند وێستگه‌ها، ئانكۆ زنجیرایا پێك هاتیه‌ و هه‌تا نهۆ یا به‌رداوامه‌. زنجیرا داویێ ل ده‌سپێكێ هاتیه‌ ده‌ست نیشانكرن، كۆ ئازادی و رزگاری و سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ یه‌. ڕاسته‌ به‌ڕامبه‌ر به‌رده‌وامیا ڤێ دڕامایێ و گه‌هشتن ب زنجیرا داویێ بسه‌ركه‌فتیانه‌ و بده‌ستڤه‌ئینانا ئارمانجێ، ب پیلان سیناریۆیێن دژبه‌ر هه‌بوونه‌ بۆ هه‌لوه‌شاندنا وێ و ل به‌ر ئێكبرنا ئه‌كته‌رێن دڕامایێ، لێ ژبه‌ر شیانداریا ده‌رهێنه‌ری و باوه‌ری بخوه‌ بوونا ئه‌كته‌ر و قاره‌مانێن سه‌ره‌كی دڕامایێ قووناغێن مه‌زن و گران بڕینه‌ و د قووناغا نهۆ دا، مه‌به‌ست (ڕاگرتن و بهێزكرنا قه‌وارێ هه‌رێما كردستانێ یه‌) به‌رهه‌ڤیێن باش و خورت دهێنه‌كرن بۆ ده‌ربازبوونێ بۆ وێستگه‌ها داویێ. له‌وما دژبه‌رێن وێ پشتی سه‌رنه‌گرتن و هه‌ڵوه‌شاندنا چه‌ندین پیلانێن وان یێن دژی قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ و بزاڤا رزگاریخوازیا كوردستانی، ب ڕه‌نگه‌كێ بهێزتر و دارێژه‌رتر پیلانا بۆ دادرێژن و ده‌ستێ وان گه‌هشتیه‌ دناڤ ئه‌كته‌ران دا و هنده‌ك ئه‌كترێن سه‌ره‌كی ژی بووینه‌ پشكه‌ك ل پیلانێن نه‌یارا و دژایه‌تیا ده‌رهێنه‌ری و سیناریۆرستی دكه‌ن داكۆ ئه‌ڤ دڕامایه‌ لڤێ ویستگه‌هێ بێ ئه‌نجام و گه‌هشتن ب داویێ، داویێ پێ بینن و بینه‌رێن وێ ژی نه‌فرینا لێ بكه‌ن و په‌شێمانیێ ل بینه‌ریكرنا هه‌تا بخوازن..! ئه‌ڤه‌ ئه‌و كه‌س و لایه‌نن ئه‌وێن نهۆ داخوازا هه‌ڵوه‌شاندنا قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ دكه‌ن و ل گه‌ل عیراقێ و هنده‌ك وه‌ڵاتێن هه‌رێمی پیلانێن سیاسی و ئابووری و له‌شكری و ئێمناهی دادرێژن، بێ لبه‌رچاڤكرتنا چاوانیا ئاڤاكرن و پاراستنا ڤێ قه‌واره‌ی. لێ نزانن ئه‌ڤ یاریا وان مینا وێ تیما ته‌پا پێ یه‌، كۆ كۆمه‌كا یاریزانێن سه‌ره‌كی ژبووی شكه‌ستنا تیمێ و بده‌ست نه‌ئینا جاما خولێ رێزێن تیمێ بهێلن، لێ ڕاهێنه‌رێ وێ ب لێزانین و پلانا خوه‌ یا درێژخایه‌ن و ل به‌رچاڤگرتنا هه‌می ئه‌گه‌ران، ب یاریزانێن یه‌ده‌ك درێژیێ ب یاریێن خوه‌ دده‌ت و سه‌ركه‌فتنێ بده‌ست دئینن و جاما خولێ بلند دكه‌ن. پارتی دیمۆكراتی كوردستان مینا وی ڕاهێنه‌ری یه‌، ئه‌وێ هه‌رده‌م یاریزانێن یه‌ده‌كێن زیره‌ك یێن به‌رهه‌ڤكری هه‌ی بۆ یاریكرنێ به‌رامبه‌ر بهێزترین تیم و سه‌ركه‌فتنێ ژی بده‌ست دئینن. تیما حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ئه‌و تیمه‌ ئه‌وا پارتی سه‌رپه‌رشتیێ لێ دكه‌ت و دزانین به‌رامبه‌ر هه‌ر یاریه‌كێ چ پلان بكار بینیت و خالێن لاواز و بهێزێن تیما به‌رامبه‌ر باش د وینیت. بزاڤا رزگاریخوازیا كوردستانی ژی ب سه‌رپه‌رشتیا پارتی مینا درامایه‌كا چه‌ندین زنجیره‌یی و ل دووڤ سیناریۆیا بۆ هاتیه‌ دارشتن دێ به‌رده‌وام بیت تا خه‌له‌كا ویێ، ئه‌ڤ قووناغا گه‌هشتیه‌ ئاستێ قه‌وارێ هه‌رێما و پاراستنا وێ ویستگه‌هه‌ك ل وێ زنجیره‌ دڕامایێ، نه‌ك خه‌له‌كا داویێ یه‌، هه‌ر وه‌كی خائین و پیلانگێر و دیڤه‌لانكێن داگیركارا وێ هزرێ بۆ دكه‌ن. ژلایه‌كێ دیتر پارتی دزانیت سیناریۆیا زنجیره‌ درامیا دژبه‌رێن هه‌رێما كوردستانێ و كوردایه‌تیێ ژی بداوی نه‌هاتینه‌ و وێستگه‌ها وان یا نهۆ داخوازا نه‌هێلانا ڤی قه‌واره‌ی و تێكدانا ره‌وش و شیرازێ جڤاكێ كوردستانێ یه‌، لێ به‌رامبه‌ر سیناریۆیه‌كا وان پارتی و حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌رۆكاتیا سه‌رۆكێ هه‌رێمێ و سه‌رۆكێ حوكمه‌تێ سیناریۆ و پلانێن بهێز هه‌نه‌ بۆ ژناڤبرنا پیلانێن نهۆ و داهاتی و بینه‌ر و جه‌ماوه‌رێ ڤێ درامایێ ژی پشته‌ڤان و هاریكارن تاكۆ تاما خوه‌ شیێ و به‌خته‌وه‌ریێ ل زنجیرا داویێ ببینن، ئه‌و ژی ئازادی و رزگاریا ئێكجاری یه‌.

26

غیاس خالد زێباری

ڕه‌نگێ كه‌سك هێمایێ ژیانه‌كا پاڤژ و بوونه‌، ژیانه‌كه‌ پاقژ بۆ مرۆڤ و گیا و گیانداران. له‌وما ژبووی پاراستنا ژینگه‌هێ ل زۆر وه‌ڵاتێن جیهانێ پارت و رێكخراوێن تایبه‌ت یێن پاراستنا ژینگه‌هێ هاتینه‌ دامه‌زراندن و ل سه‌ر ئاستێ نێڤده‌وله‌تی ژی پشته‌ڤانیا ژینگه‌هپارێزان دهێته‌كرن و به‌رده‌وام كۆنفرانس ژبۆی پاراستنا ژینگه‌هێ دهێنه‌ به‌ستن.
چونكی پیسبوونا ژینگه‌هێ بوویه‌ مه‌ترسی ل سه‌ر گه‌ردوونی ب گشتی.
ل هه‌رێما كوردستانێ ژی پارت و رێكخراوێن تایبه‌ت یێن پاراستنا ژینگه‌هێ .ده‌ڤه‌را ل ده‌مێ دو ئیداره‌یا هه‌رێما كوردستانێ ژێر دستهه‌ڵاتا ئێكه‌تیا نشتیمانی ب ده‌ڤه‌را كه‌سك دهێته‌ نیاسین و هه‌تا نهۆ ژی ئه‌و پارت ده‌ستهه‌ڵاتێ ئێكێ یا وێ ده‌ڤه‌رێ یه‌، ئه‌و پارتیا هێمایا كه‌سك هه‌لگرتی،
ئانكۆ خه‌باتێ دكه‌ت و قوربانیان دده‌ت ژپێخه‌مه‌ت ژیانه‌كا خۆش و به‌خته‌وه‌ر بۆ كورد و كوردستانیان، لێ د ڕه‌فتار دا پشكه‌كا كاریگه‌را دستهه‌ڵاتێ وێ پارتێ دژی ژینگه‌ها كوردستانێ نه‌، مه‌به‌ستا من ژینگه‌ها جڤاكێ و ئێمناهیێ یه‌ ، چونكی ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ ژینگه‌هه‌ ل هه‌ر وڵاته‌كێ بهێنه‌ به‌رجه‌سته‌كرن ژینگه‌ها دیتر ژی دێ هێته‌ پاراستن . پتایبه‌ت پشتی وه‌غه‌را داویێ یاسكرتێرێ گشتی وێ حزبی ( مام جه‌لا تاله‌بانی ) ، ئه‌و ده‌ڤه‌را ژبن ده‌سهه‌ڵاتا حزبا هه‌لگرا ئارمێ كه‌سك و ب ده‌ڤه‌را كه‌سك دهێته‌ نیاسین پێدڤی یه‌ نمۆنێن پاراستنا ژینگه‌هێ بن . ژینگه‌ها سیاسی ، ئێمناهی و ژینگه‌ها گشتی ، نه‌خاسمه‌ كۆ سه‌نته‌رێ وێ پایته‌ختێ ڕه‌وشه‌نبیری یه‌ .
لێ مخابن ل جهێ ئه‌و ده‌سهه‌ڵاتێن وێ حزبێ درووشم و بنه‌مایێن حزبا خوه‌ پراكتیك بن، بووینه‌ چه‌ته‌ و رێگر و تێكده‌رێن ژینگه‌ها خه‌لكی، له‌شكرێن راگه‌هاندنێ و سۆشیال میدیایێ و چه‌كدای و ئێمناهیێ پێكئینانه‌، نه‌ ژبووی پاراستنا به‌رژه‌وندیێن گشتی یێن خه‌لكێ كوردستانێ و ژینگه‌ها وان، به‌لكی ژبووی سه‌پاندنا هێزا خوه‌ ل سه‌ر قانوون و ده‌ستهه‌ڵاتێ و پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ و كۆمپانێن ژێر ده‌ستهه‌لاتا وی.
ڕێگریكرن ل گه‌هاندنا گازا شل بۆ پارێزگه‌هێن هه‌رێما كوردستانێ، نه‌خاسمه‌ هه‌ولێر و دهۆك ژلایێ، تنێ ژبووی مه‌ره‌ما تێكدانا ژینگه‌ها جڤاكی و سیاسی یا كوردستانێ و قورخكرنا كۆمپانیێن كوردستانێ و دابینكرنا به‌رژه‌وه‌ندێن خوه‌ یێن ئابووری و دارایی گرۆپێ میلیشیایێن سه‌ر ب وان چه‌تان ب ڤێ ڕه‌فتارێ رابوون.
بێ گوهدان ل قانوون و ڕێنمایێن وێ ده‌ستهه‌ڵاتا حزبا وان پشكه‌كا كاریگه‌ر ل ده‌سهه‌ڵاتا هه‌رێمێ ب حكومه‌تێ و سه‌رۆكایه‌تی ڤه‌.!
ئه‌ڤه‌ژی هه‌ولێن زڤراندنێ نه‌ بۆ سه‌رده‌مه‌كێ پاشكه‌فتی یێ دوئیداره‌یێ و عه‌سكه‌رتاریه‌تێ، ل ده‌مه‌كی كو سه‌ركردێن حزبان و خه‌لكێ پایته‌ختێ ره‌وشه‌نبیری و ته‌ڤایا كوردستانێ داخوازا سه‌روه‌ریا قانوونێ و سازیكرنا حوكمه‌تێ و نه‌هێلانا قورخكرنێ دكه‌ن.
دیاره‌ ڤان چه‌ته‌ و ڕێگران دڤێت راستیا ل پێشچاڤێن خه‌لكی ڤه‌شێرن و نزانن ئه‌ڤ كابینا حوكمه‌تا هه‌رێمێ كابینا سه‌روه‌ریا قانوونێ و دادوه‌ریێ و وه‌كهه‌ڤیێ و پاراستنا ئێمناهیێ یه‌ ل كوردستانێ، ئه‌و سه‌رده‌م ب سه‌ر چوویه‌ ئه‌ڤ گرۆپه‌ و یێن ژ وان مه‌زنتر بشێن دژبه‌ریا حوكمه‌تێ بكه‌ت و خوه‌ ل قانوون و ڕێنمایا مه‌زنتر ببینن، كو ئه‌ڤه‌ هیڤیا خه‌لكێ كوردستانێ یه‌، له‌وما پشته‌ڤانیێ لێ دكه‌ت.
پشته‌ڤانیا خه‌لكێ كوردستانێ بۆ گاڤ و پرۆژێن چاكسازی و خزمه‌تگۆزاری و دادوه‌ریێ یێن ڤێ كابینا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌رۆكاتیا مه‌سروور بارزانی، دز و چه‌ته‌ و ڕێگر و گه‌نده‌ڵكار دته‌نگ و نه‌رحه‌ت كرنه‌، له‌وما هه‌می شیانێن خوه‌ د مه‌زێخن بۆ دروستكرنا ئاسته‌نگان ل هه‌مبه‌ر حوكمه‌تێ، دوونێ حوكمه‌تێ گونه‌هبار دكر ب پاشگوهـ هاڤێتنا ده‌ڤه‌ران بن ده‌ستهه‌ڵاتا وان ژلایێ ئه‌نجامدانا پرۆژێن خزمتگۆزاری، ل ده‌مكی كو ده‌سهه‌ڵاتداێن وێ ده‌ڤه‌رێ كو ل سه‌ر حزبان ڤان رێگر و جه‌رده‌چیانه‌ پارێ پرۆژان بێ سه‌روشوون كریه‌.!
ژ لایه‌كێ دیتر ڤه‌ ئه‌و پرۆژێن مه‌زنێن ل سنوورێ هه‌ولێرا پایته‌خت هاتینه‌ ئه‌نجامدان چاڤێن خه‌لكی ڤه‌كرتر كرینه‌ ل سه‌رانسه‌رێ كوردستانێ ب سلێمانی ڤه‌ كو ئه‌و ده‌ڤه‌رێن پارتی ده‌سهه‌ڵاتا ئێكێ ئێمناهیترن و به‌رده‌وام د پێشكه‌فتنێ دانه‌، ئانكو ئیدارا خزمه‌تكرنا خه‌لكی یه‌، به‌رۆڤاژی وان ده‌ڤه‌رێن چه‌ند كه‌سه‌كێن پارێزه‌رێن به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ فه‌رمانێن خوه‌ ل سه‌ر دسه‌پینن.!
پێدڤی یه‌ سه‌ركردایه‌تیا ئێكه‌تیا نشتیمانی به‌رێ خه‌لكێ كوردستانێ و حوكمه‌تا هه‌رێمێ ل سه‌ر ڤان ره‌فتاران بهێته‌ ده‌نگ و رێگریێ ل سه‌رپێچیكارێن قانوونێ ئه‌وێن سه‌ر ب حزبا وان بگریت و كونترۆلێ ل سه‌ر كادر و لایه‌نگرێن خوه‌ بكه‌ت و بریار د ده‌ستێ كه‌سێن وه‌ڵات پارێز دا بیت ل چارچووڤێ پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندیێن گشتی یێن كوردستانێ و رێزگرتن ل قانوون و رێنمایێن حوكمه‌تێ، هه‌كه‌ نه‌ مه‌زنترین زیان دێ ب حزبا وان كه‌ڤیت و خه‌لك دێ باجه‌كا گڕان لێ ستینیت.
بلا سیاسه‌ت و ره‌فتارێن حزبان هه‌لگرا ئارمێ كه‌سك و ده‌ستهه‌ڵاتا ئێكێ یا ده‌ڤه‌را كه‌سكین، ب ڕامان و پراكتیك بۆ پاراستنا كه‌سكاتیێ و ژینگه‌هێ بن.
داكۆ ژینگه‌ها هه‌رێما كوردسانێ ب گشتی ژینگه‌هه‌كا پاڤژ و بژوین بیت، ژ لایێ سیاسی و كارگێری و جڤاكێ و ئێماناهی و رووه‌كی و گیانداری، نه‌ك ببنه‌ پیسترین ڤایرۆس بۆ كوشتنا ژینگه‌ها كوردستانێ بۆ پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندیێن سیاسی و ئابووری یێن چه‌ند كه‌سه‌كان.!

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com